фл. Бўғмоқ феълининг орттирма нисбати.
Қидирув
«бўғдирмоқ» бўйича 77 та натижа: Изоҳли
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
75 тафл. 1. Қаттиқ қисмоқ.
Томоғидан бўғмоқ. Галстук бўғиб юборяпти.
Сафаров югуриб бориб, уни бўғаётган ёʻғон кишининг елкасига бир тепди. — А. Қаҳҳор, Асарлар
Ойшабону, эрини биров бўғиб ўлдираётгандек, дод сола бошлади. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Пиёз ўташ — хотинларнинг иши Нима бўпти! Ариққа ўтириб оласиз-у, пуштадаги пиёзни бўғиб қўйган ўтни юлиб ташлайверасиз. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси
2. Нафас олишни қийинлаштирмоқ, дамини қайтармоқ.
Совуқ жонларингни ола-дими? Тутун бўғади-ку, эшикни очинглар! Ойбек, Танланган асарлар. Ўтнинг ҳарорати Эргашевнинг юзини қиздириб, бурқив чиқаётган тутун эса нафасини бўғар эди. Н. Сафаров. Нафасни бўғадиган, кўзларни кўр қиладиган чанг-тўзон булути ҳавони тутди. — Ойбек, Навоий
3. Қаттиқ сиқиб, чандиб ёки бураб боғламоқ.
Қопнинг оғзини бўғмоқ.
— Ўлжаларимиз ҳам кўпайиб қолди, — деди қопнинг оғзини бўғиб — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
4. Ғов, бўғов солиб тўсмоқ.
Дарёни бўғмоқ. Кўчани бўғмоқ.
Тўғон тахтасини пастга босиб, сувни бўғмоқчи бўлганида, тўғонга қулф солинганини кўради. — Н. Сафаров, Танланган асарлар
Халқимиз катта-катта каналлар қазиб, дарёларни бўғди. — Муштум
5. Кўчма Исканжага олиб, танг аҳволга солмоқ ёки ҳалок қилмоқ, маҳв этмоқ.
Мудҳиш ўргимчак уяси, қуллик даврининг машъум соялари, ҳурликни бўғувчи қора юраклар! — Н. Сафаров, Танланган асарлар
Бундай пайтларда яшил кўкат қанчалик кўзни қувонтирса, шўрхок шунчалик таъбни хира қилар, бамисоли бири ҳаётга талпинса, иккинчиси уни бўғмоқчи бўларди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
6. Кўчма Тўсқинлик қилиб, ўсишдан, ривожланишдан тўхтатмоқ, барбод қилмоқ.
Ташаббусни бўғмоқ.
У ўз майл-истагини бўғмайдиган, кўркам ҳам уддабурон йигитга турмушга чиқишни ўйлайди. — Ёшлик
7. Кўчма Ортиқ даражада асабийлаштирмоқ, хуноб қилмоқ, диққатини оширмоқ.
Ўзингни ҳам диққат қилма, мени ҳам бўғма.
Ҳижрон панжалари унинг [Зулфиқорнинг] томоғидан бўға бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор
Кишини бўғасиз, Зайнаб! Гапга темирчилик яхши эмас! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
8. Рангини, тусини хиралаштирмоқ; кўринишини бузмоқ.
Пахса деворлар табиат манзарасини бўғиб турибди.
У
ўрта бўйли бир жувон бўлиб, эгнидаги тўқ-қизил кўйлаги, унинг устидан кийиб олган қора жилеткаси, бошидаги яшил рўмоли қорачадан келган юзини бўғиброқ қўйган бўлса ҳам, ўзига хўп ярашган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
9. Оғирлаштирмоқ, бузмоқ.
Куни билан қуёш таптини еган пахса деворлар ўзидан иссиқлик чиқариб, ҳавони бўғиб қўяди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
- Овозни (ёки гапни) бўғмоқ 1. Товуш пайчаларини зарарлантириб, овозни чиқармайдиган ёки хирилдоқ қилиб қўймоқ. Ёʻтал овозимни бўғиб қўйди;Нега бировнинг гапини бўғасиз? Балки ўша қиз Мирзаевни яхши кўрар? — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солҚачонгача овозимни бўғадилар, тирикман — тинчимайман, тинчимайман. — Ойбек, Танланган асарлар
- Иштаҳани бўғмоқ 1. Иштаҳани кеткизмоқ. Ҳаёт боягидай қилтомоқ бўлиб ўтираверди, тўғриси, бу ноёб бахт унинг иштаҳасини бўғиб қўйган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча— Иштаҳасини бўғиб қўйиш керак ундай одамларнинг, — деди Элмурод. — П. Турсун, Ўқитувчи
от 1. Мевали дарахт, ток ва гул билан банд ер майдони; мевазор.
Олма бот. Бахилнинг боғи кўкармас. Мақол.
Қиз ҳамон қўнғироқдек кулар, сокин боғ унинг шодон қаҳқаҳаси билан тўлган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Бизнинг юртда шу паллада токда узум, полизда қовун, боғда анор. — Ойбек, Қуёш қораймас
Зарқишлоқ кўчаларида, адир ва сойларида, сердарахт боғларида кўклам намойиши кезади. — С. Аҳмад, Уфқ
2. кўчма Гуллаб-яшнаб турган обод жой; гулшан.
Юрган ерларингиз боғ билан бўстон, Жонимни жонингга айлайин қурбон. — Ой-сулув
Мактаб боғ бўлса, бола ниҳол бўлса, бу боғнинг боғбони, илм чароғбони ўқитувчидир. — Газетадан
3. кўчма Суянчиқ, таянч, умид.
Фотиманинг суянган тоғи, ишонган боғи шу боғ, Турғунбой. — Т. Ашуров, Оқ от
Кейин у, ягона ўғли, ишонган боғи, суянган тоғи Раззоқнинг айрилиқ дардини тортди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
4. кўчма Ҳаёт, турмуш; оила.
Тинч элнинг боғи гуллар. — Мақол
Бу қиз [Бадиа] амирзодалардан бирининг боғини обод қилғуси. — Мирмуҳсин, Меъмор
Севдим сени, боғим гули Тоза очилган чоғида. — У. Исмоилов, Сайланма
5. кўчма Оғуш, олам; ўчоқ, маскан.
Шунда унинг хаёл боғида яна Адолатнинг чеҳраси кўринди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Эрка кўнглим эрк боғида яйрасин. — Ғайратий
Ҳусн боғининг бу янги эркаси [Кумуш]. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Ҳаммамизга маълумки, мактаб билим-фаннинг, одоб-ахлоқнинг асосий масканидир, боғидир. — Газетадан
6. кўчма Нариги дунё; жаннат.
Энди қолар тоғни эмас, борар боғни ҳам ўйлаш керак. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Боғи эрам Севганим қошимда бўлса, менга чўл — боғи эрам. Ҳамза. Боғ кўча Шаҳардан ташқаридаги қўрғонлар, боғлар орасидан ўтган кўча.Шербек боғ кўчага етганда, тўп-тўп, якка-якка бўлиб, клубга кетаётган таниш ҳамқишлоқларига дуч келди. — С. Анорбоев, Оқсой
- Боғ қилмоқ 1. Мевали дарахтлар экиб, боғ юзага келтирмоқ. Сафар бобо Янгиобод хўжалигига жойлашиб олгач, турли кўчатлар экиб, боғ қилди. — Ўзбекистон қўриқлариТўғри, кенг кўчалар солдирамиз, ҳамма ёқни боғ қиламиз. — Муштум
- Истироҳат боғи ёки томоша боғ Дам олиш, ҳордиқ чиқариш учун қурилган махсус боғ, парк. Қишлоқнинг ўртасида маданият ва истироҳат боги бўлиб, бугун очилган канал унинг ўртасидан кесиб ўтар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариСалим билан Фазлиддин томоша боғда кезган сингари, секин-секин юриб, боғнинг ҳар жиҳатини кўздан кечира бошлади. — Ойбек, Танланган асарлар
- Ором боғи Шаҳри Тилсимнинг қирқ дарвозаси бор. Қирқ ором боғи бор. — Маликайи айёр
- Ҳайвонот боғи Халққа томоша қилдириш ва илмий-текшириш ишлари олиб бориш учун сунъий шароитда турли жониворлар боқиладиган махсус муассаса. Ҳайвонот боғидаги ҳайвонларнинг тури ҳам, сони ҳам кўп. — МуштумЯқинда Термиз ҳайвонот боғида туғилган шер боласининг ҳаёти ўнгидан келмади. — Газетадан
- Бири боғдан (келса), бири тоғдан (келади) Гаплари пойма-пой, бири-бирига ёпишмайди, қовушмайди. Салкам бир соатдан бери дала шийпонида дув-дув гап бориб, бири боғдан келса, иккинчиси тоғдан келиб Хосият хола ҳақида баҳслашар эдилар. — М. Муҳамедов, Ҳикоя ва шеърлар
- Боғдан гапирса, тоғдан келмоқ ман боғдан гапирсам, сен тоғдан келасан. — Ойбек, Танланган асарларБоғдан гапирсанг, тоғдан келадурлар! — А. Қодирий, Кичик асарлар
- Узумини е, боғини суриштирма Берганни ол, олдингга қўйганни е, ич, лекин қаердан олдинг деб сўрама; берганнинг бетига қарама. Иўли шунақа, узумини енг-у, боғини суриштирманг. — Муштум
от с.т. Бўғин.
Умуман бод, бўғим касалликлари турлари бир неча ўн кўринишга эга. — Фан ва турмуш
Бўғим-бўғим бармоқлар хиноларни қўмсаган. — Шарқ юлдузи
от 1. анат. Гавда суякларининг тоғайлар, пайлар билан бириккан жойлари.
Бармоқ бўғинлари.
Қўл суяклари бир-бирига бириккан ҳаракатчан бирикмалар ҳосил қилади, бу бирикмалар бўғинлар дейилади. — Зоология
Бўғинлари ғадир-будур бўлиб кетган бармоқлари билан оғзининг икки четини артди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
2. Бир турдаги қисмлардан ташкил топган суякнинг ҳар бир қисми; сегмент.
Умуртқа бўғинлари. Бўғинларим оғрияпти.
Пайғамов бармоқларини бир-биридан ўтказиб букканда, бўғинлари қирсиллади. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
Мафосилга гирифтор бўлган кимсадек, етмиш икки бўғини зирқираб оғриди. — С. Сиёев, Аваз
3. Танаси бир турдаги қисмлардан, сегментлардан тузилган жониворлар ёки ўсимликларнинг ҳар бир қисми.
Чувалчанг бўғинлари. Қамиш бўғинлари.
4. кўчма Узвий равишда боғланган воқеа-ҳодиса, жараён ёки ташкилот ва шу кабиларнинг ҳар бир ҳалқаси, босқичи, поғонаси.
Тўғри, қоғозбозлик камайди. Лекин ходимлар қуйи бўғинларни безовта қилишнинг бошқа усулларидан фойдаланмоқдалар. Газетадан.Ошкоралик, демократия ҳам интизомнинг бўғинига айланади. — Газетадан
5. кўчма Авлод, насл.
Ёш бўғин.
Шу илдиздан ўсиб чиқар келажак бўғин. — Ғ. Ғулом, Шеърлар
[Ҳожар:] Мен қандай қилай! Етти бўғинимизда қулоғим бундай сатанг номини эшитгани ёʻқ эди. — Ҳамза, Паранжи сирлари
Энг аъло сифатли — биринчи ёки иккинчи бўғин дурагайлар ўз-ўзидан кўпайтирилади. — Ўзбекистон паррандачилиги
6. тлш. Сўзнинг бир нафас билан айтиладиган, бир ёки бир неча товушдан иборат бўлаги.
“Тош“ сўзи бир бўғиндан, болта сўзи эса икки бўғиндан иборат.
- Бўғини бўшашмоқ (ёки қалтирамоқ) 1. Оёқ-қўли бўшашиб кетмоқ (қўрқув, ҳаяжон ва шу кабилардан). Жуман қабулхонага чиқиб, қўлидаги қоғозга қараган эди, бўғинлари бўшашиб, тиззаси қалтираб кетди. — А. Мухтор, ТуғилишБирданига бўғини қалтираб, қўрқиб қолган-да. — Баҳром ва ГуландомТопарманми, ёрим, сени? Бўғинларим тол-тол бўшаб. — Ширин билан ШакарСени кўриб, болам, бўғиним бўшади, Сенинг кўнглинг дарёдайин тошади. — Ойсулув
сфт. 1. Бўғилиб, хириллаб қолган, хирилдоқ, аниқ-тиниқ эмас, ноаниқ (овоз ҳақида).
-Ёқмайди! — деди Анзират аламнок, бўғиқ овозда. — Н. Қиличев, Қуюн
— Ўзи нима дейди, сўрадингми? — Абдусамад амакининг овози бўғиқ чиқди. — М. Мансуров, Ёмби
Яна боядек бўғиқ кулги овози эшитилди. — С. Кароматов, Олтин қум
2. Бўғов солиб тўсилган, бирор нарса билан бўғилган.
Кейин, бир вақт ҳушимга келдим. Оғзим бўғиқ. Қалин нарсага ўралган-ман. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Бўғиб, буриб, сиқиб қўйилган; тор.
Ёқаси бўғиқ кўйлак.
Катак кўйлаги, почаси бўғиқ кўк сатин шалвари озода ва ўзига ярашган. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
4. Ҳавоси нам ва бузуқ, эркин нафас олиб бўлмайдиган.
Давраларнинг бўғиқ ҳаво-сини жирканмай шимирадилар. — Ғ. Ғулом, Ёдгор
Биз оздан кейин Амударё томондан эсган салқин шабада бўғиқ ҳавони тарқатиб юборади. — Ж. Шарипов, Хоразм
5. кўчма Эркин яшаб, ишлаб бўлмайдиган; сиқиқ, зиқ, танг.
Хўжайин айтганча, узилмаган гул бўлмаса ҳам, руҳи, қалби бу чиркин бўғиқ муҳитда сўнмаган, тўзмаган кўринади. — Ойбек, Танланган асарлар
6. Унча очиқ бўлмаган, хира (ранг, тус ҳақида).
Бўғиқ ранг. Ранги бўғиқ чит.
Таърифлар ичида
2 табўғдирил Бўғдирмоқ феълининг мажҳул нисбати.
бўғдиртир Бўғдирмоқ феълининг орттирма нисбати.