fl. 1. esk. kt. Qilmoq.
Kimga koʻp yaxshilik aylay, oʻzing ayt. — A. Oripov
2. yord. fl. Qoʻshma feʼl yasaydi.
Shod aylamoq. Sayr aylamoq. Sabr aylamoq.
Поиск
По запросу «aylantir» — результатов: 76: Толковый
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
14fl. 1. Oʻz oʻqi yoki biror narsa tevaragida harakat qilmoq, aylana boʻylab davra olib yurmoq.
Yer oʻz oʻqi atrofida aylanadi.
Juvon davrani uch aylangandan keyin oʻzi singari kiyingan bir yigitni tortdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Sayr-tomosha yoki boshqa maqsadda kezmoq.
Gʻulomjon shahar aylangani ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Tirikchilik oʻtkazish uchun Yusufjon qiziq Turkistonni, Qozogʻistonni aylanib chiqdi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq
Ertalab qurilishga kelganda, eng avval hamma uchastkalarni aylanib chiqdi. — A. Muxtor, Opa-singilla
3. Biror yerda yoki doirada oʻralashib yurmoq; aylanishmoq.
Abdishukur Tatar savdogarlari orasida aylanarkan, uni-buni tanidi. — Oybek. Tanlangan asarlar
4. iqt. Muomalada boʻlmoq, yurmoq.
Kapitalning aylanishi.
5. Boshqa narsaga, boshqa holatga oʻtmoq.
Suv muzga aylandi. Yomgʻir asta-sekin qorga aylandi. Olqishlarga aylangan davomli qarsaklar.
Mirzayev shu kuni juda zerikdi. Bu zerikish kechqurunga borib diqqatlikka aylandi. — A. Qahhor, Koʻk konvert
6. (ayrim soʻzlar bilan) Tusini kasb etmoq, shunday boʻlmoq.
Har yili buvimni eslash, xuddi shu kuni amma-amakilar yigʻilishi odatga aylangan. — Gazetadan
Kelajakda esa bu makon islom ahli uchun muqaddas qadamjo va gʻoyat goʻzal ziyoratgohlardan biriga aylanishiga ishonch bildirdi. — Gazetadan
- Boshi aylanmoq 1) muvozanatini yoʻqotib, hammayoq aylanayotganday, chayqalayotganday tuyulmoq. Botirali ayvon ustuniga suyanib oʻtirdi-yu, koʻzi tinib, boshi aylanib ketdi. — H. Gʻulom, MashʼalDastgohlarni koʻrib, avval boshimiz aylanib qoldi. A — Muxtor, Opa-singillar
- Aylanib oʻtmoq 1) biror narsaning atrofi bilan oʻtmoq. Binoni aylanib oʻtmoq;Ular qonunni maʼlum darajada bilishadi, ammo oʻzlariga bogʻliq masalalarda uni aylanib oʻtishga harakat qilishadi. — Gazetadan
- Gap aylanib Gap gapga ulanib, gapdan gap chiqib. Gap aylanib, brigadalar ishiga koʻchdi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova
- Gap aylanmoq Gap qoʻzgʻalmoq, gap yurmoq. Yana shu haqda gap aylanib qoldi.
- Tili aylanmay qoldi Tili lol boʻlib qoldi, tili gapga kelmay qoldi.
- Havo aylanib turibdi Havo yogʻadiganday bulutlanib turibdi.
fl. 1. Aylanmoq feʼlining orttirma nisbati.
Hazilni chinga aylantirmoq. Parrakni aylantirmoq. Shahar aylantirmoq. Kapitalni aylantirmoq.
Unsin onasidan yodgor qolgan va yagona ziynati boʻlgan yupqagina eski kumush bilaguzukni aylantirib gapirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Bir tomondan ikkinchi tomonga agʻdarmoq, boshqa tomonini oʻgirmoq, toʻnkarmoq;.
Shkafni aylantirib qoʻymoq.
[Hasanali] Bu ikki turli masalaning oʻng-tersini aylantirib muhokama qildi va oʻlchadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. s. t. Gap bilan chalgʻitmoq, laqillatmoq.
- Aylantirib kelganda Hammasi boʻlib, bor-yoʻgʻi. Aylantirib kelganda bir soatlik ish ekan.
- Aylantirib tashlamoq Boshdan aylantirib, oʻgirib sadaqa qilmoq.
- Aylantirib tushirmoq Qulochkashlab urmoq.
- Boshni aylantirmoq 1. Gangitmoq, miyani gʻovlatmoq, kalovlatmoq. U yerda otlar, aravalar, tuyalarning shovqini nonvoylarning qichqirishlari bir-biriga qoʻshilib, allaqanday maʼnosiz, boshni aylantiradigan doimiy bir gʻovur-gʻuvur yasaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar[Maqsud Yalangtoʻshga:] Ogʻayni, men qora odamman. Zangʻar Yodgorbek boshimni aylantirgan ekan. — N. Safarov, Sharq tongi
- Gapni aylantirmoq Gapni choʻzmoq; gapni boshqa tomonga burmoq, chalgʻitmoq. Saodatxon orziqib javob kutar, Tojiboy aka boʻlsa, aniq javob bermay, gapni aylantirar edi. — S. Zunnunova, OlovGapni koʻp aylantirmasdan, ochigʻini aytib qoʻya qol. — O. Yoqubov
fl. Aylantirmoq feʼlining majhul nisbati.
fl. Aylantirmoq feʼlining orttirma nisbati.
ot 1. Tevarak, atrof.
Jamila oʻz-oʻziga: Meni bu temir qafasga soldilar, ixtiyorimni oʻzimdan oldilar. Aylanamda qancha poyloqchi, qancha qorovullar bor. — Hamza, Boy ila xizmatchi
2. geom. Hamma nuqtalari markazdan baravar uzoqlikda boʻlgan yopiq egri chiziq.
Aylananing uzunligi. Aylana chizmoq.
3. sft. Doiraviy, toʻgarak, gʻildirak shaklidagi.
Aylana yoʻl.
Aylana klub devorlari turli shiorlar yozilgan qizil satinlar bilan ziynatlangan. — A. Qodiriy, Obid ketmon
Сказки
28
Устное народное творчество
Bu ertakda kichik bir chivinning oʻziga yetkazilgan ozor uchun adolat izlashi va buning uchun butun bir zanjir reaksiyasini keltirib chiqarishi tasvirlanadi. Ch
Устное народное творчество
Bir podshohning otlari oriqlab qolishi ortidan yuzaga kelgan voqea donishmand choʻponning aql-zakovati bilan bogʻliq qiziqarli sarguzashtlarga aylanadi. Choʻpon
Устное народное творчество
Ushbu ertakda bir dono qizning aql-zakovati va topqirligi podshohning murakkab savollariga javob berishda namoyon boʻladi. Qiz oʻzining zukkoligi bilan podshohn
Устное народное творчество
Bu ertakda Toʻgʻriboyning sarguzashtlari va uning halolligi tufayli erishgan baxti hikoya qilinadi. Uning xiyonatkor doʻsti Egriboy esa oʻz qilmishlari tufayli
Устное народное творчество
Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o
Устное народное творчество
Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga
Диалектные материалы
34
Xorazm viloyati · aylantirmoq
Surxondaryo viloyati · bogʻich
keragalarni aylantirib bogʻlaydigan enli belbogʻ
Qashqadaryo viloyati · oʻtov belbogʻi
ustidagi kigizlarni tutib turish uchun oʻtovning atrofini aylantirib oʻralgan serbar lentaga oʻxshash mato
Fargʻona viloyati · bo'g'zini chiqarish
yig'ilgan joyini urib bo'rttirib, zo'g'ataga aylantirish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · charxni aylantiradigan dastak
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · damba
ikki marta aylantirib qilingan damba