Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«aylana» boʻyicha 146 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

30 ta
aylana
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Tevarak, atrof.

Jamila oʻz-oʻziga: Meni bu temir qafasga soldilar, ixtiyorimni oʻzimdan oldilar. Aylanamda qancha poyloqchi, qancha qorovullar bor. — Hamza, Boy ila xizmatchi

2. Hamma nuqtalari markazdan baravar uzoqlikda boʻlgan yopiq egri chiziq.

Aylananing uzunligi. Aylana chizmoq.

3. Doiraviy, toʻgarak, gʻildirak shaklidagi.

Aylana yoʻl.

Aylana klub devorlari turli shiorlar yozilgan qizil satinlar bilan ziynatlangan. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Toʻliq maqola →
aylamoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Qilmoq.

Kimga koʻp yaxshilik aylay, oʻzing ayt. — A. Oripov

2. Qoʻshma feʼl yasaydi.

Shod aylamoq. Sayr aylamoq. Sabr aylamoq.

Toʻliq maqola →
aylanmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Oʻz oʻqi yoki biror narsa tevaragida harakat qilmoq, aylana boʻylab davra olib yurmoq.

Yer oʻz oʻqi atrofida aylanadi.

Juvon davrani uch aylangandan keyin oʻzi singari kiyingan bir yigitni tortdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Sayr-tomosha yoki boshqa maqsadda kezmoq.

Gʻulomjon shahar aylangani ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Tirikchilik oʻtkazish uchun Yusufjon qiziq Turkistonni, Qozogʻistonni aylanib chiqdi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Ertalab qurilishga kelganda, eng avval hamma uchastkalarni aylanib chiqdi. — A. Muxtor, Opa-singilla

3. Biror yerda yoki doirada oʻralashib yurmoq; aylanishmoq.

Abdishukur Tatar savdogarlari orasida aylanarkan, uni-buni tanidi. — Oybek. Tanlangan asarlar

4. Muomalada boʻlmoq, yurmoq.

Kapitalning aylanishi.

5. Boshqa narsaga, boshqa holatga oʻtmoq.

Suv muzga aylandi. Yomgʻir asta-sekin qorga aylandi. Olqishlarga aylangan davomli qarsaklar.

Mirzayev shu kuni juda zerikdi. Bu zerikish kechqurunga borib diqqatlikka aylandi. — A. Qahhor, Koʻk konvert

6. (ayrim soʻzlar bilan) Tusini kasb etmoq, shunday boʻlmoq.

Har yili buvimni eslash, xuddi shu kuni amma-amakilar yigʻilishi odatga aylangan. — Gazetadan

Kelajakda esa bu makon islom ahli uchun muqaddas qadamjo va gʻoyat goʻzal ziyoratgohlardan biriga aylanishiga ishonch bildirdi. — Gazetadan

  • Boshi aylanmoq 1) muvozanatini yoʻqotib, hammayoq aylanayotganday, chayqalayotganday tuyulmoq. Botirali ayvon ustuniga suyanib oʻtirdi-yu, koʻzi tinib, boshi aylanib ketdi. — H. Gʻulom, MashʼalDastgohlarni koʻrib, avval boshimiz aylanib qoldi. A — Muxtor, Opa-singillar
  • Aylanib oʻtmoq 1) biror narsaning atrofi bilan oʻtmoq. Binoni aylanib oʻtmoq;Ular qonunni maʼlum darajada bilishadi, ammo oʻzlariga bogʻliq masalalarda uni aylanib oʻtishga harakat qilishadi. — Gazetadan
  • Gap aylanib Gap gapga ulanib, gapdan gap chiqib. Gap aylanib, brigadalar ishiga koʻchdi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova
  • Gap aylanmoq Gap qoʻzgʻalmoq, gap yurmoq. Yana shu haqda gap aylanib qoldi.
  • Tili aylanmay qoldi Tili lol boʻlib qoldi, tili gapga kelmay qoldi.
  • Havo aylanib turibdi Havo yogʻadiganday bulutlanib turibdi.
Toʻliq maqola →
aylanay
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

1. Aylanmoq feʼlining 1-shaxs birlik buyruq mayli.

2. Sadagʻang ketay, qurbon boʻlay; oʻrgilay (erkalash, suyish va shu kabilar munosabatni bildiradi).

Voy, Toʻlajonimdan aylanay! Voy, shunday sheʼrlar yozgan oʻgʻiljonimdan oʻrgilay. — M. Ismoiliy, Bizning roman

3. Erkalatish yoki hurmat ifodalovchi murojaat shakli.

Sifatbuvi Jamilaga: Aylanay, qizim, nahotki boshingga davlat qushi qoʻnsa-yu, uni kaltaklab, oʻzing quvlasang! — Hamza, Boy ila xizmatchi

Toʻliq maqola →
aylanma
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Aylana shaklida boʻlgan, doira shaklidagi, doiraviy, halqasimon.

Aylanma temir yoʻl.

2. Toʻgʻri yoʻlga nisbatan uzoqroq va chalkash, aylanish.

3. Muomalada yuradigan (pul, mablagʻ va shu kabilar haqida).

Korxonalar qachongacha kasodga uchragan mollarini qalashtirib tashlab, yana aylanma mablagʻlar berishni soʻrab, yalinib yuradilar. — Gazetadan

4. Tramvay va shu kabilarning aylanib, orqaga qaytadigan joyi.

Tramvay aylanmasi. Trolleybus aylanmasi.

5. Daryo, dengiz va shu kabilarning koʻpincha qarama-qarshi oqimlar toʻqnashadigan joylarida suvning ust qismida sodir boʻladigan uyurma harakat, shunday harakatli joy.

  • Aylanma harakat
  • Aylanma yoʻl 1. Toʻgʻri yoʻldan uzoqroq, chalkash yoʻl.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 30 →

Taʼriflar ichida

86 ta
quyun

quyun Qattiq uyurmali shamol; uyurma. Osmon bilan tutashib ketgan quyun yer bagʻrini qirtishlab, xas-xashak bormi, chang-toʻzon bormi — hammasini uchirib, aylana-aylana,

birinchi

birinchi trtb. son Tartib oʻrni 1 raqami bilan belgilangan, 1 nomerli. Birinchi jild. Birinchi bet. Birinchi qator. Navoiy koʻchasidagi birinchi uy. U birinchi qoʻshiqni

xampa

xampa Don, gʻalla va shu kabilar qoʻyish va saqlash uchun qurilgan maxsus joy; kandik. — Bir kun omborda qarab tursam, xampaning burchagi kamar boʻlib qoldi, shuvullab ke

Hammasini koʻrish · 86 →

Ertaklar

24 ta
Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Davlat bilan Ahmad
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak adolatli podshoh Davlat va kambagʻal boʻzchi Ahmad haqida. Podshoh oʻz fuqarolarining hayotini oʻrganish uchun xalq orasiga kiradi va bir boʻzchining o

Donishmand choʻpon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podshohning otlari oriqlab qolishi ortidan yuzaga kelgan voqea donishmand choʻponning aql-zakovati bilan bogʻliq qiziqarli sarguzashtlarga aylanadi. Choʻpon

Egri va toʻgʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Toʻgʻriboyning sarguzashtlari va uning halolligi tufayli erishgan baxti hikoya qilinadi. Uning xiyonatkor doʻsti Egriboy esa oʻz qilmishlari tufayli

Hammasini koʻrish · 24 →

Sheva materiallari

6 ta
japsar
Surxondaryo viloyati · japsar

oʻtov aylanasi

japsar kigiz
Surxondaryo viloyati · kigiz

oʻtov aylanasi kigizi

karz
Xorazm viloyati · koriz

Chig‘irning pastdan suv olib chiqadigan katta doirasi aylanadigan chuqur; koriz

mosliq
Surxondaryo viloyati · oʻlaksa

harom qotib qolgan mollar uzoq-uzoq oʻralarga tashlangandan keyin bir necha kun ichida qurtlab, quzgʻunlar yemishiga aylanadigan oʻta sassiq narsa

qaza
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · baliq toʻri

baliq tutadigan aylana shaklidagi chetan, qamish toʻr