Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«айлаш» бўйича 30 та натижа: Изоҳли

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

24 та
айлана

от 1. Теварак, атроф.

Жамила ўз-ўзига: Мени бу темир қафасга солдилар, ихтиёримни ўзимдан олдилар. Айланамда қанча пойлоқчи, қанча қоровуллар бор. — Ҳамза, Бой ила хизматчи

2. геом. Ҳамма нуқталари марказдан баравар узоқликда бўлган ёпиқ эгри чизиқ.

Айлананинг узунлиги. Айлана чизмоқ.

3. сфт. Доиравий, тўгарак, ғилдирак шаклидаги.

Айлана ёʻл.

Айлана клуб деворлари турли шиорлар ёзилган қизил сатинлар билан зийнатланган. — А. Қодирий, Обид кетмон

Тўлиқ мақола →
айланай

1. Айланмоқ феълининг 1-шахс бирлик буйруқ майли.

2. унд. с. Садағанг кетай, қурбон бўлай; ўргилай (эркалаш, суйиш ва шу кабилар муносабатни билдиради).

Вой, Тўлажонимдан айланай! Вой, шундай шеърлар ёзган ўғилжонимдан ўргилай. — М. Исмоилий, Бизнинг роман

3. Эркалатиш ёки ҳурмат ифодаловчи мурожаат шакли.

Сифатбуви Жамилага: Айланай, қизим, наҳотки бошингга давлат қуши қўнса-ю, уни калтаклаб, ўзинг қувласанг! — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Тўлиқ мақола →
айланма

сфт. 1. Айлана шаклида бўлган, доира шаклидаги, доиравий, ҳалқасимон.

Айланма темир ёʻл.

2. Тўғри ёʻлга нисбатан узоқроқ ва чалкаш, айланиш.

3. Муомалада юрадиган (пул, маблағ ва шу кабилар ҳақида).

Корхоналар қачонгача касодга учраган молларини қалаштириб ташлаб, яна айланма маблағлар беришни сўраб, ялиниб юрадилар. — Газетадан

4. Трамвай ва шу кабиларнинг айланиб, орқага қайтадиган жойи.

Трамвай айланмаси. Троллейбус айланмаси.

5. Дарё, денгиз ва шу кабиларнинг кўпинча қарама-қарши оқимлар тўқнашадиган жойларида сувнинг уст қисмида содир бўладиган уюрма ҳаракат, шундай ҳаракатли жой.

  • Айланма ҳаракат
  • Айланма ёʻл 1. Тўғри ёʻлдан узоқроқ, чалкаш ёʻл.
Тўлиқ мақола →
айланмоқ

фл. 1. Ўз ўқи ёки бирор нарса теварагида ҳаракат қилмоқ, айлана бўйлаб давра олиб юрмоқ.

Ер ўз ўқи атрофида айланади.

Жувон даврани уч айлангандан кейин ўзи сингари кийинган бир йигитни тортди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Сайр-томоша ёки бошқа мақсадда кезмоқ.

Ғуломжон шаҳар айлангани кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тирикчилик ўтказиш учун Юсуфжон қизиқ Туркистонни, Қозоғистонни айланиб чиқди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Эрталаб қурилишга келганда, энг аввал ҳамма участкаларни айланиб чиқди. — А. Мухтор, Опа-сингилла

3. Бирор ерда ёки доирада ўралашиб юрмоқ; айланишмоқ.

Абдишукур Татар савдогарлари орасида айланаркан, уни-буни таниди. — Ойбек. Танланган асарлар

4. иқт. Муомалада бўлмоқ, юрмоқ.

Капиталнинг айланиши.

5. Бошқа нарсага, бошқа ҳолатга ўтмоқ.

Сув музга айланди. Ёмғир аста-секин қорга айланди. Олқишларга айланган давомли қарсаклар.

Мирзаев шу куни жуда зерикди. Бу зерикиш кечқурунга бориб диққатликка айланди. — А. Қаҳҳор, Кўк конверт

6. (айрим сўзлар билан) Тусини касб этмоқ, шундай бўлмоқ.

Ҳар йили бувимни эслаш, худди шу куни амма-амакилар йиғилиши одатга айланган. — Газетадан

Келажакда эса бу макон ислом аҳли учун муқаддас қадамжо ва ғоят гўзал зиёратгоҳлардан бирига айланишига ишонч билдирди. — Газетадан

  • Боши айланмоқ 1) мувозанатини ёʻқотиб, ҳаммаёқ айланаётгандай, чайқалаётгандай туюлмоқ. Ботирали айвон устунига суяниб ўтирди-ю, кўзи тиниб, боши айланиб кетди. — Ҳ. Ғулом, МашъалДастгоҳларни кўриб, аввал бошимиз айланиб қолди. А — Мухтор, Опа-сингиллар
  • Айланиб ўтмоқ 1) бирор нарсанинг атрофи билан ўтмоқ. Бинони айланиб ўтмоқ;Улар қонунни маълум даражада билишади, аммо ўзларига боғлиқ масалаларда уни айланиб ўтишга ҳаракат қилишади. — Газетадан
  • Гап айланиб Гап гапга уланиб, гапдан гап чиқиб. Гап айланиб, бригадалар ишига кўчди. — Н. Сафаров, Хадича Аҳророва
  • Гап айланмоқ Гап қўзғалмоқ, гап юрмоқ. Яна шу ҳақда гап айланиб қолди.
  • Тили айланмай қолди Тили лол бўлиб қолди, тили гапга келмай қолди.
  • Ҳаво айланиб турибди Ҳаво ёғадигандай булутланиб турибди.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 24 →

Эртаклар

4 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Оқила қиз
Халқ оғзаки ижоди

Золим хоннинг буйруғидан қўрққан йигитни ўлимдан қутқариш учун, оқила қиз ўзининг зукколиги ва жасоратини ишга солади. У отга миниб, халқни золим амалдор

Сунбул билан Гул
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ўгай онанинг туҳмати туфайли отаси томонидан уйдан ҳайдалган Гул ва унинг акаси Сунбулнинг бошидан кечирган саргузаштлари ҳикоя қилинади. Ака

Уч насиҳат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда отасининг насиҳатига қулоқ солмай, ўз билганича иш қилган йигитнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У учта насиҳатга амал қилиб, ҳаётда ўз о

Шева материаллари

2 та