Qidiruv

fl. 1. Ruhiy yoki jismoniy qiyinchiliklarning tugashini sabr bilan kutmoq; ularga bardosh bermoq.

Ogʻriqqa chidamoq. Qiyinchilikka chidamoq. Sovuqqa chidamoq. Tanqidga chidamoq. Qirqiga chidagan, qirq biriga ham chida. — Maqol.

Bu gap menga ancha ogʻir botdi, lekin chidadim. — Yoshlik

Toshning qirrasi oyogʻiga yomon botdi, lekin chidadi. — Yoshlik

2. Koʻp, uzoq muddat xizmat qilmoq.

Etigim uzoq chidadi. Boʻzdan koʻra satin uzoq chidaydi.

3. Turli sharoitlarda (oʻt, suv, zax va shu kabilar taʼsiri ostida) oʻz xususiyatlarini saqlamoq.

Oʻtga chidaydigan gʻisht. Kislotaga chidaydigan material.

4. Yetmoq, kifoya qilmoq.

Yotib yeganga turum togʻ chidamas. — Maqol

[Mirzakarimboy:] Har nimani bozordan olaversa, Sulaymonning gʻaznasi ham chidamaydi, jiyan. — Oybek, Tanlangan asarlar

fl. Chidamoq feʼlining birgalik nisbati.

ot 1. Qiyinchilik, dard, alam, azob va shu kabilarga toqat qila olish qobiliyati; toʻzim, toqat, sabr-bardosh.

Chidami yoʻq odam. Chidam bermoq.

Kelsa boshga har ogʻirlik, voh dema, Bardosh qilib, chidam koʻrsat, oh dema. — Habibiy

Bola faqir har bir ogʻirlikni chidam bilan yengishdan boshqa chorasi yoʻq. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qabulga kelganlarni qunt va chidam bilan eshitish, ular qoʻygan masalani hal etish Oyqiz uchun temir qonun edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Uzoq xizmat qilish, chidash xususiyati, pishiqlik, puxtalik, mustahkamlik.

Chidami yoʻq ip.

sft. 1. Qiyinchilik, ogʻriq, dard, alam va shu kabilarga chidaydigan; toqatli, toʻzimli, bardoshli.

Chidamli ayol. Chidamli er lochin tutar. — Maqol

Demak, Feruza chidamli boʻla olmagan shaharlik yosh agronom yigit oʻrniga kelibdi. — H. Gʻulom, Feruza

2. Turli ogʻir tabiiy sharoitlarda yashay oladigan.

uzun tolali va har qanday kasalliklarga chidamli, ayniqsa, viltga chidamli navlar yaratish ishi oqsayapti. — Mirmuhsin, Umid

3. Uzoq xizmat qiladigan, chidaydigan; pishiq, puxta, mustahkam.

Chidamli poyabzal.

— Men hayronmanki, — dedi soʻzga chiqqan xoʻjalik mudiri, — xalq silliq va chidamli surp, chit va satinlarni olmay, qoʻ-pol va dagʻal boʻz va qalami orqasidan yuguradi. — S. Ayniy, Qullar

4. Turli sharoitlarda (oʻt, suv va shu kabilar taʼsirida) oʻz xususiyatlarini yoʻqotmaydigan.

Oʻtga chidamli gʻisht.

sft. 1. Ogʻriq, dard, qiyinchilik va shu kabilarga bardosh berolmaydigan, toqat qilolmaydigan; toʻzimsiz.

Chidamsiz bola.

2. Turli ogʻir tabiiy sharoitlarga chidam bera olmaydigan; nozik.

Sovuqqa chidamsiz gul.

3. Uzoq xizmat qilmaydigan, chidamaydigan; boʻsh, jonsiz.

Chidamsiz ip.

4. Turli sharoitda, turli taʼsir ostida oʻz xususiyatlarini saqlay olmaydigan.

Kislotaga chidamsiz material.