Qidiruv

sft. Boʻgʻib qoʻyiladigan yoki boʻgʻib, burib qoʻyilgan, burmali.

Boʻgʻma yoqa koʻylak.

Hotamova novcha kishining pochasi boʻgʻma shimini koʻrib ikkilandi, shekilli, nima deyishini bilmay qoldi. — A. Qahhor, Kartina

Hayal oʻtmay, ostonada qosh-koʻzlarini hafsala bilan boʻyagan, olaqargʻa krepdeshindan kalta yengli boʻgʻma koʻylak kiygan Qirmizxon koʻrindi. — N. Aminov, Qahqaha

fl. 1. Qattiq qismoq.

Tomogʻidan boʻgʻmoq. Galstuk boʻgʻib yuboryapti.

Safarov yugurib borib, uni boʻgʻayotgan yoʻgʻon kishining yelkasiga bir tepdi. — A. Qahhor, Asarlar

Oyshabonu, erini birov boʻgʻib oʻldirayotgandek, dod sola boshladi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Piyoz oʻtash — xotinlarning ishi Nima boʻpti! Ariqqa oʻtirib olasiz-u, pushtadagi piyozni boʻgʻib qoʻygan oʻtni yulib tashlayverasiz. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

2. Nafas olishni qiyinlashtirmoq, damini qaytarmoq.

Sovuq jonlaringni ola-dimi? Tutun boʻgʻadi-ku, eshikni ochinglar! Oybek, Tanlangan asarlar. Oʻtning harorati Ergashevning yuzini qizdirib, burqiv chiqayotgan tutun esa nafasini boʻgʻar edi. N. Safarov. Nafasni boʻgʻadigan, koʻzlarni koʻr qiladigan chang-toʻzon buluti havoni tutdi. — Oybek, Navoiy

3. Qattiq siqib, chandib yoki burab bogʻlamoq.

Qopning ogʻzini boʻgʻmoq.

— Oʻljalarimiz ham koʻpayib qoldi, — dedi qopning ogʻzini boʻgʻib — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Gʻov, boʻgʻov solib toʻsmoq.

Daryoni boʻgʻmoq. Koʻchani boʻgʻmoq.

Toʻgʻon taxtasini pastga bosib, suvni boʻgʻmoqchi boʻlganida, toʻgʻonga qulf solinganini koʻradi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar

Xalqimiz katta-katta kanallar qazib, daryolarni boʻgʻdi. — Mushtum

5. Koʻchma Iskanjaga olib, tang ahvolga solmoq yoki halok qilmoq, mahv etmoq.

Mudhish oʻrgimchak uyasi, qullik davrining mashʼum soyalari, hurlikni boʻgʻuvchi qora yuraklar! — N. Safarov, Tanlangan asarlar

Bunday paytlarda yashil koʻkat qanchalik koʻzni quvontirsa, shoʻrxok shunchalik taʼbni xira qilar, bamisoli biri hayotga talpinsa, ikkinchisi uni boʻgʻmoqchi boʻlardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

6. Koʻchma Toʻsqinlik qilib, oʻsishdan, rivojlanishdan toʻxtatmoq, barbod qilmoq.

Tashabbusni boʻgʻmoq.

U oʻz mayl-istagini boʻgʻmaydigan, koʻrkam ham uddaburon yigitga turmushga chiqishni oʻylaydi. — Yoshlik

7. Koʻchma Ortiq darajada asabiylashtirmoq, xunob qilmoq, diqqatini oshirmoq.

Oʻzingni ham diqqat qilma, meni ham boʻgʻma.

Hijron panjalari uning [Zulfiqorning] tomogʻidan boʻgʻa boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Kishini boʻgʻasiz, Zaynab! Gapga temirchilik yaxshi emas! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

8. Rangini, tusini xiralashtirmoq; koʻrinishini buzmoq.

Paxsa devorlar tabiat manzarasini boʻgʻib turibdi.

U

oʻrta boʻyli bir juvon boʻlib, egnidagi toʻq-qizil koʻylagi, uning ustidan kiyib olgan qora jiletkasi, boshidagi yashil roʻmoli qorachadan kelgan yuzini boʻgʻibroq qoʻygan boʻlsa ham, oʻziga xoʻp yarashgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

9. Ogʻirlashtirmoq, buzmoq.

Kuni bilan quyosh taptini yegan paxsa devorlar oʻzidan issiqlik chiqarib, havoni boʻgʻib qoʻyadi. — A. Muxtor, Opa-singillar

ot 1. Mevali daraxt, tok va gul bilan band yer maydoni; mevazor.

Olma bot. Baxilning bogʻi koʻkarmas. Maqol.

Qiz hamon qoʻngʻiroqdek kular, sokin bogʻ uning shodon qahqahasi bilan toʻlgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Bizning yurtda shu pallada tokda uzum, polizda qovun, bogʻda anor. — Oybek, Quyosh qoraymas

Zarqishloq koʻchalarida, adir va soylarida, serdaraxt bogʻlarida koʻklam namoyishi kezadi. — S. Ahmad, Ufq

2. koʻchma Gullab-yashnab turgan obod joy; gulshan.

Yurgan yerlaringiz bogʻ bilan boʻston, Jonimni joningga aylayin qurbon. — Oy-suluv

Maktab bogʻ boʻlsa, bola nihol boʻlsa, bu bogʻning bogʻboni, ilm charogʻboni oʻqituvchidir. — Gazetadan

3. koʻchma Suyanchiq, tayanch, umid.

Fotimaning suyangan togʻi, ishongan bogʻi shu bogʻ, Turgʻunboy. — T. Ashurov, Oq ot

Keyin u, yagona oʻgʻli, ishongan bogʻi, suyangan togʻi Razzoqning ayriliq dardini tortdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. koʻchma Hayot, turmush; oila.

Tinch elning bogʻi gullar. — Maqol

Bu qiz [Badia] amirzodalardan birining bogʻini obod qilgʻusi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Sevdim seni, bogʻim guli Toza ochilgan chogʻida. — U. Ismoilov, Saylanma

5. koʻchma Ogʻush, olam; oʻchoq, maskan.

Shunda uning xayol bogʻida yana Adolatning chehrasi koʻrindi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Erka koʻnglim erk bogʻida yayrasin. — Gʻayratiy

Husn bogʻining bu yangi erkasi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hammamizga maʼlumki, maktab bilim-fanning, odob-axloqning asosiy maskanidir, bogʻidir. — Gazetadan

6. koʻchma Narigi dunyo; jannat.

Endi qolar togʻni emas, borar bogʻni ham oʻylash kerak. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Bogʻlarni kezib, bogʻdan bogʻga.

Kampir iz qidirib, bogʻma-bogʻ borib, baland devor oldida toʻxtadi. — I. Rahim, Chin muhabbat

ot s.t. Boʻgʻin.

Umuman bod, boʻgʻim kasalliklari turlari bir necha oʻn koʻrinishga ega. — Fan va turmush

Boʻgʻim-boʻgʻim barmoqlar xinolarni qoʻmsagan. — Sharq yulduzi

ot 1. anat. Gavda suyaklarining togʻaylar, paylar bilan birikkan joylari.

Barmoq boʻgʻinlari.

Qoʻl suyaklari bir-biriga birikkan harakatchan birikmalar hosil qiladi, bu birikmalar boʻgʻinlar deyiladi. — Zoologiya

Boʻgʻinlari gʻadir-budur boʻlib ketgan barmoqlari bilan ogʻzining ikki chetini artdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Bir turdagi qismlardan tashkil topgan suyakning har bir qismi; segment.

Umurtqa boʻgʻinlari. Boʻgʻinlarim ogʻriyapti.

Paygʻamov barmoqlarini bir-biridan oʻtkazib bukkanda, boʻgʻinlari qirsilladi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Mafosilga giriftor boʻlgan kimsadek, yetmish ikki boʻgʻini zirqirab ogʻridi. — S. Siyoyev, Avaz

3. Tanasi bir turdagi qismlardan, segmentlardan tuzilgan jonivorlar yoki oʻsimliklarning har bir qismi.

Chuvalchang boʻgʻinlari. Qamish boʻgʻinlari.

4. koʻchma Uzviy ravishda bogʻlangan voqea-hodisa, jarayon yoki tashkilot va shu kabilarning har bir halqasi, bosqichi, pogʻonasi.

Toʻgʻri, qogʻozbozlik kamaydi. Lekin xodimlar quyi boʻgʻinlarni bezovta qilishning boshqa usullaridan foydalanmoqdalar. Gazetadan.Oshkoralik, demokratiya ham intizomning boʻgʻiniga aylanadi. — Gazetadan

5. koʻchma Avlod, nasl.

Yosh boʻgʻin.

Shu ildizdan oʻsib chiqar kelajak boʻgʻin. — Gʻ. Gʻulom, Sheʼrlar

[Hojar:] Men qanday qilay! Yetti boʻgʻinimizda qulogʻim bunday satang nomini eshitgani yoʻq edi. — Hamza, Paranji sirlari

Eng aʼlo sifatli — birinchi yoki ikkinchi boʻgʻin duragaylar oʻz-oʻzidan koʻpaytiriladi. — Oʻzbekiston parrandachiligi

6. tlsh. Soʻzning bir nafas bilan aytiladigan, bir yoki bir necha tovushdan iborat boʻlagi.

“Tosh“ soʻzi bir boʻgʻindan, bolta soʻzi esa ikki boʻgʻindan iborat.