Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«borini» boʻyicha 97 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

79 ta
boʻr

ot Ohaktoshning mayda oppoq yumshoq turi.

Boʻr bilan oqlamoq. Boʻr bilan yozmoq.

Hech gapdan xabari yoʻq Iskandar aka, bir qoʻlida latta, bir qoʻlida boʻr, angrayib qoldi. — A. Koʻchimov, Halqa

Deraza oynasini boʻr yoki yarim stakan suvga ikki qism tish poroshogi solib artsangiz, yaltirab ketadi. — Saodat

Toʻliq maqola →
bora

Yaralangan Abdulla xumor koʻzlarini oʻz ona diyorining husn-u jamoliga soʻnggi bora tashlaydi. — B. Boyqobilov, Alangali yuraklar

Supa ustidagi soʻri har zamon toʻrt tomonga chayqalib tevarakka husayni gʻujumlarini bir-ikki bora uzib tashladi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchasi yoki 3-shaxs egalik va oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchasi bilan kelib, koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi.

Xuddi shu borada oʻrtoq Nurmuhamedov bilan janjallashib oʻtirgan edik. — Mushtum

— Koʻp ulugʻ ish boʻladi, bu borada qoʻldan kelgan yordamni darigʻ tut-maymiz, — dedi mulla Ismoil. Mushtum. U

dehqon koʻngliga maʼqul tushgan yangi nav borasida soʻzlardi. — S. Mahkamov, Dehqon quvonchi

Aji6amma, Tursunboy tashabbuskor-lik va tasviriy sanʼat borasida Asadga bas kelolmaydi. — Mushtum

Toʻliq maqola →
boʻri

ot 1. Sutemizuvchilarning itsimonlar oilasiga mansub yirtqich hayvon; qashqir.

Ayrilganni ayiq yer, boʻlinganni boʻri yer. — Maqol

Boʻridan qoʻrqqan toʻqayga kirmas. — Maqol

Suvonjon qoʻraga hujum qilgan bir och boʻrini otib olibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Bu choʻlda biram boʻri koʻp ekanki, kechasi bilan qoʻrqib chiqdim. — S. Ahmad, Ufq

2. Koʻchma Yovuz, qonxoʻr, shafqatsiz odam haqida.

Yuragim san eding, Gulnor, koʻzim ilgari ochilgan boʻlsa edi, man oʻz yuragimni boʻrilarga yedirarmidim? Tongla mahsharda qay yuz bilan sanga boqaman? — Oybek, Tanlangan asarlar

Ahmad Husayn oqarib ketdi-yu, lekin indamadi, chunki boʻrilar orasida ekanini yaxshi bilardi. — Oybek, Nur qidirib

Badia xona burchagiga tisarildi. Roʻparasida turgan dahshatli boʻridan koʻz uzmasdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Boʻri (erkaklar ismi).

  • Boʻri boqish (yoki qarash) qilmoq Qoʻrqinchli, dahshatli qaramoq, yeb qoʻygudek qaramoq. Bir qoʻlida tesha, Sanobarga boʻri qarash qilib yaqinlashdi. — K. Yashin, Hamza
  • Boʻri yeydimi Nimadan qoʻrqasan degan maʼnoda ishlatiladigan ibora. [Hayot:] — Voyey, sizam bir qiziqsizki, buvi, nima, meni boʻri yeb ketarmidi? — dedi-yu, hovli etagiga yurib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaLatifjon hiringlab: — (Diplomni) boʻri yermidi, uyning toʻriga ekib qoʻyganman, — dedi. — Mushtum
  • Boʻrimisiz, tulkimisiz? Quruq qaytdingizmi yoki undirib? degan maʼnoda ishlatiladigan ibora. [Hasan:] Quruq kelishga uyaldim-da, taqsir! [Qodirqul:/ Qani, boʻrimisiz, tulki? — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Boʻrining ogʻzi yesa ham qon, yemasa ham qon Yomonligi bilan tanilgan, yomonligini qoʻysa ham, qoʻymasa ham — yomon degan maʼnoda ishlatiladigan ibora. Boʻrining yesa ham, yemasa ham ogʻzi qon. — Shukrullo, Saylanma
  • Boʻri tugʻdi (yoki bolaladi) Kun chiqib turib, yomgʻir yogʻayotganda aytiladigan ibora.
  • Boʻri qulogʻi ovda Nomaʼlum kishilar yoki aygʻoq-agʻyorlar gap poylab yurgani haqida oʻz kishi-sini ogohlantirish uchun ishlatiladigan ibora.
  • Qoʻyni boʻriga topshirmoq Biror narsani yoki ishni eng koʻp zarar yetkazadigan yoki suiisteʼmol qiladigan, oqibatsiz kishiga topshirib qoʻymoq. Murodova bilmaydi. Shuning uchun keyingi arizani Davronovga yuboribdi. — Qoʻyni boʻriga topshiribdi-da. — I. Rahim, Ixlos
Toʻliq maqola →
boʻrk

ot Oshlangan qorakoʻl teridan silindr shaklida tikilgan bosh kiyim, telpak.

Bosh omon boʻlsa, boʻrk topiladi. — Maqol

Boshsiz boʻrk boʻlmas, toysiz — turk. — Maqol

Shu payt shiypon ichidan boshiga boʻrk kiygan Botir chiqdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Qilich zarbidan Xonzoda begimning boshidagi boʻrki uchib ketdi-yu, uzun sochlari yoyilib, yelkasiga tushdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

  • Bosh yorilsa, boʻrk ostida (yoki ichida) Oilaviy yoki ichki janjal, nizolarni tashqariga chiqarmaslik kerakligi haqida aytiladigan ibora. Bosh yorilsa, boʻrk ichida, deydilar, — boʻlar-boʻlmasga kattalarni ishdan qoʻyib gʻirillayverish xunuk narsa. — S. Ahmad, HukmEhtimol, boshqalarning xotinlari ham shunaqadir, u qayoqdan bilsin: bosh yorigʻi boʻrk ichida, qoʻl sinigʻi yeng ichida. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
  • Boʻrk ol desa, bosh (yoki kalla) olmoq Buyurilgandan ortiq jazolamoq, haddan oshirmoq. Boʻrk ol desa, bosh olib keladigan dovyurak yigit eding-ku! Nima boʻldi? — Uygʻun, AsarlarSanamay sakkiz deydigan, boʻrk ol desa, kalla oladigan baʼzi tergovchilar qoʻlini tizzasiga urib, shoshib qoldilar. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
bort

ot 1. Kema, kosmik kema, yuk mashinasi, samolyot va shu kabilarning yoni, yon devori.

Mashina shitob bilan tepalikka tirmashib, ogʻir yukdan bortlari betinim gʻichirlab bormoqda. Oʻ. — Usmonov, Sirli sohil

Toʻrabek bortga suyanib oʻtirgan yeridan alam bilan toʻlgʻanib qoʻydi. — M. Mansurov, Yombi

Bortiga goʻsht deb yozilgan mashina oʻqday uchib keldi-da, omborxona oldida toʻxtadi. — Gazetadan

2. Kelishik affiksi bilan kelgan shakllarda samolyot, kema va shu kabilarning ichi maʼnosini bildiradi.

Vostok kosmik kemasi bortidagi odam bilan kosmosga koʻtarildi. — Kelajakka parvoz

Kema bortiga oʻrnatilgan hamma asboblar va sistemalar aniq va puxta ishlamoqda. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 79 →

Taʼriflar ichida

13 ta
qisib-qimtib

qisib-qimtib rvsh. Rejasi bilan, iqtisod qilib, tejab-tergab. Qisib-qimtib, borini yetkazmoq. Bir xasis kishi umr boʻyi qisib-qimtib, yemay-ichmay, pul toʻplayveribdi. Ga

gustoxlik

gustoxlik Odobsizlik, beadablik, andishasizlik; surbetlik; betakalluflik. Qosimbek qoʻlini koʻksiga qoʻyib bosh egdi: — Qulingizning gustoxligini afv eting, begim, men am

boricha

boricha rvsh. Boriga qarab; boriga yarasha; imkoniyati doirasida, qoʻldan kelgancha, borini ishga solib. Bor — boricha, Yoʻq —holicha. Maqol Har kim boricha polvon. Maqol

kissavur

kissavur Choʻntak oʻgʻrisi; koʻcha-koʻy, bozor va boshqalar joylarda kishilarning narsalarini oʻgʻirlovchi shaxs. Karomat kissavurlarda boʻladi Puling borini bilib, orqan

qirishtirmoq

qirishtir Obdan qirib, qirtishlab tozalamoq yoki toʻplamoq. [Joʻraxon] Yengini shimardi, belkurakni olib, ajriqni qirishtira boshladi. A. Muxtor, Opa-singillar Qani endi,

pishiqlamoq

pishiqla Biror ishni pi-shiq-puxta bajarish uchun yoʻl-yoʻriq koʻrsatmoq; pishiq-puxta oʻrgatmoq, tayinlamoq. Oldindan pishiqlab qoʻyilgan boʻlsa ham, gapidan adashib ket

Hammasini koʻrish · 13 →

Ertaklar

5 ta
Eshmat bilan Toshmat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ikkita doʻst Xizrdan turli tilaklar tilaydi: biri mol-dunyo va ulfatlar, ikkinchisi esa oila va farzandlar. Yillar oʻtib, ularning hayotlari tilaklariga koʻra s

Navoiy bilan choʻpon
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qolgan Navoiy Samarqandda tahsil olib, yurtiga qaytadi. U otasining sodiq choʻponi bilan uchrashib, oʻziga qolgan merosni topadi va oʻzining zukkoligi bil

Nima eksang, shuni olasan
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol oʻgʻli va kelini bilan yashar ekan. Kelin cholni uydan haydashni talab qiladi, oʻgʻil esa otasini togʻga tashlab keladi. Otasi oʻgʻliga oʻtmishdagi bir

Uch ogʻa-ini botirlar
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch ogʻa-ini botirlar oʻz bilimdonliklari va jasoratlari bilan podshohning eʼtiborini qozonadilar. Biroq, hasadgoʻy vazirning igʻvosi tufayli kenja botir qiyinc

Yaxshi ayol — hamisha bahor
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir kambagʻal yigitning gʻisht quyish va tashishdagi gʻayrioddiy mahorati podshohning eʼtiborini tortadi. Podshoh uning sirini bilish uchun ayyorlik bilan yigit