Qidiruv

ot 1. kam qoʻll. ayn. Qoʻl 1.

Men Isfandiyor boʻlsam, dagʻdagʻali xat bitgan siyosatdonni topib, aning dasti panjasin kesib tashlayman. — S. Siyoyev, Avaz

Olmos yarashgandir mardning dastiga. — Malikayi ayyor

2. Shartta, tez; birdan.

U dast oʻrnidan turib, ayvonga chiqib ketdi. — Yosh kuch

Xotini sut sogʻayotgan paqirni taq etkizib yerga qoʻydi-da, dast oʻrnidan turdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Ulugʻbek bu kitobni ustozning qoʻlidan dast yulib oldi va koʻzlariga surtdi. — B. Ahmedov, Ulugʻbek

ot 1. 1 Turli asboblarning qoʻl bilan ushlanadigan qismi; sop.

Bolta dastasi. Pichoq dastasi.

Pichoq dastasini qattiq qisganidan, tirnogʻi kaftiga botib ketdi. — Yoshlik

Dastasi boʻlmasa, qilich ham kesmaydi. — Qanotli soʻzlar

U kichkina ketmonini yerga qadab, dastasiga oʻtirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Tutqich, tutqa, qabza.

Eshikning dastasi.

[

Gulnor] Bir qoʻli bilan derazaning dastasini ushladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bekning chayir qoʻli begona chamadonning dastasini ushlaganicha tinchidi. — A. Muxtor, Tugʻilish

Chashkaning dastasidan tutib, qora choy ichsa, juda gashtli boʻladi. — N. Aminov, Qahqaha

3. Musiqa asbobining tor (ip, sim) tor-tilgan va qoʻl surib, parda bosiladigan qismi.

Dutorning dastasi.

4. Keli (oʻgʻir)da narsa oqlashda (tuyishda) ishlatiladigan tutqichli asbob, kelisop.

U dadasining qiyin-qistovidan keyin, kelini hovliga opchiqib, zarda bilan dastani toʻqillatib, sholi oqlardi. — S. Ahmad, Ufq

Azizxon bir gal shunaqa sholi oqlashda dastani shunday kuch bilan urgan ediki, tut toʻnkasidan qilingan keli ikkiga ajralib ketgan edi. — S. Ahmad, Ufq

ot 1. 1 Turli qurilmalarning richag asosiga qurilgan qismi; richag. Tegirmon qulogʻining dastagi.

2. kam qoʻll. Dasta, sop, tutqa.

Uning [beshikning] dastagi-yu yoʻrgʻasi, qasqoni-yu tagbozisi shunchalik mahkam zichlanardiki, oylab toʻxtamay tebratganda ham, biror joyidan gʻiyq etgan tovush chiqmasdi. — Yoshlik

3. koʻchma Biror harakat uchun asos, tayanch qilib olingan yoki tayanch boʻlib xizmat qiluvchi narsa (dalil, hujjat, bahona va shu kabilar).

Homidning bu gapi unga katta dastak boʻldi. — A. Qahhor, Sarob

Bu [baliq, ovlash] otaning yana bir tirikchilik dastagidir. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Oyoq kiyimining tovonni aylantirib olgan va boshliqqa biriktiriladigan orqa qismi. Etikning dastagi. Kavushning dastagi.

Mahkam aka botinkani qoʻliga olib, dastagini kerib berdi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

ot esk. ayn. Salla I.

Hirot chapanilari dastorni boshlariga naridan-beri chulgʻab, jomega kelgan edilar. — Oybek, Navoiy

Meʼmor dastorini boshiga qoʻndirib, qiblaga yuzini toʻgʻriladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

ot 1. Muayyan maqsad, ish-harakat yoki tadbirning oldindan belgilab chiqilgan yoʻl-yoʻrigʻi, uni amalga oshirishning tartibi, qonun-qoidasi; programma.

Sogʻlom avlod dasturi. Davlat tilini amalga oshirish dasturi.

U

xoksor, dono, kamsuqum shoirdan hamisha iliq bir soʻz eshitadi, oqilona bir dastur oladi. — S. Siyoyev, Avaz

Bugun oʻtkazilyotgan siyosatimiz aniq, muddao ravshan, taraqqiyot dasturimiz mavjud. — Gazetadan

Mehnatga hurmat — axloqning yuksak dasturlaridan biridir. — Oybek, Nur qidirib

2. Bajariladigan tadbirlar tartibi, qilinadigan ishlar roʻyxati.

Anjuman dasturi.

sft. Sopi, tutqasi bor; sopli, tutqichli.

Dastali ketmon.

Tol novdadan toʻqilgan, uzun dastali zambil allaqachon tayyor boʻlgan. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Bu kishiga oʻttizta choynak, yuzta paxta gulli piyola, yigirma beshta dastali chashka berilgan. — N. Aminov, Qahqaha