Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «belli» — результатов: 311

Фильтр

Словарные статьи

173
bel

ot 1. Orqa suyakning (umurtqa pogʻonasining) pastki qismi.

Odamning beli. Otning beli. Beli bukchaygan. Bel muskullari. Bel ogʻrigʻi.

Beli sinib yotgan sarboz ham oyga tikilar, undan najot yoʻq. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Gavdaning koʻkrak qafasi bilan boʻksa oʻrtasidagi eng xipcha qismi; biqin.

Beli yoʻgʻon odam. Beli xipcha qiz.

Tortishmachoq boshlandi: qiz tomondan gupchakdek yum-yumaloq xotin belini belbogʻ bilan mahkam bogʻlab, oʻrtaga tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ular qizning boʻyi, beli, yelkasi va qoʻllarini oʻlchab yozib olishdi. — I. Rahim, Ixlos

Buviniso ikki qoʻli bilan belini ushlab, qaddini koʻtardi. — Oydin, Hikoyalar

3. Yon, choʻntak yoki belbogʻ maʼnosida.

Belimda pul, boshimda savagʻichdan toʻqilgan katta qafasda kukkulab turgan bir juft qumri. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Besh-oʻn qogʻozni belimga tugib, ust-boshimni but qilib yurtimga joʻnab ketay degandim. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Belimdagi zogʻora nonni suvga botirib yeb, kunni kech qildim, — dedi qalandar yigit Avazga. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Biror narsaning oʻrta qismi, oʻrtasi.

Shoʻxsoy qishloqning qoq belidan ayqirib oqadi. — H. Nazar, Soʻnmas chaqmoqlar

Poʻlat abzal, nayzalar sinib borar belidan. — Nurali

U [Qoʻqon J Soʻx daryosi va undan tara-lib chiqadigan koʻplab ariqlardan sugʻoriladigan vohaning oʻrta belida joylashgan. — K. Yashin, Hamza

5. Jismoniy yoki moddiy kuchning ramzi.

Yomonga el boʻlguncha, Yaxshiga bel boʻl. — Maqol

6. Togʻ va tepaliklarning egarsimon eng baland joyi.

Boʻz yigitlar bir gʻayrati toshib, Necha togʻdan, necha bellardan oshib — Yodgor

Seni mingan beklar daryoday toshdi, Necha bel-u necha togʻlardan oshdi. — Malikayi ayyor

7. Belini sindirmoq Katta moddiy, jismoniy yoki maʼnaviy zarar yetkazmoq.

Behuda harakat belni sindiradi. — Maqol

Gapning belini sindirmanglar, jim turing, Haydarcha gapiraversin. — S. Ayniy, Jallodlar

hosil nobud boʻldi, ishimizning beli sindi. — S. Ayniy, Qullar

  • Beli ogʻrimoq Mehnat bilan mashgʻul boʻlmoq; mehnat-mashaqqat qilmoq. — Yosh, yangi dehqon-da, hali beli ogʻrimagan! — deydi Xolmirza aka. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy
  • Bel ogʻritmoq (yoki qayishtirmoq) Jon koyitib, astoydil mehnat qilmoq. Ha, boʻlmasa, joningiz achiganimi bu? Yerni belingiz qayishib chopganingizda, joningiz achir edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Beli ogʻrimaganning non yeyishiga qara (yoki non yeyishini koʻr) Oʻzi ishlamasdan, birovning mehnati bilan topilgan narsani qadrlamay, tejamay sarf qiluvchi odamga nisbatan aytiladi.
  • Bel olishmoq (yoki ushlashmoq) 1. Kuch sinashmoq (kurashda, jangda). Elmurod sahn oʻrtasida toʻplanishgan yoshlar tomonga ketdi. Bu yerda kurash boshlangan boʻlib, Davlatyor bilan Maʼmurjon bel olishmoqda edi. — P. Tursun, OʻqituvchiBel ushlashganda, otangni ayama. — MaqolSidiqjon sizga shogird tushmoqchi. Mallavoy kuldi: — Men bilan bel ushlashmoqchi deng. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Bel bogʻlamoq Biror ishga astoydil kirishmoq, jazm qilmoq. Doʻstlarim Siz bilan biz ulugʻ ishga bel bogʻladik. Bu gʻoyat xatarli ish. Ammo biz qoʻrqmaymiz. — H. Gʻulom, MashʼalBobur juda bir qaltis ishga bel bogʻlaganini sezdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
  • Beliga tepmoq Biror ishga, ayni qizib turgan, dolzarb paytida istamagan, kutilmaganda xalal bermoq, putur yetkazmoq. Senmisan? Ammo uyquning ham beliga tepding-da, Tinchlikmi oʻzi? — O. Yoqubov, PyesalarSuhbat avjiga chiqqanda kirib kelgan ikki yigit gapning beliga tepdi. — S. Mahkamov, Dala tongi
  • Belini koʻtarmoq 1. Qaddini tik qilmoq; qomatini rostlamoq; ekin maydonlarini koʻpaytirish kolxozning belini koʻtarishga katta kuch boʻlar edi. — S. Zunnunova, Olov
  • Beli uzilmoq Halok boʻlmoq; yengilmoq. Biz xudoning suygan bandalarimiz, bizga osilganlarning beli choʻrt uziladi! — K. Yashin, Hamza
  • Belini bukmoq Yengmoq, mayib qilmoq, halok qilmoq. Toʻgʻri, sening qaroring juda toʻgʻri, qurolimiz boʻlmasa, Kuropatkin belimizni bukib qoʻyadi! — N. Safarov
Полная статья →
bellik

ot 1. Jazliqning ostiga qoʻyiladigan ot abzali.

Chirgining ustidan qoʻydi bellikni, Bellikning ustidan jahaldirikni. — Shirin bilan Shakar

Ombor-xonadan ot abzallarini — terlik, bellik quyushqon, yugan, uzangili egarni qoʻltiqlab keldim. — Yoshlik

2. Belbogʻ.

Beliga bellik, qoʻliga qoʻllik, toʻshiga choroyna, boshiga dubulgʻa kiydi. — Nurali

3. Arava gʻildiragi toʻgʻinining ikki uchi birlashgan joyni qisib turadigan ikkita parallel kegay.

Полная статья →

Показать все · 173 →

В определениях

136

Показать все · 136 →

Диалектные материалы

2
belli
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · maʼlum, belgili, mashhur; aniq; belgi, tamgʻa
belli
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · belli

tamg'a