Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«chaling» boʻyicha 63 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

58 ta
chalmoq

fl. 1. Musiqa asbobida biror kuy, ohang ijro etmoq.

Nogʻorachi yigit usta ekan! Shunday berilib, shunday terga botib chaldiki, osmon pardasini yirtib yuborguday boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Sado, ovoz chiqaradigan, signal beradigan asboblarni ishga solmoq.

Qoʻngʻiroq chalmoq. Gudok chalmoq. Oʻt oʻchirish mashinasi ustma-ust signal chaldi.

3. Biror aʼzo vositasida tovush, sado, ovoz chiqarmoq (odam haqida).

Sher chapak chalaman deb, qoʻlidan koʻkchani tushirib yuborishiga sal qoldi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

Ashur ikki barmogʻini ogʻziga tiqib, hushtak chaldi. — N. Aminov, Qahqaha

4. Sado, ovoz chiqarmoq (jonsiz narsalar haqida).

Men boray, kurtaklar kutib qoldilar Men boray, shamollar hushtak chaldilar. — Yoshlik

Yellar chalgan chapakdan Novdalar uxlar qonib. — Yoshlik

  • Chapak chalib qolmoq
  • Qorni nogʻora chalyapti Pulim yoʻq, qornim nogʻora chalyapti, deydiganlarga goh bir soʻm-yarim soʻm choychaqa tashlab oʻtishadi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
Toʻliq maqola →
chala

sft. 1. Maromiga yoki tamomiga yetkazilmagan, bitkazilmagan, tamomlanmagan.

Chala uy. Chala ish. Bola — bolaning ishi chala. — Maqol

Hali yana bir oz yashashdan umidvorman, chala ishlarim bor. — S. Nurov, Narvon

2. Toʻliq emas, notoʻla, yarim-yorti.

Kambagʻalning bir toʻygani — chala boy boʻlgani. — Maqol

Chalasiga biz qarzdor. — A. Qahhor, Oltin yulduz

3. Vaqtidan oldin, yetilmasdan tushgan, barvaqt tugʻilgan.

Qandli diabet xastaligi koʻpincha homilaning chala yoki majruh tugʻilishiga sabab boʻladi. — Saodat

4. Yonib bitmagan yoki kuyib tugamagan oʻtin.

Kullar koʻkka uchar, choʻgʻlar kulga botar, chalalar choʻgʻga aylanar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ularning [odamlarning]yarim yumuq koʻzlari oʻchoqda biqsib, qizarib yonayotgan chalalarga tikilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

5. Oʻzbek kurashiga oid atama.

6. Qoʻshma soʻzlar tarkibiga kiradi, masalan

chalabosh, chalasavod.

Toʻliq maqola →
chalgʻi

CHALGʻI ' uzun dastali katta oʻroq*. [Usmonali-ning] hoʻlida ch a l g i har xil ohangda "shirt-shirt" etib tortilar edi (Oʻlmas Umarbekov). Bu ot eski oʻzbek tilida chal- feʼlining 'zarb bilan urib yiqit— 1 maʼnosidan —gʻï qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisi ning qattiqlik belgisi yoʻqolgan: chal— + gʻï = chalgʻï > chälgʻi

Uzun dastali katta oʻroq

Chol pichan gʻarami oldida chalgʻi charxlar edi — "Sharq yulduzi"

Toʻliq maqola →
chalma

ot 1. Qoʻy-echki oyogʻi ostida toʻplanib, qatlam hosil qilgan goʻng.

Abdusamad ertalabdan kun qiyomga yetguncha pishillab chalma chopdi. — Sh. Boʻtayev, Qoʻrgʻonlangan oy

2. Mol goʻngidan katta chambarak qolipga solib yasalgan yoqilgʻi.

Chalma quymoq.

Sakkiz gektar chiqadigan oʻrikzorga qarash, bahor ayozlarida chalma tutatish Omonning boʻynida edi. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi

Choponining ustidan chakmonini kiydi, boshini chalmasi bilan tangʻidi. Sh. — Toshmatov, Erk qushi

Toʻliq maqola →
chalob

ot Suzma yoki qatiqdan tayyorlangan chanqovbosdi ichimlik.

— Oʻtiring, chalob ichasizmi? — dedi Inod. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Tayyor chalob isteʼmoldan oldin sovitiladi yoki muz solinadi. — OʻzME

Shaymon chol endigina somondan qaytib, ayvonda chalob ichib oʻtirardi. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 58 →

Taʼriflar ichida

1 ta
jon

jon Diniy-ibtidoiy tasavvurlarga koʻra, inson va hayvon tanasida boʻladigan, uyqu chogʻida (vaqtincha) yoki oʻlgan vaqtda tanadan chiqib ketadigan alohida koʻzga koʻrinma

Ertaklar

4 ta
Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Qorasoch pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz Qorasoch pari oʻzining aql-zakovati va sehrli qobiliyatlari bilan mamlakatni boshqaradi. Uning donoligi va adolati tufayli mamlakat obod boʻladi, ammo

Zulxumor
Xalq ogʻzaki ijodi

Zulxumor ismli goʻzal qiz otasi va onasidan ayrilgach, sayrgohda uch yigit bilan tanishib, ularga turmushga chiqishga vaʼda beradi. Qiz kasallikka chalingach, y