Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «bogʻi» — результатов: 179: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

76
bogʻ

ot 1. Mevali daraxt, tok va gul bilan band yer maydoni; mevazor.

Olma bot. Baxilning bogʻi koʻkarmas. Maqol.

Qiz hamon qoʻngʻiroqdek kular, sokin bogʻ uning shodon qahqahasi bilan toʻlgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Bizning yurtda shu pallada tokda uzum, polizda qovun, bogʻda anor. — Oybek, Quyosh qoraymas

Zarqishloq koʻchalarida, adir va soylarida, serdaraxt bogʻlarida koʻklam namoyishi kezadi. — S. Ahmad, Ufq

2. Gullab-yashnab turgan obod joy; gulshan.

Yurgan yerlaringiz bogʻ bilan boʻston, Jonimni joningga aylayin qurbon. — Oy-suluv

Maktab bogʻ boʻlsa, bola nihol boʻlsa, bu bogʻning bogʻboni, ilm charogʻboni oʻqituvchidir. — Gazetadan

3. Suyanchiq, tayanch, umid.

Fotimaning suyangan togʻi, ishongan bogʻi shu bogʻ, Turgʻunboy. — T. Ashurov, Oq ot

Keyin u, yagona oʻgʻli, ishongan bogʻi, suyangan togʻi Razzoqning ayriliq dardini tortdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Hayot, turmush; oila.

Tinch elning bogʻi gullar. — Maqol

Bu qiz [Badia] amirzodalardan birining bogʻini obod qilgʻusi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Sevdim seni, bogʻim guli Toza ochilgan chogʻida. — U. Ismoilov, Saylanma

5. Ogʻush, olam; oʻchoq, maskan.

Shunda uning xayol bogʻida yana Adolatning chehrasi koʻrindi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Erka koʻnglim erk bogʻida yayrasin. — Gʻayratiy

Husn bogʻining bu yangi erkasi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hammamizga maʼlumki, maktab bilim-fanning, odob-axloqning asosiy maskanidir, bogʻidir. — Gazetadan

6. Narigi dunyo; jannat.

Endi qolar togʻni emas, borar bogʻni ham oʻylash kerak. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

  • Bogʻi eram Sevganim qoshimda boʻlsa, menga choʻl — bogʻi eram. Hamza. Bogʻ koʻcha Shahardan tashqaridagi qoʻrgʻonlar, bogʻlar orasidan oʻtgan koʻcha.Sherbek bogʻ koʻchaga yetganda, toʻp-toʻp, yakka-yakka boʻlib, klubga ketayotgan tanish hamqishloqlariga duch keldi. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Bogʻ qilmoq 1. Mevali daraxtlar ekib, bogʻ yuzaga keltirmoq. Safar bobo Yangiobod xoʻjaligiga joylashib olgach, turli koʻchatlar ekib, bogʻ qildi. — Oʻzbekiston qoʻriqlariToʻgʻri, keng koʻchalar soldiramiz, hamma yoqni bogʻ qilamiz. — Mushtum
  • Istirohat bogʻi yoki tomosha bogʻ Dam olish, hordiq chiqarish uchun qurilgan maxsus bogʻ, park. Qishloqning oʻrtasida madaniyat va istirohat bogi boʻlib, bugun ochilgan kanal uning oʻrtasidan kesib oʻtar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariSalim bilan Fazliddin tomosha bogʻda kezgan singari, sekin-sekin yurib, bogʻning har jihatini koʻzdan kechira boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Orom bogʻi Shahri Tilsimning qirq darvozasi bor. Qirq orom bogʻi bor. — Malikayi ayyor
  • Hayvonot bogʻi Xalqqa tomosha qildirish va ilmiy-tekshirish ishlari olib borish uchun sunʼiy sharoitda turli jonivorlar boqiladigan maxsus muassasa. Hayvonot bogʻidagi hayvonlarning turi ham, soni ham koʻp. — MushtumYaqinda Termiz hayvonot bogʻida tugʻilgan sher bolasining hayoti oʻngidan kelmadi. — Gazetadan
  • Biri bogʻdan (kelsa), biri togʻdan (keladi) Gaplari poyma-poy, biri-biriga yopishmaydi, qovushmaydi. Salkam bir soatdan beri dala shiyponida duv-duv gap borib, biri bogʻdan kelsa, ikkinchisi togʻdan kelib Xosiyat xola haqida bahslashar edilar. — M. Muhamedov, Hikoya va sheʼrlar
  • Bogʻdan gapirsa, togʻdan kelmoq man bogʻdan gapirsam, sen togʻdan kelasan. — Oybek, Tanlangan asarlarBogʻdan gapirsang, togʻdan keladurlar! — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Uzumini ye, bogʻini surishtirma Berganni ol, oldingga qoʻyganni ye, ich, lekin qayerdan olding deb soʻrama; berganning betiga qarama. Ioʻli shunaqa, uzumini yeng-u, bogʻini surishtirmang. — Mushtum
Полная статья →
boʻgʻin

ot 1. Gavda suyaklarining togʻaylar, paylar bilan birikkan joylari.

Barmoq boʻgʻinlari.

Qoʻl suyaklari bir-biriga birikkan harakatchan birikmalar hosil qiladi, bu birikmalar boʻgʻinlar deyiladi. — Zoologiya

Boʻgʻinlari gʻadir-budur boʻlib ketgan barmoqlari bilan ogʻzining ikki chetini artdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Bir turdagi qismlardan tashkil topgan suyakning har bir qismi; segment.

Umurtqa boʻgʻinlari. Boʻgʻinlarim ogʻriyapti.

Paygʻamov barmoqlarini bir-biridan oʻtkazib bukkanda, boʻgʻinlari qirsilladi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Mafosilga giriftor boʻlgan kimsadek, yetmish ikki boʻgʻini zirqirab ogʻridi. — S. Siyoyev, Avaz

3. Tanasi bir turdagi qismlardan, segmentlardan tuzilgan jonivorlar yoki oʻsimliklarning har bir qismi.

Chuvalchang boʻgʻinlari. Qamish boʻgʻinlari.

4. Uzviy ravishda bogʻlangan voqea-hodisa, jarayon yoki tashkilot va shu kabilarning har bir halqasi, bosqichi, pogʻonasi.

Toʻgʻri, qogʻozbozlik kamaydi. Lekin xodimlar quyi boʻgʻinlarni bezovta qilishning boshqa usullaridan foydalanmoqdalar. Gazetadan.Oshkoralik, demokratiya ham intizomning boʻgʻiniga aylanadi. — Gazetadan

5. Avlod, nasl.

Yosh boʻgʻin.

Shu ildizdan oʻsib chiqar kelajak boʻgʻin. — Gʻ. Gʻulom, Sheʼrlar

[Hojar:] Men qanday qilay! Yetti boʻgʻinimizda qulogʻim bunday satang nomini eshitgani yoʻq edi. — Hamza, Paranji sirlari

Eng aʼlo sifatli — birinchi yoki ikkinchi boʻgʻin duragaylar oʻz-oʻzidan koʻpaytiriladi. — Oʻzbekiston parrandachiligi

6. Soʻzning bir nafas bilan aytiladigan, bir yoki bir necha tovushdan iborat boʻlagi.

“Tosh“ soʻzi bir boʻgʻindan, bolta soʻzi esa ikki boʻgʻindan iborat.

  • Boʻgʻini boʻshashmoq (yoki qaltiramoq) 1. Oyoq-qoʻli boʻshashib ketmoq (qoʻrquv, hayajon va shu kabilardan). Juman qabulxonaga chiqib, qoʻlidagi qogʻozga qaragan edi, boʻgʻinlari boʻshashib, tizzasi qaltirab ketdi. — A. Muxtor, TugʻilishBirdaniga boʻgʻini qaltirab, qoʻrqib qolgan-da. — Bahrom va GulandomToparmanmi, yorim, seni? Boʻgʻinlarim tol-tol boʻshab. — Shirin bilan ShakarSeni koʻrib, bolam, boʻgʻinim boʻshadi, Sening koʻngling daryodayin toshadi. — Oysuluv
Полная статья →
boʻgʻiq

sft. 1. Boʻgʻilib, xirillab qolgan, xirildoq, aniq-tiniq emas, noaniq (ovoz haqida).

-Yoqmaydi! — dedi Anzirat alamnok, boʻgʻiq ovozda. — N. Qilichev, Quyun

— Oʻzi nima deydi, soʻradingmi? — Abdusamad amakining ovozi boʻgʻiq chiqdi. — M. Mansurov, Yombi

Yana boyadek boʻgʻiq kulgi ovozi eshitildi. — S. Karomatov, Oltin qum

2. Boʻgʻov solib toʻsilgan, biror narsa bilan boʻgʻilgan.

Keyin, bir vaqt hushimga keldim. Ogʻzim boʻgʻiq. Qalin narsaga oʻralgan-man. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Boʻgʻib, burib, siqib qoʻyilgan; tor.

Yoqasi boʻgʻiq koʻylak.

Katak koʻylagi, pochasi boʻgʻiq koʻk satin shalvari ozoda va oʻziga yarashgan. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Havosi nam va buzuq, erkin nafas olib boʻlmaydigan.

Davralarning boʻgʻiq havo-sini jirkanmay shimiradilar. — Gʻ. Gʻulom, Yodgor

Biz ozdan keyin Amudaryo tomondan esgan salqin shabada boʻgʻiq havoni tarqatib yuboradi. — J. Sharipov, Xorazm

5. Erkin yashab, ishlab boʻlmaydigan; siqiq, ziq, tang.

Xoʻjayin aytgancha, uzilmagan gul boʻlmasa ham, ruhi, qalbi bu chirkin boʻgʻiq muhitda soʻnmagan, toʻzmagan koʻrinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Uncha ochiq boʻlmagan, xira (rang, tus haqida).

Boʻgʻiq rang. Rangi boʻgʻiq chit.

Полная статья →
boʻgʻiz

ot 1. (3-shaxs birlikda boʻgʻzi va boʻgʻizi)

2. 1 Tomoqning qiziloʻngach va kekirdak boshlanadigan yeri; tomoq.

Odam ogʻzidan, mol boʻgʻzidan osilar. — Maqol

Hazratqul qoʻzichoqning boʻgʻziga pichoq tortdi. — S. Ahmad, Yulduz

Qitigʻiga tegsang, boʻgʻzingga ustara tortishdan toymaydi battol. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Jon, hayot-mamot ramzi.

Musulmonqulning omonsiz qilichi ogʻaynimning boʻgʻzida edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Qumgʻon, oftoba va shu kabilar idishlarning qornidan yuqorisidagi tor, naysimon qismi.

Shishaning boʻgʻzi. Obdastaning boʻgʻzi. Boʻgʻzi tor idish.

— Qaysi biridan boʻlsin? — dedi shishalarning boʻgʻzidan ushlab turib.

5. Oʻsimlik tanasining ildizga tutashgan joyi.

Bundan maqsad: koʻchatning boʻgʻzidagi tuproq choʻkib, havo kiritmaydi, ildizi yaxshi rivojlanadi. — Gazetadan

  • Joni boʻgʻiziga keldi
  • Gapi, soʻzi boʻgʻziga tiqilmoq yoki boʻgʻzida qolmoq Muayyan sharoit, ruhiy holat taʼsirida oʻz fikrini ayta olmay qolmoq, gapirolmay qolmoq. Indamadi-yu, aytadigan gapi boʻgʻziga tiqilib qolganday boʻldi. — A. Muxtor, AsarlarShu soʻz boʻgʻziga tiqildi. Aytay dedi, aytolmadi. — YoshlikShu payt eshik zarb bilan taqillab qoldi. Muhabbat choʻchib tushdi. Safaralining gapi boʻgʻzida qoldi. — N. Fozilov, Diydor
Полная статья →
bogʻich

ot Turli narsalarning uchma-uch qilib, siqib yoki bekitib bogʻlash uchun xizmat qiladigan qismi, bogʻi.

Yaktakning bogʻichi. Yostiq jildining bogʻichlari.

Boʻronboy gʻilofning bogʻichini yechib, dutorni sozladi. — O. Husanov, Qoʻshiqchining taqdiri

U egilib, tuflisining bogʻichini yechdi. — N. Aminov, Qahqaha

  • Ogʻzining bogʻichi qochmoq 1. Ogʻzi katta ochilmoq(xursandlikdan, hayratdan). Iqbol deganda, oʻsha qishloq yigitlarining quloqlari ding boʻlib, ogʻiz bogʻichlari bir qarich qochadi. — S. Abdulla, Iqbol
Полная статья →

Показать все · 76 →

В определениях

34

Показать все · 34 →

Сказки

54
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Baxtli kal
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Устное народное творчество

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Показать все · 54 →

Диалектные материалы

15
av
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ishtonbogʻ

Ishton bogʻi

bagʻish
Surxondaryo viloyati · bogʻich

keragalarni aylantirib bogʻlaydigan enli belbogʻ

beldäv
Qashqadaryo viloyati · oʻtov belbogʻi

ustidagi kigizlarni tutib turish uchun oʻtovning atrofini aylantirib oʻralgan serbar lentaga oʻxshash mato

gudary qoshbav
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bosh kiyimni tomoq ostidan bogʻlab qoʻyish uchun qilingan charm bogʻich; yoniga pichoq taqiladigan charm belbogʻ
gʻardimi
Qashqadaryo viloyati · bogʻich oʻsimlik

Показать все · 15 →