Поиск

Bolalar va oʻsmirlar sport markazi

sft. 1. Bosmaxonada bosilgan, chop qilingan, nashr etilgan.

Qoʻlyozma va bosma asarlar.

Mustaqillik davrida bosma mahsulotlar yanada koʻpayadi. — Gazetadan

2. ot. esk. ayn. Nashr.

Ehson stol ustida yotgan bir kitobchani Saidiyning oldiga surdi: — Buni koʻrdingizmi? Ikkinchi bosmasi. — A. Qahhor, Sarob

Adabiy xodimning asosiy vazifalaridan biri — materialni tahrir qilib, bosmaga tushirish. — F. Musajonov, Himmat

— “Isteʼdod“ nima degani-a? Hech tushunmadim-da shu gapga, — dedi Husniddin. Musa yaqindagina bosmadan chiqqan, hech qoʻlidan tushirmaydigan lugʻatni oldi-da, tez varaqlab topdi: — Talant — dedi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. ayn. Bosmaxona.

U Xevada bosma ochib (1874 yil), koʻp kitoblar bostirgan. — J. Sharipov, Xorazm

4. Nashriyot, noshir, nashrchi.

Sen Ota-jon bosma bilan bir soʻllash. Toshbosmada Avazning sherlarini chop etib, nusxasini koʻpaytirsin. — S. Siyoyev, Avaz

5. Kashtachilikda keng tarqalgan yaxlit gul-choklardan biri.

Ayvonda bosma gulli boʻz koʻrpa yopilgan pastakkina tanchada qizlar oʻtirardi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Bosma tikkan botir qiz, Jamalay tikkan chevar qiz. — Boychechak

6. Jundan tayyorlangan, tikilgan (mato yoki ust kiyim haqida).

Bosma chakmon. Bosma kigiz.

Bosma chakmonni yechib, sandalga oyogʻini tiqdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

7. Kulolchilikda sopol idishlarni bezashda qoʻllanadigan gul nusxalari.

8. Siyohni shimib quritadigan qogʻoz va shunday qogʻoz oʻrnatilgan asbob.

Jalgʻash Nurimbetov gʻazab bilan kirib, Poshshoxon Madrahimovaning boshiga siyohdon yonidagi soʻlaqmondek bosma tosh bilan tushirdi. — Mushtum

9. Bosqin, bosqinchilik.

Hamma oʻgʻri, kallakesar, yalangoyoqlarning boshida Akbarali oʻzi turadi! Kechalari yigitlari bilan bosma qiladi! — Choʻlpon, Kecha va kunduz

fl. 1. Ustiga oyoq qoʻymoq.

Bemahal yurgan goʻng bosar. — Maqol

Qurbaqani bossang, vaqirlaydi. — Maqol

Ot bosgan yerni toy bosadi. — Maqol

Koʻrmayin bosdim tikanni, Tortadirman jabrini. — Oq olma, qizil olma

Muhiddin asfalt yuzidagi oq muz donachalarini bosib, telefon stansiyasi tomon yurib ketdi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Zulayho yalang oyoqlari bilan poyani chip-chip bosib, uning tepasiga keldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Ustidan yurib, oʻtib ezmoq, shikastlamoq yoki oʻldirmoq

Bu qanday maynabozlik! Bosib-yanchib oʻtabermaysanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Mashina olganiga ikki oy boʻlgan boʻlsa, shu ikki oy ichida naq beshta tovuq, yettita mushuk bosdi. — S. Ahmad, Togʻlarda

Mansur kuz chechaklarini bosib borarkan, tagʻin Gavharni oʻyladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Qoʻl bilan ushlab turmoq, ezgʻilamoq, boʻgʻmoq.

Chap qoʻlim bilan qattiq bosib turdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Polvon uni bir tepib, yerga agʻanatdi-yu, boʻgʻzidan bosib turaverdi. — S. Siyoyev, Avaz

Engashibroq ikki qoʻllab Sheralining toʻpiqlari atrofini bosib turdi. — S. Karomatov, Oltin qum

Tabib darrov koʻzini yumib, barmogʻi bilan bosdi. — A. Qahhor, Asarlar

4. Kuch bilan itarmoq, siqmoq.

Tugmani (tugmachani) bosmoq. Qoʻngʻiroqni bosmoq.

Sulaymonov trubkani qoʻyib, tantanali ravishda knopkani bosdi. — A. Qahhor, Asarlar

Kabir Otaqulovich ikki tavaqali koʻk eshik chekkasidagi tugmachani bosdi. — U. Usmonov, Sirli sohil

Ahmad odati boʻyicha qoʻngʻiroqni uch marta ketma-ket bosdi. — F. Musajonov, Himmat

Jahl bilan duch kelgan tarafga qarab tepkini bosdi. — S. Ahmad, Ufq

5. Kuch bilan siqib, iz tushirmoq, qoldirmoq.

Muhr bosmoq. Tamgʻa bosmoq. Chitga gul bosmoq.

Avvaliga pochta muhr bosishni unutgandir, dedik. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

6. Tiramoq, siqib itarmoq.

Ziyodulla tomogʻi qirilib, quruq yoʻtaldi, koʻkragini stolga bosib, oʻyga toldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Uzoq qish kunlari davomida oppoq siynasini yerga bosib yotgan qor bahor quyoshining iliq taftiga dosh bera olmay singib ketdi. — Gazetadan

7. Zarb bilan urib yasamoq, zarb qilmoq.

8. fiz. Oʻz ogʻirligi yoki elastik kuchi bilan taʼsir qilmoq, siqmoq.

Suyuqliklar har tomonga baravar kuch bilan bosadi.

9. Maʼlum bir narsani boshqa bor narsa ustiga qoʻymoq, tegizmoq; toʻsmoq.

Nazirqul uning yelkasini ishqadi, latta hoʻllab, peshonasiga bosdi. — S. Ahmad, Hukm

Qizning qoʻllariga asta qoʻlimni bosdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Rustamjon Mehrixonning yumshoq qoʻllarini, binafshalarni yuziga bosdi. — Saodat

Kam pir doka roʻmolining uchini labiga bosib, yerga qaradi. — A. Qahhor, Asarlar

Xalcha xola boʻlsa, bir chekkada gung boʻlib, roʻmolining uchini ogʻziga bosib turibdi, bir akamning aftiga, bir oyoqlariga qaraydi. — M. Mansurov, Yombi

10. Chop qilmoq, nashr etmoq.

Kitob bosmoq. Matnni mashinkada bosib koʻpaytirmoq. Suratini bosib chiqarmoq.

— Bu yerda oʻtgan mojaroni Qumrixonga aytib bering, hikoya qilib yozsin, albatta, bosib chiqaramiz, — dedi. — A. Qahhor, Bek

Shundan keyingina gazetalarda podsho taxtidan tushganligi xabarini bosib chiqarishga ruxsat tegdi. — K. Yashin, Hamza

11. Koʻp miqdorda ustma-ust qoʻymoq, taxlamoq, zichlab yigʻib qoʻymoq, zichlab joylamoq yoki ortmoq.

Qanorga un bosmoq. Aravaga beda bosmoq.

Bizning Qalandarboy kuzda kambagʻallarning paxtasini arzon-arzon sotib olib, saroyiga bosib qoʻyadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Haydar ota qarasa, shu yalanglikka yantoq bosib qoʻyishibdi. — A. Qahhor, Asarlar

Uy egasi oshga sabzi bosib, Otabek yoniga keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

12. Toʻshamoq, yotqizmoq; toʻsmoq, berkitmoq.

Yoʻlga shox bosmoq.

Suvni uch-toʻrt chaqirim yuqoridan ikki yogʻiga chim bosib, koʻtarib kelish lozim boʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shartta fufaykamni yechdim-u, oʻpirilgan joyga bosdim. — E. Raimov, Ajab qishloq

13. Qoʻymoq, surtmoq, tortmoq.

Bu kim boʻldi? Yuzlari xuddi olmaday tarang. Bir juft quralay koʻzi surma bosganday qora. — Hamza, Boy ila xizmatchi

Bir vaqt qarasam, surma bosgan koʻzlari gʻamgin boʻlib qoldi. — S. Ahmad, Hukm

14. Ilgari surilmoq, ilgarilab bormoq, yurmoq.

Yoʻlchi oldingi qatordagi erkak va ayollar bilan birga hayqirib, yana mahkama sari bosib bordi. — Oybek, Tanlangan asarlar

15. Qoplamoq, oʻrab olmoq, qamramoq; egallamoq; elitmoq.

Ter bosmoq. Tuman bosmoq. Qorongʻilik bosmoq. Zulmat bosmoq. Ajin bosmoq. Uyqu bosmoq.

Mahmudjonni muzdek ter bosdi. — Mushtum

Ranglari oqardi, koʻz oldini quyuq tuman bosdi. — J. Abullaxonov, Oriyat

Atrofni gʻira-shira qorongʻilik bosgan, qamishlar vahimali shitirlar edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Zulmat bosgan atroflar goʻyo qiron yetgan oʻlkaday besas. Sh. Rahmon, Yurak qirralari. U

Nasimlarning eshigiga yetganda, bir zumda yuragini hayajon bosdi. — F. Musajonov, Hukm

Uning [Onaxonning] vujudini qoʻrquv bosdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Qoʻllari titradi, koʻzlarini hasrat bosdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Gulnorning yuragi kuchli toʻlqinlandi, butun gavdasini totli bir titroq bosdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Shamol turdi, qum koʻcha boshladi, yer-koʻkni qum bosdi. — K. Yashin, Hamza

Qop-qora is bosgan shipidan qamishlar osilib turardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Otliqlar qor bosgan qirgʻoq boʻylab yarim soatcha kezishdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Toʻxtabuvaning ajin bosgan yuzida gʻurur va baxt porladi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Hamma yoqni ogʻir sukunat bosdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Yonbosh qoʻygan hamon, koʻzi yumilib, uyqu bosardi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

qoʻlimga qogʻoz-qalam oldim deguncha, esnoq bosadi. — Mushtum

16. Tinchlantirmoq, tinchitmoq, tiymoq; hovuridan tushirmoq, epga keltirmoq.

Janjalni bosmoq. Toʻpolonni bosmoq.

Samandarov qalamining orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Orifjon xotinini bosib qoʻydi. — S. Ahmad, Saylanma

Xalqni bosish kelmay-dimi qoʻlingdan? — H. Olimjon

17. Kamaytirmoq, pasaytirmoq yoki toʻxtatmoq; qondirmoq.

— Ogʻriqni bosadigan yaproq topib kelaman, — dedi Majid. — Shu bilan ovunaman, Hovrimni bosaman, aka. — N. Safarov, Olovli izlar

Bu uqubatli kunlarning alamini devor oshib kelgan yigitning erkalashlarigina bosa olardi. — S. Ahmad, Hukm

Shaftolining sersharbat etlari yozning issiq kunlarida chanqoq bosdi boʻladi. — K. Mahmudov, Mevalar

Haydarboyning koʻrimsiz choynaklaridagi quyuq va suyuq choylari oʻtgan-ketgan yoʻlovchilarning ham chanqovini bosib turadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

18. Kuch (zoʻrlik) bilan bostirib kelmoq, egallamoq, ishgʻol qilmoq.

Yigitning sarasi yov bosganda bilinar. — Maqol

Kunlardan bir kun mana shu boyning uyini kuppa-kunduz kuni namozgar paytida oʻgʻri bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Dod! Voy dod! Qaroqchilar bosdi!!! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Dushman bosgan ona yurt uchun Yasalgandek qilich-u nayza. — X. Davron, Bolalikning ovozi

Birdan bosdi johil olomon. — Guldasta

Dushmanlar kechuvdan oʻtib, shaharni bosib olishibdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

19. Toʻsatdan kelmoq, koʻpchilik boʻlib kelib qolmoq.

Uyni mehmon bosdi.

Iye, Xolmat akani mehmon bosgan, shekilli. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

20. Qulamoq, agʻanamoq.

Bu ogʻil bosib qolmasa, deb qoʻrqaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ikki boʻlmali kichkina pastqam uy, tom bosay deb turibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Yoʻlkalarni bosib qolgan xarobalar ustida bolalar irgʻishib yurar edi. — A. Qahhor, Asarlar

21. Ushlab, chegirib qolmoq.

Ishlagan haqini qarziga bosib qolibdi.

22. Ustun kelmoq, ustun kelib oshib tushmoq.

Asta-sekin boshlangan chapak tobora avj olib, soz ovozini bosib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Haligi gajakdor juvon ikki qoʻlini ham, ovozini ham baland koʻtarib, gʻala-gʻovur, shovqinni bosib tushdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Dasturxonning chetini bosmoq.

kim yoniga borsa, Zebini maqtab gapirar, uning dutor chalishi, chok tikishi, toʻppi bosishlarini hikoya qilar edi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

24. ayn. Taxtakachlamoq 1.

25. Maxsus usulda (toʻqimasdan) tayyorlamoq (kigiz, jun mato haqida).

Kigiz bosmoq.

26. -ib Ravishdoshning shaklida kelib, biron-bir ish-harakatning surunkasiga, toʻxtamay, ketma-ket, paydar-pay boʻlishini, amalga oshishini bildiradi.

Kechgacha bosib uxladim, juda toliqdim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

Men bari bir niyatimdan qaytmadim. Bosib sovchi qoʻyaverdim. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

achchiq choyni bosib ichib qoniqqach, izvoshni qoʻshdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir hafta bosib yoqqan yomgʻir qora tuproqni koʻpchitib yuborgan. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

ot 1. Birovlarning mol-mulkini talovchi shaxs, bosqinchi, bosqinchilik qiluvchi; bandit.

Ibi, men oʻlay, sen ham bosmachi boʻldingmi? — S. Ayniy, Qullar

Bir necha marta yoʻltoʻsarlar va bosmachilar qoʻliga tushishiga sal qoldi. — J. Sharipov, Xorazm

2. Bosmachilik harakatining ishtirokchisi, qatnashchisi.

Abdujalilboy mulla Obidga aniq bosmachi sifati bilan baho berdi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

ot Bosma asarlar chop qiladigan korxona; matbaa, tipografiya.

Bosmaxona zamonaviy asbob-uskunalar bilan jihozlangan. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Toshkentdagi Ikromov nomidagi bosmaxona adabiy toʻgaragi ishining borishini surishtir-dim. — N. Safarov, Olovli izlar

ot 1. Zoʻravonlik va bosqinchilikka tayanuvchi harakat; bosqinchilik, oʻgʻrilik, banditlik.

oʻsha yillari bosmachilik harakati avj olib, Fargʻona vodiysi oʻt-olov ichida qoldi. — K. Yashin, Hamza

Tilmoch bosmachilikda halok boʻlgan, deb eshitganman. — S. Ahmad, Ufq

2. tar. Turkistonda 1918—1925 yillarda keng xalq ommasi vakillarining bosqinchi qizil armiyaga qarshi olib borgan qurolli harakatiga shoʻro hukumati davrida buyuk davlat shovinistlari tomonidan berilgan rasmiy nom.