Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«boʻyli» boʻyicha 233 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

139 ta
boʻyli
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

sft. Muayyan boʻyi boʻlgan, boʻyga ega.

Baland boʻyli yigit.

Shu payt koʻcha boshida oʻrta boʻyli, qotmadan kelgan bir ayol koʻrindi. — Gazetadan

Kabinetga baland boʻyli, nozikkina, chiroyli bir qiz kirdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Toʻliq maqola →
boy
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

sft. 1. Mol-dunyosi, davlati, boyligi koʻp; badavlat, davlatmand.

Boy odam. Faqir piyoda yurar. Boy — tuyada. — Maqol

Chorakor choraklab olar, boy akam — botmonlab. — Maqol

Xoʻjayinning dadasi katta boy edi, mol-mulkni behad yiqqan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yoshligimda boylar eshigida qarol-lik qilganman. — Gazetadan

2. Iqtisodiy jihatdan mustahkam, hech narsadan kamchiligi, muhtojligi yoʻq; toʻkis, badavlat.

Yurt boy boʻlsa, uning bozori ham toʻkin boʻladi. — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Biz boy ekanmiz, deb qazilmalarning kulini koʻkka sovurdik. — Fan va turmush

3. (koʻpincha joʻnalish kelishigidagi soʻz bilan). Tarkibida, bagʻrida kerakli va foydali narsalar koʻp, moʻl.

Temirga boy ruda. Yeri boyning eli boy. — Maqol

Oʻzbekiston zamini ham maʼdanlarga boy. — Fan va turmush

Bular ham dorivor moddalarga boy, ham ozuqabop oʻsimliklardir. — Fan va turmush

Jiyda gulining atirga boy hidi ufurib turibdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

4. Biror narsasi, jihati, xususiyati yetarli darajada, toʻla-toʻkis, bekam-u koʻst.

Boy til. Boy tajriba. Boy kutubxona.

Otasi oʻzining boy kutubxonasi bilan bejiz faxrlanmasdi. — K. Yashin, Hamza

Iskandar havas va taajjub bilan binolarga, boy jihozlarga, ayniqsa nozik sanʼat buyumlariga, eshik va derazalarga nazar tashlab qoʻyardi. — Oybek, Nur qidirib

Oʻtgan har bir kun serzavq, sermazmun, turli voqealarga boy boʻldi. — Gazetadan

Uning xotirasi hayratda qolarli darajada boy va tiniq edi. — Gazetadan

5. (odatda egalik qoʻshimchalari bilan) Er; turmush oʻrtogʻi.

Boyim uyda yoʻq edilar. Och kishi moy tanlamas, qari qiz boy tanlamas. — Maqol

Aylanayin boyimdan, Kishnoqi shu toyimdan. — Boychechak

Man bildim: ammamning boyi oʻlibdi, Bilsang, ammam yesir boʻlib qolibdi. — Intizor

6. Boylarga murojaatda yoki ular haqida soʻz borganda, ularning nomi oʻrnida yoki nomiga qoʻshib ishlatiladi.

Boy ota! Bu gapni bir aytdingiz, yana qaytib gapirmang! — Hamza, Boy ila xizmatchi

Xushxabarlar mana endi janobingizdan boʻladi-da, boy pochcha. — Hamza, Paranji sirlari

Nihoyat, ichkari hovli eshigi taraq etib ochilib, Mirodilboy koʻrindi. — U. Ismoilov, Saylanma

7. Kishi ismining tarkibiy qismi boʻlib keladi:

Boltaboy. Teshaboy, Joʻraboy.

  • Boy kasal Oʻzi ogʻir boʻlmasa-da, parvarish talab qiladigan yoki shunday parvarish uchun bahona boʻlgan kasallik; shunday kasallikka uchragan odam. Dard degan narsa anoyi bemorni topsa, tanasidan chiqmay oʻtirib oladi. Shuning uchun ham ogʻrigʻining tayini yoʻq bemorlarni boy kasal deyishadi. — Mushtum
  • Boy bermoq 1. Yutqizmoq, mahrum boʻlmoq (oʻyinda, ishda, kurashda, turmushda). Boy berilgan ishga pushaymon boʻlishdan foyda yoʻq. — N. Safarov, Hayot maktabiMening boy beradigan narsam yoʻq, akasi, boy berib boʻlganman. — A. Muxtor, AsarlarQulay fursatni boy bermoq.Shu gʻanimat paytni boy bersak, paxta haqida oʻylashning hojati ham qolmaydi. — S. Ahmad, HukmQanday toʻgʻri kelsa, shunday yashashlik — umrni boy berishlikdir. — Gazetadan
  • Sir(ni) boy bermoq Maxfiy narsani yoki zaif tomonlarini bildirib qoʻymoq. Sir boy berding — bosh boy berma. — MaqolBoʻtaboy endi qoʻrqib ketdi, lekin sir boy bermadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariU sap ogʻrindi, lekin sir boy bermadi. — M. M. Doʻst, Lolazor
Toʻliq maqola →
boylik
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Boy boʻlishlik, boy mavqeyi; mol-mulkning yigʻindisi, majmui; moʻllik.

Ota boyligi yerga singar, Mehnat boyligi — elga. — Maqol

Bu yigit yaxshigina davlatmand boʻlsa ham nima uchundir, boyligi bilan boʻlmay, Homid xotinboz deb shuhratlangan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hovli sahniga, ayvonlarga sep yoʻyildi. Sepning boyligi, turi, rang-barangligi hammani hang-mang etdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yirikroq toshlar hukmronlik va boylik ifodasi sanalgan. — S. Karomatov, Oltin qum

2. Dunyo, davlat, mol-mulk.

Muhabbat boylikka boqmas. — Maqol

Roʻzgʻor oʻlchov bilan, Boylik tejov bilan. — Maqol

Oʻn olti ming qoʻy, ikki yarim ming yilqi hazilakam boylik emas. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Boylik bor joyda samimiylik oʻrnini soxtalik egallaydi. — F. Musajonov, Himmat

3. Tabiiy, moddiy resurslar majmui.

Yer osti boyliklari. Moddiy boyliklar. Tabiiy boyliklar. Qazilma boylik.

Endilikda Oʻzbekiston ulkan tabiiy boyliklar, koʻpdan-koʻp noyob sanoat mahsulotlari vatanidir. — Saodat

Oʻlkamiz tabiiy boyliklarini oʻrganish ishiga nufuzli olimlarimiz salmoqli ulush qoʻshmoqdalar. — Gazetadan

Endilikda insoniyatga zarur moddiy boyliklarning uchdan ikki ulush i ayol qoʻli, ayol aql-zakovati bilan yaratiladi. — Gazetadan

4. Aqliy, ruhiy, maʼnaviy faoliyat hosilasi, majmui.

Milliy boylik. Madaniy boylik. Maʼnaviy boylik. Aqldan ortiq boylik yoʻq. — Maqol

Tarixiy va madaniy yodgorliklar — bizning milliy boyligimiz, cheksiz faxrimizdir. — Gazetadan

Xalq oʻz tilini eng ulkan milliy boylik sifatida asrashi kerak. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
boya
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

rvsh. Soʻz borayotgan paytdan birmuncha vaqt oldin; hali; yaqinda.

Boya shivalab yogʻa boshlagan yomgʻir tingandi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

Munira ham, Ahmad ham boya oʻrtalarida boʻlib oʻtgan toʻqnashuvni unutmagan edilar. — F. Musajonov, Himmat

  • Boya(t)dan beri Anchadan beri (soʻz borayotgan paytga nisbatan). Chokar boyadan beri bir nima demoqchi boʻlar, ammo Avazning feʼlini bilganidan tilini tishlab turgandek edi. — S. Siyoyev, AvazJonim bilan, boyatdan beri aytsangiz boʻlmasmidi Oybek, Tanlangan asarlar.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 139 →

Taʼriflar ichida

76 ta
muskuldor

muskuldor ayn. Muskulli. Baland boʻyli, muskuldor bir odam eshikni ochdi. S. Zunnunova, Goʻdak hidi

yelkali

yelkali ayn. Yelkador. Rustam baland boʻyli, keng yelkali, bahodir yigit boʻlib yetishdi. Oltin beshik

boʻribagʻir

bo‘ribag‘ir bot. Itjumurtgullilar oilasiga mansub, bargi tuxumsimon, gullari sargʻish-yashil buta yoki past boʻyli daraxt.

tiq-tiq

tiq-tiq Tiq s. takr. Yongʻoqli bogʻ eshigin [Olimjon] chaqirdi tiq-tiq urib. Barvasta boʻyli kishi chiqdi: Kim? deb hol soʻrib. Q. Muhammadiy.

biyurgʻun

biyurg‘un Shoʻradoshlar oilasiga mansub, shoxlari jigarrang, mayda bargli, past boʻyli, sershox, yarim buta. Tikanak bargli, koʻp yillik choʻl oʻsimligi.

Hammasini koʻrish · 76 →

Ertaklar

4 ta
Dod
Xalq ogʻzaki ijodi

Ikki ziyrak yigit qaroqchilar toʻdasiga duch keladi. Ular oʻzlarining aql-zakovatlari bilan qaroqchilarni qoʻlga tushirishga muvaffaq boʻlishadi.

Erkenja
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Hakim baliqchining oʻgʻli
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal baliqchi cholning oʻgʻli vazirning hiylalari tufayli podshohning qiyin topshiriqlarini bajarishga majbur boʻladi. Uning sarguzashtlari davomida kutilm

Quyosh yerining pahlavoni
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda kambagʻal chol va uning oʻgʻli Rustamning boy Halimboy zulmidan qochib, togʻda ayiqlar bilan doʻstlashib, pahlavon boʻlishi hikoya qilinadi. Rustam o

Sheva materiallari

14 ta
Xinti
Buxoro viloyati · pakana

past boʻyli erkak

bedäw
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bedov ot; uzun boʻyli, qorni ingichka qoʻy; kasalligi tufayli tugʻmaydigan sigir
bädämchä
Qashqadaryo viloyati · buta turi

oʻtinlik va devorga pardalik uchun ishlatiladigan pakana boʻyli tikanakli buta

choʻnti
Buxoro viloyati · pakana

past boʻyli ayol

duːpoːya
Fargʻona viloyati · dupoya

Sandonning novcha boʻyli, dumli, ikki tomonida tumshuqli bir turi

düppåya
Andijon viloyati · dupoya

Sandonning novcha boʻyli, dumli turi

Hammasini koʻrish · 14 →