Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«чалинг» бўйича 96 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

91 та
чалмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Мусиқа асбобида бирор куй, оҳанг ижро этмоқ.

Ноғорачи йигит уста экан! Шундай берилиб, шундай терга ботиб чалдики, осмон пардасини йиртиб юборгудай бўлди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Садо, овоз чиқарадиган, сигнал берадиган асбобларни ишга солмоқ.

Қўнғироқ чалмоқ. Гудок чалмоқ. Ўт ўчириш машинаси устма-уст сигнал чалди.

3. Бирор аъзо воситасида товуш, садо, овоз чиқармоқ (одам ҳақида).

Шер чапак чаламан деб, қўлидан кўкчани тушириб юборишига сал қолди. — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

Ашур икки бармоғини оғзига тиқиб, ҳуштак чалди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

4. Садо, овоз чиқармоқ (жонсиз нарсалар ҳақида).

Мен борай, куртаклар кутиб қолдилар Мен борай, шамоллар ҳуштак чалдилар. — Ёшлик

Еллар чалган чапакдан Новдалар ухлар қониб. — Ёшлик

  • Чапак чалиб қолмоқ
  • Қорни ноғора чаляпти Пулим ёʻқ, қорним ноғора чаляпти, дейдиганларга гоҳ бир сўм-ярим сўм чойчақа ташлаб ўтишади. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар
Тўлиқ мақола →
чала
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Маромига ёки тамомига етказилмаган, битказилмаган, тамомланмаган.

Чала уй. Чала иш. Бола — боланинг иши чала. — Мақол

Ҳали яна бир оз яшашдан умидворман, чала ишларим бор. — С. Нуров, Нарвон

2. Тўлиқ эмас, нотўла, ярим-ёрти.

Камбағалнинг бир тўйгани — чала бой бўлгани. — Мақол

Чаласига биз қарздор. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

3. Вақтидан олдин, етилмасдан тушган, барвақт туғилган.

Қандли диабет хасталиги кўпинча ҳомиланинг чала ёки мажруҳ туғилишига сабаб бўлади. — Саодат

4. Ёниб битмаган ёки куйиб тугамаган ўтин.

Куллар кўкка учар, чўғлар кулга ботар, чалалар чўғга айланар эдилар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Уларнинг [одамларнинг]ярим юмуқ кўзлари ўчоқда биқсиб, қизариб ёнаётган чалаларга тикилган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

5. Ўзбек курашига оид атама.

6. Қўшма сўзлар таркибига киради, масалан

чалабош, чаласавод.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 91 →

Таърифлар ичида

1 та
жон

жон Диний-ибтидоий тасаввурларга кўра, инсон ва ҳайвон танасида бўладиган, уйқу чоғида (вақтинча) ёки ўлган вақтда танадан чиқиб кетадиган алоҳида кўзга кўринма

Эртаклар

4 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Зулхумор
Халқ оғзаки ижоди

Зулхумор исмли гўзал қиз отаси ва онасидан айрилгач, сайргоҳда уч йигит билан танишиб, уларга турмушга чиқишга ваъда беради. Қиз касалликка чалингач, й