Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«buray» boʻyicha 103 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

101 ta
burmoq

fl. 1. Harakat yoʻnalishini oʻzgartirmoq, bir tomonga qayirmoq.

Chavandoz otini orqaga burib, suv oqimiga qarab ketdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Asror koʻp oʻylab oʻtirmay, yoʻlni Qamariddinnikiga burdi. — Yoshlik

Agar suv shu qiyalikdan oqadigan boʻlsa, uni toʻsib ham, burib ham boʻlmaydi. — S. Ahmad, Ufq

2. Biror tomonga oʻgirmoq, qaratmoq.

Salimboyvachcha achchiqlanib, yuzini teskari burdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Jahongir bu qarashga dosh berolmay, yuzini burdi. — Sharq yulduzi

Domla boʻynini shartta burib, Elmurodga tikildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Besh-olti qari sigir tumshugʻini burib, yotgan yerida dumini likillatib qoʻya qoldi. — Mushtum

3. koʻchma Yoʻnaltirmoq, qaratmoq; ogʻdirmoq, moyil qilmoq.

Yosh koʻngilning maylini Ishga buraman. — Gʻayratiy

Nima qilay, uzoq gapirdim, Tushunchangni har tomon burdim. — H. Olimjon, Tanlangan asarlar

4. Burmalanadigan narsani yoyiq holidan burma holiga keltirmoq, yigʻmoq.

Xaltaning ogʻzini burmoq.

Ziyodaxon qopning ogʻzini yana burib qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Aylantirmoq, boshqarmoq.

Mashina rulini burib, Tonna toʻkar Qizlaroy. — Qoʻshiqlar

6. Siqmoq; chimchilamoq.

Qoʻlini burab-burab oldi.

Oltin uzuk barmogʻimni buradi, Bir yigit bor yoʻllarimda turadi. — Qoʻshiqlar

  • Gapni (yoki soʻzni) burmoq 1. Fikrni chalgʻitib, gapni biror boshqa mavzuga koʻchirmoq. Mulozamat shu yerga yetganda, Razzoq gapni boshqa yoqqa burib yubordi. — H. Gʻulom, Mashʼalqizlar birpas jim boʻlib qolishdi. Keyin Oʻrozgul opa gapni burib ketdi. — YoshlikOtaxoʻja aka otaning sir berib qoʻyishidan choʻchib, gapni burdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazinaSoʻzimni burmang, Rahimjon aka! Bu nomardlik boʻladi! — O. Yoqubov, Chin muhabbat
  • Boʻyin burmaslik Itoatkorlik, boʻyin tovlamaslik, tobelik. Siz, ustod, bir nima desangiz, biz boʻyin burgan emasmiz. — Mirmuhsin, Meʼmorbularning barchasi boyvachchaning yetoviga hech boʻyin burmay yurishadi uning zulm boltasini qayrab berishdan charchashmaydi. — K. Yashin, Hamza
  • Labini burmoq 1. Biror ish-harakat, gap-soʻz, imo-ishora va boshqalarni maʼqullamaganlik, yoqtirmaganlikka ishora qilmoq. Xotini qalin boʻyalgan lablarini asabiy burdi. — N. Aminov, QahqahaOyim ishonmay, labini burdi. — H. Nazir, Yonar daryoAbdishukur shu ham gapmi deganday, labini burdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
bur

\f. — meva, hosil Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar

Barg, ozuqabop qism. Y. Shamsharov, Baxt izlab. I. Rahim, Ixlos

Parpining koʻzi nogahon chuqurchaga tushdi. Chuqurchada oʻtgan yili koʻkargan burgan burlari toʻkshtb, yogʻindan ivigan tanasi bukilib yotardi

Pichan tez oʻrib olinmasa, buri toʻkilib, shirasi ketadi

Toʻliq maqola →
buramoq

fl. 1. Doiraviy harakatga keltirmoq, aylantirmoq.

U telefonni qancha burasa ham, javob boʻlmadi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Dutorchi dutorining qulogʻini jahl bilan qattiq burab, torini uzib yubordi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Azonda Murodning uyqusi qochdi. Bosh tomonidagi stolda turgan mushtdaygina radioning qulogʻini buradi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

2. Oʻrab, aylantirib, burama shaklga kiritmoq, eshmoq.

Arqonni buramoq.

Sidiqjon moʻylovini burab, kulimsiradi va yer ostidan Zunnunxoʻjaga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Qoziq liqillay boshlaganida, yerdan chiqdim i, osmondan tushdimi, ishqilib, birov qulogʻini burab tortdi. — Sharq yulduzi

Bekning asabiyligi nihoyasiga yetdi va u Laʼlining sochidan burab, terakzorga sudrab ketdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Aylantirib joyiga tushirmoq, mahkamlamoq yoki joyidan chiqarmoq, boʻshatmoq.

Gaykani buramoq.

Darvozadan ichkariga kirishi bilan, gʻaladonni ochib, shuruplarini burashgani burashgan. — S. Nurov, Narvoy

4. Prujinali mexanizmlarni harakatga keltirmoq.

Soatni buramoq. Oʻyinchoqni buramoq.

Shu mashinaning qulogʻini burasang, lagancha chir-chir aylanib, ashula, dutor, tanbur vangʻirlayveradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Erining qoʻlidagi soatni olib buradi. — S. Ahmad, Ufq

Kampir mindi yogʻoch otni, Buradi poʻlat murvatni. — Murodxon

  • Burab gapirmoq 1. Har soʻzni alohida taʼkid, aksent bilan ajratib gapirmoq. Elmurodga rota komandiri yoqmadi: tili qalampirdek achchiq, har gapni pisanda qilganday burab gapiradi. — Shuhrat, Shinelli yillarUlar \qoʻnoqlar] bizning tilimizda sal burab gapirishardi. — YoshlikKeyin chapanicha burab gapirdi. — M. Qoriyev, Oydin kechalar
  • Burab yemoq Zoʻrlik bilan tortib olib yemoq. Birov soʻrab yeydi, Birov burab yeydi. — Maqol
  • Qulogʻini (yoki dumini) burab qoʻymoq Tartibga chaqirib, tanbeh berib qoʻymoq. Dumini munday burab qoʻy, ortiq akillamasin. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Toʻliq maqola →
burd

ot Ishonchga sazovorlik, tayinlilik, rostlik; eʼtibor, obroʻ.

Gʻiybatchining burdi boʻlmas, Tuhmatchining yuzi boʻlmas. — Maqol

Nigora tuhmat gaplarga ishonadi: Sherbek uning uchun bevafo, burdi yoʻq. — S. Anorboyev, Oqsoy

  • Burdi yoʻq Eʼtibori yoʻq, vaʼdasida, lafzida turmaydigan, gapiga hech kim ishonmaydigan, betayin, burdsiz. Burdi yoʻq odam. Xalq oldida burchi yoʻqning burdi yoʻq. — R. Jumaniyozov, Soʻz koʻrki — maqol
  • Burdi ketmoq (yoki qolmaslik) 1. El oldida ishonchni, eʼtiborni yoʻqotmoq, gapining tayini qolmaganlik. — Menga qara, — dedi Rajab bobo [Hojimatga], — bir burding ketgandan keyin, hech kim seni odam qatorida koʻrmay qoʻyadi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalarSoʻz berdingmi, uni, albatta, bajarish kerak. Yoʻqsa, burding qolmaydi. — S. Karomatov, Bir tomchi qonHosil moʻl, tobida silos qilmasak, shirasi kamayib, burdi ketadi. — F. Nurullayev, Boʻz yigitQishloqdagi koʻpchilik imoratlar eskirib, burdi ketib qolgan, bunday yomgʻirlarga bardosh berolmas edi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqinFotima opa uning burdi ketib qolgan yirtiq botinkasini eski choʻtka bilan moylamoqda. — R. Fayziy, Sen yetim emassan
Toʻliq maqola →
burj

ot 1. astr. Quyoshning yillik koʻrinma harakati doirasidagi oʻn ikkita yulduzlar turkumi; ularning har biri (Hut, Hamal, Savr, Javzo, Saraton, Asad, Sunbula, Mezon, Aqrab, Qavs, Jady, Dalv).

Turkiy xalqlarda oylarning nomi ham burj nomidan olingan — OʻzME

Taqsirimning yulduzlari Qavs burjiga kirdi. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

2. Qalʼa devoriga tutashtirib, unga tirgak sifatida tashqi tomonidan minora shaklida qurilgan qoʻshimcha bino.

Devor boʻlinib har 60 metrda burj bino qilingan. — Fan va turmush

19-asrda bunyod qilingan qalʼa devorlari koʻplab burjlar bilan mustahkamlangan. — Fan va turmush

Shu payt qalʼa burjida payt poylab oʻtirgan bir kurd mergan uni aniq nishonga oldi. — B. Ahmedov, Ulugʻbek

3. Burchak, burch.

Nasiba bogʻning anor koʻchatlari oʻsayotgan oʻng burjini koʻrsatdi. — Yoshlik

Bugun har burjingdan, har bir toshingdan Faqat doʻstlik degan sado keladi. — A. Oripov, Yillar armoni

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 101 →

Taʼriflar ichida

1 ta
murvat

murvat esk. Biriktirish uchun ishlatiladigan rezbali metall detal; vint. Rajab bobo poʻlat darvoza tepasidagi murvatni kuch bilan buray boshladi. S. Ahmad, Qadrdon dalala

Ertaklar

1 ta
Vospiroxun
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Kal ismli bir yigitning jasorati va topqirligi tasvirlanadi. U o'zining aql-zakovati bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, hatto podshohlikka erishadi.