Қидирув

сфт. 1. Ҳажм-ўлчови одатдагидан ортиқ, катта; улкан.

Буюк тоғ. Буюк давлат. Буюк бино.

Заргаров атрофидаги буюк саҳрони, шу саҳродек чексиз сукунатни сезар, ўзининг беҳаловат руҳи шу бўшлиқларни бус-бутун тўлдириб тургандек туюларди. — А. Мухтор, Асарлар

Фарғона канали ўз кўлами билан буюк аталмиш ўша каналлардан ўн баравар буюкдир. — С. Аҳмад, Уфқ

Фалакка бўй чўзган аллақандай буюк қаср рўпарадан намоён бўлиб, Меъморнинг хаёлини олиб қочди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Аҳмад ўзини буюк коинот қаршисида зарранинг миллиарддан бир заррачасидек ҳис этди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. Улуғвор, юксак, тенгсиз, мислсиз.

Буюк, етук одамлар ниҳоятда камтар, кам-сухан, дилбар-у меҳрибон бўлишини бу доно қиз яхши биларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Буюк воқеалар олдида вақт ўз ҳукмини ўтказа олмайди. — Саодат

Инсоният ўз камолоти жараёнида қўлга киритган буюк кашфиёти — тилдир. — Ғ. Саломов, Таржима назарияси

Баҳор бўйи, ёз бўйи заррама-зарра йиққан бунёдини буюк саховат билан деҳқон этагига тўкаётган мана шу олтин кузда унинг юраги қафасдан чиққан қуш юрагидай яйрай бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Азиз, мўтабар, муқаддас.

Дунёда ҳеч сўз борми Она сўзидан буюк. — Ҳ. Олимжон

Биз биринчи навбатда авлодларнинг буюк хотираси олдида қарздормиз. — Газетадан

4. Буюк (эркаклар исми).

от 1. Тирикчилик ва рўзғорда ишлатиладиган, керак бўладиган ҳар бир нарса.

Рўзғор буюмлари. Заргарлик буюмлари. Чинни буюмлар. Зеб-зийнат буюмлари. Шахсий буюмлар.

Нури кийинишни, безакни севар эди. Зирак, билагузук, заркокил, қўлтиқтумор, тиллақош, зебигардон каби буюмлардан қути-қути йиққан эди. — Ойбек, Танланган асарлар

— Граммофон деган буюмни кўрганмисан ё эшитганмисан? — кулиб сўради Ёр-мат. — Ойбек, Танланган асарлар

Энди эса ўша тарафга боргиси келиб, бирпас бўлса ҳам туғилиб ўсган уйини, онасининг қўли тегган буюмларни кўргиси келди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Ишлаб чиқарилган нарса, маҳсулот.

Махсимнинг буюми оғир экан, савил. — С. Аҳмад, Ҳукм

от Қаттиқ совуқ, аёз.

Кечга яқин Чирчиқ томондан изғирин турди, бўғотларни ялаб, қорини учирди. Буюқ кучайди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Очиқ эшикдан кирган буюқданми ё юраклари чиққанидан, болалар дир-дир титрашар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

шв. Оч биқин. "Равшан". "Нигор ва Замон"

Шукуни.. жонивор Ғиркўк сузилиб, буюри-буюрига қапишиб.. Ширвонга кириб борди

Уйқулар қовоққа қотди, Отлар буюрин тортди

от Одатдагидан катталик; улуғворлик, табарруклик. Инсоннинг буюклиги ақл-идроки билан.

Муқимийларнинг буюклиги ҳам мана шунда эмасми? — Шукрулло, Сайланма

Унинг [она тупроқнинг] сокингина тин олишида Бордир оналарга хос бир буюклик. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

фл. 1. Истак-талабни бажаришга кўрсатма бермоқ; буйруқ бермоқ, амр, фармон қилмоқ.

Иш буюрмоқ. Болани ишга буюр, кетидан ўзинг югур. — Мақол

Ишёқмасга иш буюрсанг, Сенга ақл ўргатар. — Мақол

Унинг нозиклиги, кўҳликлиги ҳурмати аяб, енгил-елпи ишларни буюрарди. — С. Аҳмад, Уфқ

Мен ҳазрати олийлари буюрган Мадраса тарҳини чизиш билан бандмен. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Ҳоким ясовулни чақириб, ёʻлга ҳозирланишни буюрди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ўлимга буюрдингиз, бизнинг нима гуноҳимиз бор экан? — Луқмони Ҳаким

2. Бирор нарсани тайёрлаб бериш учун мурожаат қилмоқ; буюртма бермоқ, буюртирмоқ.

Палто буюрмоқ.

Муҳиддин толеига официант ҳам тез кела қолди. Чой ва овқат буюрди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Келин пошшага тилла узук буюрдингизми? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Туфлини дарҳол гиламга қўйиб, кийиб кўрди: — Ўзимга буюртирилгандай! — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

3. Топширмоқ, бермоқ (қонун ёʻли билан).

Нафақа керак бўлса, даромадимнинг ярмини олинг, лекин болани тинч қўйинг. Бермайман, овора бўлманг! — Нега? Болани онага буюради-ку! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. тиб. Тавсия қилмоқ, ёзиб бермоқ, (дори-дармон, парҳез ва шу кабилар ҳақида).

Парҳез буюрмоқ.

Фақир бу сабилга оғуштабиз, баважҳ дафъи савдойи табиб буюрган. — Ҳамза, Танланган асарлар

Менми? Менга нима ром келишини ўзим ҳам билмайман. Лекин докторлар коняк буюрадилар, майли, коняк бўлсин. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Бирор иш, топшириқ билан бирор жойга юбормоқ, жўнатмоқ.

Хушрўй хизмат-чини ўчоқ боши юмушларига буюриб, чойни ўзи қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ўзбек ойим бурчакда бола кўтариб ўтирган Зайнабдан чақалоқни олиб, уни жомни тўкиб келишга буюрди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Хизмат деса жуда абжир бўламан, Нима буюрсангиз, ишлаб келаман. — Муродхон

6. Тақдир қилмоқ; хоҳламоқ, истамоқ.

Тангрининг буюргани шу экан. Лекин, Меъмор, сиз яхши одамсиз, дилимга ёқасиз. — Мирмуҳсин, Меъмор

— Ўғлим, кўнгил буюрган ишдан зарури бўлмайди, — деди раис Тошпўлатовга. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди