Қидирув

фл. Чақирмоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. 1. Номини айтиш, овоз чиқариш ёки бирор хатти-ҳаракат воситасида муайян жойга келишга ундамоқ, чорламоқ.

Бир вақт Кумуш хола чақириб қолди: — Ҳув Қоракўз! Мунда кел, болам! — С. Сиёев, Ёруғлик

Хон қарс уриб, мулозимини чақирди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Аҳмедов имо билан уни [Канизакни] чақирди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Бўтабой баланд овоз билан бригадирларни чақирди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Ўзига қаратиш мақсадида номини айтиб ёки бошқа сўзлар воситасида узоқроқ жойдан туриб мурожаат қилмоқ.

Кўчанинг нариги юзидан уни кимдир чақирди. Ҳамроқул, чақирган кишига қарайман, деб гандираклаб кетди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

3. Таклиф, даъват қилмоқ.

Деҳқон ўзининг яқин қариндошларини ва ошна-оғайниларини меҳмонга чақирибди. — Чалпак ёққан кун

Қуёш тик келганда, Чўли бобо ҳаммани овқатга чақирди. — Мирмуҳсин,Меъмор

4. Бирор иш, вазифа ва шу кабиларни адо этишга ёки унда иштирок этишга даъват қилмоқ, ундамоқ.

Ёрдамга чақирмоқ. Мусобақага чақирмоқ.

Раҳбарлар Фотиманинг ишини мақтаб, ҳаммани ундан ўрнак олишга чақирарди. — Т. Ашуров, Оқ от

Чолнинг жаҳли чиқиб, золим хонни урушга чақирди. — Чалпак ёққан кун

Никоҳ куни самовар қайнатиш ишига бойнинг хотини Ёʻлчини чақирди. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Бирор нарсани келтиришни сўрамоқ, буюртма бермоқ (ошхона, чойхона ва шу кабиларда).

[Ёʻлчи] Чойхоналардан бирига кирди. Устунга суяниб, тахта каравотда оёғини узатиб ўтирди. Чой чақирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Узинг чақирдинг, ўзинг буюрдинг. [Пулини] Тўлайбер! — А. Қаҳҳор, Оғайнилар

6. Олло(ҳ)худоэгампарвардигор Каби сўзлар билан бирга қўлланиб, вафот қилди, ўлди деган маънони англатади.

Олло Фаррухни ўз даргоҳига чақириб олибди. — С. Сиёев, Ёруғлик

7. Қичқирмоқ, товуш чиқариб хабар бермоқ.

Гудок чақирди.

Бу орада яна бир хўроз чақириб ўтди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

8. кўчма Пировардида бирор натижага олиб келмоқ; келтириб чиқармоқ.

Уйқу касал чақирар. — Мақол

Ортиқча кулги йиғи чақиради. — Газетадан

Тут тепасида бир қарға бўйнини чўзиб, жон-жаҳди билан қағиллаб, қор чақирарди. — Мирмуҳсин, Қуламас қоя

1. Ўткир қиррали, қиррадор

Қия тушиб турган офтобда чақир тошларнинг акси сувга уриб, жимир-жимир товланар эди — С. Анорбоев, Оқсой

2. Чақир кўз айн. чағир кўз қ. чағир

Вазирнинг новча, чақир кўз ўғли эса, ҳеч нарсани эшитмагандек, кўзларини бақрайтириб турарди — М. Осим, Карвон ёʻлларида

от Делете.в

от Метрик ўлчов системаси қабул қилингунга қадар қўлланган, 1,06 километрга тенг қадимги узунлик ўлчов бирлиги; бир километр.

Ёдгор қизнинг бир марта кулиб қарашини кўриш орзусида саккиз чақирим наридан гоҳ пиёда, гоҳ ўртоғининг велосипедида келиб кетарди. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

от 1. Чақириш мақсадида айтилган сўз, гаплар.

Ғафур аканинг: — Қочадиган одам ёʻқ, келаверинг, — деган ҳазилнамо чақириғи эшитилди. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

2. Бирор хатти-ҳаракатга ундаш, даъват қилиш.

Демак, Бобурнинг дунё лаззатларидан фойдаланиш тўғрисидаги насиҳат ва чақириқлари ҳаётдаги турли-туман кўн-гилсиз, бахциз воқеалардан ғам чекишнинг ўрнига тавсия этилган тадбирлардан эди. — ЎТА

Командирнинг чақириқлари взвод жангчиларини жасоратга чорларди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

3. Хонадонда бирор муносабат билан ўтказиладиган меҳмондорчилик, зиёфат.

Яқинда бир танишим қизининг туғилган куни муносабати билан меҳмон чақириқ қилди. — М. Исмоилий, Одамийлик қиссаси

4. тар. Шўро даврида: партия, ҳукумат ёки сезд, қурултой, мажлис ва шу кабилар томонидан эълон қилинган мурожаат, даъват ёки шиорлар.

Май чақириқлари.

Бўтабой сўзининг охирида чақириққа ўзининг тайёр эканини билдирди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Навбатдаги сайловдан кейин ҳамкорликда иш олиб борувчи депутатлар таркиби.