Qidiruv

ot Savdo muomalalarida, ishga yollash va yollanishda har ikki tomonning oʻzaro kelishuvi.

ot 1. Qoʻlga oʻrgatilgan hayvon (asosan ot); jaydari.

Bayir ot.

Rais bilan Oʻktam oyoq ustida bir piyoladan qaynoq choy ichishdi-da, qora bayir va qizil jiyronga minishdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Men uning yigitlariga bir kam toʻqson bayir berganman. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

2. koʻchma s.t. Sharoitga koʻnikib, qadrdon boʻlib qolgan.

Taqsirim bayir xotinlarining ustiga oʻn toʻrt yashar qiz olib ishrat kamarini bogʻladilar. — Mushtum

3. Qumli choʻllarda shamol oqibatida paydo boʻlgan botiq joylar.

Bayirda kichik-kichik chuqurliklar bilan birga qator qum tepaliklari ham boʻladi. — OʻzME

fl. 1. Mahalliy sharoitga oʻrganib, moslashib qolmoq (asosan ot haqida).

2. s. t. Sinalib, qadrdon boʻlib qolmoq.

ot 1. ad. Sharq sheʼriyatida aruz vaznida yozilgan gʻazal, qasida, masnaviy kabi asarlarning bir butun ikki misrasi, bandi.

Gʻoyaviy-badiiy tomondan bir butunlikni tashkil qilgan ikki misra sheʼr bayt sanaladi. — OʻzME

Adabiyotimizda ruboiy kabi toʻrt yoʻl, bayt kabi ikki yoʻldan iborat sheʼriy shakllarning paydo boʻlishi ham bejiz emasdir. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

Agar mazkur sheʼr bamisli bir qush boʻlsa, bu bayt uning toji-ku, mavlono! — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Umuman, har qanday sheʼr, sheʼriy parcha.

Nechogʻ baxtiyorman taʼzimda shu tob Sizning shaʼningizga bitmoqdaman bayt. — A. Oripov

Muncha shirin baytingiz, omon borib qaytingiz, Gʻolib, barno yigitga bizdan salom aytingiz. — T. Tula

3. koʻchma Yoqimli ovoz, ohang.

Yomgʻirjon, bir qoʻshiq aytki, tomlarni taraqlat. Yaproqlarni yuvib qayt, yoʻlkalarda bayt tarat. — Otayor, Oq fasl

4. maxs. Oʻzbek xalq amaliy sanʼati (badiiy miskarlik, kulolchilik, rixtagarlik)da qoʻllanadigan naqsh va bezak turlaridan biri.

Bayt buyumga oʻziga xos nafosat, badiiylik baxsh etadi. — OʻzME

5. esk. kt. Istiqomat qilish, yashash uchun qurilgan uy, xona; manzil.

Bayti vayrona — xaroba, vayrona boʻlgan uy. Bayti maʼmur — obodon uy.

Uyni arab bayt der. — A. Navoiy, Mezonul-avzon

ot Katta garmonga oʻxshash, klavishli, damli cholgʻu asbobi.

Uch kishi sahnada oʻtirib olib, bayan chalmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

ot 1. Tabiat va jamiyat haqidagi tushuncha hamda tasavvur yuzasidan inson fikri va mulohazalarining ogʻzaki yoki yozma ifodasi.

Ogʻzaki bayon. Bayon qilmoq. Fikr bayon qilmoq.

Bu yogʻini qaysi til bilan bayon etsam ekan — X. Toʻxtaboyev, Sehrli qalpoqcha

Goʻroʻgʻlibek boshidan oʻtgan voqealarni birma-bir bayon etdi. — Goʻroʻgʻli

Ha, koʻrasan, lekin shuni unutma aslo, Ahvolingni bayon qilgin farzandlarga xos. — A. Oripov

Agar chindan ham seni pul qiziqtirmay, muhim deb oʻylagan gapingni qisqa bayon etish qoʻlingdan kelsa, quchoq-quchoq asar yozishingning foydasi yoʻq. — Shukrullo

2. ad. Adabiy asarning sodir boʻlgan yoki boʻlayotgan voqealar hamda voqealarning borishi haqida hikoya qilinadigan qismi.

Romanda tavsif, muallif mulohazalari va bayonlar koʻp.

3. ad. Tavsif; izoh berish.

Asarning qimmatli boblaridan biri sheʼriyat va aruz bayonidir. — Fan va turmush

4. Oʻqib yoki aytib berilgan biror matn asosida yozib chiqilgan ish; yozma ish (oʻquvchilar bilimini baholashning yozma shakllaridan biri).

Oʻquvchilar bayon yozishdi. Bayonni tekshirib chiqmoq. Bayonlar toʻplami.