Қидирув

1. o.sh. Нарса, ҳодисага ишора қилади; худди шу (ўша)

Ашула ниҳоятига етди. Лекин бир зумдан кейин яна айни товуш парвоз қилди — Ойбек, Танланган асарлар

Чол айни саволни Матюнусга ҳам берди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Айни кунларда республикамизнинг барча вилоят ва туманларида пахта терими қизғин давом этмоқда — Газетадан

2. юкл. Таъкид-кучайтиришни ифодалайди; худди, роса

Имтиҳон айни қизиган кунлар эди — А. Қаҳҳор, Сароб

Айни пайти. Темирни қизиғида босинг, Қамчивой! — Ғ. Ғулом, Машъал

1. рвш. кт. Қандай бўлса, шундай, ҳеч қандай ўзгаришсиз.

Айнан таржима.

Элмурод жавоб бериш учун кўп ўйлаб турмади. Илгари бўлган воқеани бугунга айнан кўчириб айтиб қўя қолди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. юкл. Худди.

Отасининг айнан ўзи.

Айнан ҳуқуқий маълумотнинг етишмаслиги кўплаб ҳуқуқбузарликлар содир этилишига олиб келмоқда. — Газетадан

Марям характерининг яна алла қандай жиҳатлари очилмай қолгандек. Айнан қайси жиҳати — ҳозир аниқ айтолмайман. — Газетадан

от кам қўлл. айн. Айнамачи.

Бўшаштирманг теримни ҳаргиз, Куз — айнама, серқилиқ осмон. — Ойбек, Қизлар

фл. айн. Айнимоқ.

Ранги бир қадар айнаган гиламча — Ойбек, Танланган асарлар

— Қиз айнаб қолганмикин-а, — деди Ўктам бошқаларга сал кўзини қисиб. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Адолат билан ҳам бир оз яхши гапиришиб ўтирди. Кейин бирдан айнаб қолди. — С. Зуннунова, Гулхан

Баракалла, Марғилонга келиб, бу гапдан айнадингизми-а? — Айнадим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

— Ҳаво айнамоқчи, — деди у секин. — П. Турсун, Ўқитувчи

фл. 1. Ранг-туси, сифатини ёʻқотмоқ, эскирмоқ; ўнгмоқ.

Айниган эски гимнастёркаси ҳам сувга чайқалгандай жиққа ҳўл. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Асл белги-хусусиятини, софлигини ёʻқотмоқ (нав, насл ва шу кабилар ҳақида).

Илгариги қизилуруғ, босволди қовунлар ёʻқ. Ҳаммаси айниган. Насл айнимасин десанг, ҳар уч йилда қўчқорни алмаштир. — С. Аҳмад, Юлдуз

3. Соф (одатий) ҳолати ёмон томонга ўзгармоқ.

Ҳаво айниди.

Замона айниди. — К. Яшин, Ҳамза

4. Истеъмолга яроқсиз бўлмоқ; бузилмоқ (егулик-ичкиликлар ҳақида).

— Ёʻқ, — деди онаси, — чой айниб қолади, келишгандан кейин дамларсан — Ойдин, Ўзидан кўрсин

Турсунбой ота, эчкининг гўшти айниб қолмасдан, хотинига мушкулкушод ўқитгани эшон аяни уйига чақирганди. — С. Аҳмад, Ҳукм

5. Тўғри фикрлаш, сўзлаш қобилиятини ёʻқотмоқ, шу жиҳатдан аҳволи оғирлашмоқ.

Беморнинг аҳволи дуруст эди, лекин кечга бориб айниди.

Бу айниган чолни олиб бориб, зиндонга солинглар. — Юсуф ва Аҳмад

6. Хулқ-атвори, одоб-ахлоқи жиҳатидан ёмонлашмоқ, ёмон томонга ўзгармоқ; бузилмоқ.

[Музаффар Дадавойга:] Вақтида жуда хурсанд бўлганмиз! Сиз билан фахрланганмиз. Аммо кейинги йилларда айниб қолдингиз, димоғингиз кўтарилиб кетди, кўзингизни ёғ босди. — Уйғун, Навбаҳор

7. Одоб-ахлоқ чегарасидан чиқиб кетмоқ, одоб-ахлоқ чегарасидан ташқари гапларни гапира бошламоқ.

Буни қаранг, ёмғирда қолган мушукнинг ҳиди келади! — Айнима, айнима! — деди ёʻғон бир товуш.— Ёмғирда қолган мушукни ҳидлаб кўрганмисан?А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

8. Фикрини, ниятини ўзгартирмоқ, ниятидан, сўзидан қайтмоқ.

— Ўртоқ командир танкист бўлар эмишлар,— деди Тожихон кулиб — Учувчи бўлишдан айнибдилар. — А. Қаҳҳор, Йиллар

Арслонқул баъзи оғайниларини қидирмоқчи бўлди, лекин яна айниди. — Ойбек, Навоий

Ҳожи хола пулни кўрди-ю, яна айниб қолмасин деб, қўлидан юлиб олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

9. Алоқани узмоқ, кечмоқ.

Биздан айниб, бошқа ишга ўтиб кетди. Мижозлар айниб, келмай қўйишди.

1. мод.с. Ўзи боғланиб келган сўз билдирган шахс ёки нарсани алоҳида қайд этади; хусусан.

[Ёʻлчи] Ёрматни, айниқса, Гулсумбибини ўйлаб, уларга ачинди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қизнинг чеҳрасида Гулнорнинг руҳини кўрди: юз бичими, айниқса, кўзларининг ички маъноси ва жилваси Гулнорни ёдлатди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Жуда ҳам, ғоят даражада, бениҳоят.

Атом энергиясидан фойдаланишнинг истиқболи айниқса кенгдир. — Фан ва турмуш