Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«борам» бўйича 183 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

79 та
бўр

от Оҳактошнинг майда оппоқ юмшоқ тури.

Бўр билан оқламоқ. Бўр билан ёзмоқ.

Ҳеч гапдан хабари ёʻқ Искандар ака, бир қўлида латта, бир қўлида бўр, анграйиб қолди. — А. Кўчимов, Ҳалқа

Дераза ойнасини бўр ёки ярим стакан сувга икки қисм тиш порошоги солиб арцангиз, ялтираб кетади. — Саодат

Тўлиқ мақола →
бора

Яраланган Абдулла хумор кўзларини ўз она диёрининг ҳусн-у жамолига сўнгги бора ташлайди. — Б. Бойқобилов, Алангали юраклар

Супа устидаги сўри ҳар замон тўрт томонга чайқалиб теваракка ҳусайни ғужумларини бир-икки бора узиб ташлади. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Ўрин-пайт келишиги қўшимчаси ёки 3-шахс эгалик ва ўрин-пайт келишиги қўшимчаси билан келиб, кўмакчи вазифасида қўлланади.

Худди шу борада ўртоқ Нурмуҳамедов билан жанжаллашиб ўтирган эдик. — Муштум

— Кўп улуғ иш бўлади, бу борада қўлдан келган ёрдамни дариғ тут-маймиз, — деди мулла Исмоил. Муштум. У

деҳқон кўнглига маъқул тушган янги нав борасида сўзларди. — С. Маҳкамов, Деҳқон қувончи

Ажи6амма, Турсунбой ташаббускор-лик ва тасвирий санъат борасида Асадга бас келолмайди. — Муштум

Тўлиқ мақола →
бўрамоқ

фл. Бўраламоқ.

Кун ботиб, осмон қорайган, аммо тўхтовсиз бўраб ёғиб турган қордан ер тобора оқараётган пайтда Элмурод қор учқунларини томоша қилар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →
бўри

от 1. Сутемизувчиларнинг ицимонлар оиласига мансуб йиртқич ҳайвон; қашқир.

Айрилганни айиқ ер, бўлинганни бўри ер. — Мақол

Бўридан қўрққан тўқайга кирмас. — Мақол

Сувонжон қўрага ҳужум қилган бир оч бўрини отиб олибди. — С. Анорбоев, Оқсой

Бу чўлда бирам бўри кўп эканки, кечаси билан қўрқиб чиқдим. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Кўчма Ёвуз, қонхўр, шафқациз одам ҳақида.

Юрагим сан эдинг, Гулнор, кўзим илгари очилган бўлса эди, ман ўз юрагимни бўриларга едирармидим? Тонгла маҳшарда қай юз билан санга боқаман? — Ойбек, Танланган асарлар

Аҳмад Ҳусайн оқариб кетди-ю, лекин индамади, чунки бўрилар орасида эканини яхши биларди. — Ойбек, Нур қидириб

Бадиа хона бурчагига тисарилди. Рўпарасида турган даҳшатли бўридан кўз узмасди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Бўри (эркаклар исми).

  • Бўри боқиш (ёки қараш) қилмоқ Қўрқинчли, даҳшатли қарамоқ, еб қўйгудек қарамоқ. Бир қўлида теша, Санобарга бўри қараш қилиб яқинлашди. — К. Яшин, Ҳамза
  • Бўри ейдими Нимадан қўрқасан деган маънода ишлатиладиган ибора. [Ҳаёт:] — Воей, сизам бир қизиқсизки, буви, нима, мени бўри еб кетармиди? — деди-ю, ҳовли этагига юриб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаЛатифжон ҳиринглаб: — (Дипломни) бўри ермиди, уйнинг тўрига экиб қўйганман, — деди. — Муштум
  • Бўримисиз, тулкимисиз? Қуруқ қайтдингизми ёки ундириб? деган маънода ишлатиладиган ибора. [Ҳасан:] Қуруқ келишга уялдим-да, тақсир! [Қодирқул:/ Қани, бўримисиз, тулки? — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Бўрининг оғзи еса ҳам қон, емаса ҳам қон Ёмонлиги билан танилган, ёмонлигини қўйса ҳам, қўймаса ҳам — ёмон деган маънода ишлатиладиган ибора. Бўрининг еса ҳам, емаса ҳам оғзи қон. — Шукрулло, Сайланма
  • Бўри туғди (ёки болалади) Кун чиқиб туриб, ёмғир ёғаётганда айтиладиган ибора.
  • Бўри қулоғи овда Номаълум кишилар ёки айғоқ-ағёрлар гап пойлаб юргани ҳақида ўз киши-сини огоҳлантириш учун ишлатиладиган ибора.
  • Қўйни бўрига топширмоқ Бирор нарсани ёки ишни энг кўп зарар етказадиган ёки суиистеъмол қиладиган, оқибациз кишига топшириб қўймоқ. Муродова билмайди. Шунинг учун кейинги аризани Давроновга юборибди. — Қўйни бўрига топширибди-да. — И. Раҳим, Ихлос
Тўлиқ мақола →
бўрк

от Ошланган қоракўл теридан силиндр шаклида тикилган бош кийим, телпак.

Бош омон бўлса, бўрк топилади. — Мақол

Бошсиз бўрк бўлмас, тойсиз — турк. — Мақол

Шу пайт шийпон ичидан бошига бўрк кийган Ботир чиқди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Қилич зарбидан Хонзода бегимнинг бошидаги бўрки учиб кетди-ю, узун сочлари ёйилиб, елкасига тушди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

  • Бош ёрилса, бўрк остида (ёки ичида) Оилавий ёки ички жанжал, низоларни ташқарига чиқармаслик кераклиги ҳақида айтиладиган ибора. Бош ёрилса, бўрк ичида, дейдилар, — бўлар-бўлмасга катталарни ишдан қўйиб ғириллайвериш хунук нарса. — С. Аҳмад, ҲукмЭҳтимол, бошқаларнинг хотинлари ҳам шунақадир, у қаёқдан билсин: бош ёриғи бўрк ичида, қўл синиғи енг ичида. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар
  • Бўрк ол деса, бош (ёки калла) олмоқ Буюрилгандан ортиқ жазоламоқ, ҳаддан оширмоқ. Бўрк ол деса, бош олиб келадиган довюрак йигит эдинг-ку! Нима бўлди? — Уйғун, АсарларСанамай саккиз дейдиган, бўрк ол деса, калла оладиган баъзи терговчилар қўлини тиззасига уриб, шошиб қолдилар. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
борт

от 1. Кема, космик кема, юк машинаси, самолёт ва шу кабиларнинг ёни, ён девори.

Машина шитоб билан тепаликка тирмашиб, оғир юкдан бортлари бетиним ғичирлаб бормоқда. Ў. — Усмонов, Сирли соҳил

Тўрабек бортга суяниб ўтирган еридан алам билан тўлғаниб қўйди. — М. Мансуров, Ёмби

Бортига гўшт деб ёзилган машина ўқдай учиб келди-да, омборхона олдида тўхтади. — Газетадан

2. Келишик аффикси билан келган шаклларда самолёт, кема ва шу кабиларнинг ичи маъносини билдиради.

Восток космик кемаси бортидаги одам билан космосга кўтарилди. — Келажакка парвоз

Кема бортига ўрнатилган ҳамма асбоблар ва системалар аниқ ва пухта ишламоқда. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 79 →

Эртаклар

104 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Ақлли бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ақлсизга минг сўз оз
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Ҳаммасини кўриш · 104 →