Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«чақа» бўйича 308 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

79 та
чақа
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Асосан мис, жез сингари металлардан ясалган, қиймати паст майда танга пул.

Оқ кўйлак устидан олача ипак тўн кийган, гавдаси ёʻғон баққол ёш харидорнинг айтган нарсаларини тортиб, қўлидан майда чақаларни олди. — М. Осим, Ибн Сино

2. Бир тийин.

[Отабек ва Али] Дастурхонни йиғиштирувчи келинчакка ўғил тилаб дуо қилгандан кейин, қўлига ўттиз чақа сурма пули бердилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Умуман пул, маблағ.

Темирчи йигитнинг чақаси миёнагина тўйга етарли бўлиб қолганида, Холхўжа қўрбоши йигитларининг хуружи бошланди. — С. Аҳмад, Ҳукм

  • Бир чақага (ёки сариқ чақага) арзимайди Ҳеч нарсага ярамайди, арзимайди. — Хаёлларим бир чақага ҳам арзимайди, муҳтарам зот, — ҳозиржавоблик билан узиб олди моҳир санъаткор. — Газетадан
  • Бир чақага (ёки сариқ чақага) олмаслик Менсимаслик, ҳурмат қилмаслик. Бу кулишдан унинг меҳмонни бир чақага олмаслиги аниқ билиниб турарди. — А. Мухтор, Опа-сингилларМен тирикман — бозори чаққон, мен ўлсам, уни биров сариқ чақага олмайди. — М. М. Дўст, Лолазор
  • Бир (ёки сариқ) чақалик Сира, мутлақо. Бу Насим дегани шунақа Бемаврид ёғаётган қор билан ҳам Аброрнинг тажангланиб тургани билан ҳам унинг бир чақалик иши ёʻқ. — О. Мухтор, Эгилган бошБу чатоқ ишга ўзининг сариқ чақалик алоқаси бўлмаса ҳамки, бутун жавобгарлик ўз елкасига ағдарилгандай ҳанг-манг бўлди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
  • Сариқ чақам ёʻқ Сира ҳам пулим ёʻқ. [Ёʻлчи:] Онам, укаларим учун бу ерда юрибман, Эшвой ака, буни яхши биласиз. Аммо ҳозир ёнимда сариқ чақам ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Чақа қилмоқ Сотмоқ, пулламоқ. Мана, Барат супургичи! Бозордан супургисини чақа қилолмай, яна орқалаб қайтаётир. Ойбек, Танланган асарлар.
Тўлиқ мақола →
чақмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Писта, бодом, ёнғоқ ва шу кабилар қаттиқ пўчоқли меваларни ёки баъзи ҳўл меваларнинг данакларини тишлаб ёки бирор нарса билан уриб ёрмоқ.

Абди-шукур бодом-писта чақиб, аччиқ чой ичиб, яйраб ўтирарди. — Ойбек, Танланган асарлар

Зарар қарағай данакни тишда чақмоқ. — Ҳабибий

Бола ёнғоқни чақиш учун атрофига кўз югуртириб, тош қидирди. — Ёшлик

2. Қаттиқ нарсани синдириб майдаламоқ, бўлак-бўлак қилмоқ; ушатмоқ.

Тош чаққан, семент қорган ҳам ўзим — Миртемир

Оппон қиррали стакан лабига тухум уриб чақди-да яхшилаб арчиб, лунжига солди. — С. Аҳмад, Сайланма

3. Бир-бирига уриб, суртиб, олов чи-қармоқ; ёндирмоқ.

Гугурт чаққандим, кўзим тўрдаги ёғоч сандиққа тушди. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар

Баратов, папирос олиб, гугурт чақди. — С. Зуннунова, Янги директор

4. Чақа қилмоқ (

Яланг оёқ юриб кўрсам, шағал бармоқларимни чақиб ташлади. — Ҳ. Назир, Бир туп ғўза

5. Чарчатмоқ, уринтирмоқ.

— Бугун лойда ишлайсан. Қорнингни тўқламасанг, лой чақади, — деди [Йигитали]. — Т. Малик, Ажаб дунё

Элчи Муҳаммадалини ёʻл чақиб қўйган, бир неча кундан бери ўз меҳмон-хонасида дам олиб ётар эди. — М. Осим, Элчилар

6. Мазмун-моҳиятини англамоқ; ечимини топмоқ.

Иборалар кўп, ибораларнинг маънолари ҳам кўп, ҳар бирини чақиш керакки, кейин қўлингда фонус бўлиб, ёʻлингни ёритади. М. М. — Дўст, Лолазор

[Ҳафиз] Алёхиннинг этюдларини ёнғоқдай чақиб ташларди, қурғур. — А. Мухтор, Туғилиш

  • Мағзини чақмоқ Чакки бўлибди, жиян. Ер сотган эр бўлмайди, эр ер сотмайди. Мана бу гапнинг мағзини чақ. — Ойбек, Танланган асарларҲосилни пулга чақиб кўрсам, катта фойда олишим аниқ бўлиб қолди. — ЁшликҲамма нарсани пулга чақиб гаплашадиган савдогарнамо Суръатнинг хатти-ҳаракатлари доимо Умиднинг жинини қўзғар, нега бунақасан? дерди баъзан у. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →
чақалоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Янги туғилган бола; гўдак.

Дунёга келган чақалоқлар улғайгани сайин, уларда ҳиссий аъзолар шакллана боради. — Фан ва турмуш

Еттинчи кун хатми қурон қилиниб, халққа ош берилди ва шу муносабат билан чақалоққа Ёдгорбек деб исм қўйилди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
бола-чақа
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Катта-кичик болалар; бола-бақра.

Йигит ялт этиб, қўшни далага қаради. У ерда хотин-халажлар, бола-чақалар чувуллашиб, пахта теришаётган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ходимларнинг учовида ҳам бола-чақалари бор экан. — М. М. Дўст, Галатепа қиссалари

Бола-чақаларининг орзу-ҳавасини кўришсин. — К. Яшин, Ҳамза

2. Оила аъзолари (хотин ва болалар).

Мусофирлик қийин, бола-чақани соғинади киши. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Бола-чақа қилмоқ (ёки кўрмоқ) Ўйланиб бола-чақали бўлмоқ. [Мамат Холисхонга:] Бола-чақа кўргандан кейин бир умр бориб туришга ҳам ваъда бераман. — Ҳамза, Паранжи сирлари
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 79 →

Таърифлар ичида

88 та
гугурт

гугурт Бир учига қалпоқча шаклида ёнувчи модда суртилган чўп; гугуртчўп. Тантибойвачча индамай қолди. Папиросни лабига қистириб, бир қанча гугуртни чақа-чақ

Ҳаммасини кўриш · 88 →

Эртаклар

54 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Ҳаммасини кўриш · 54 →

Шева материаллари

87 та
Бовäк
Хоразм вилояти · чақалоқ

Чақалоқ

Бовäкча
Бухоро вилояти · чақалоқ

Чақалоқ

Бўбак
Қашқадарё вилояти · Чақалоқ

Чақалоқ.

аррача, сой аррача
Андижон вилояти · аррача, сой аррача

йигнасозликда йигналарни арралаб, улардан сой очиладиган, уч тийинлик чақадай, юқа, атрофи майда тишли, тўгарак пўлат арра

бабак
Самарқанд вилояти · чақалоқ

Ҳаммасини кўриш · 87 →