от 1. дин. Валилар, эътиқодли, диндор кишилар; азиз, муқаддас, оллоҳга яқин кишилар; руҳонийлар.
Хожа Баҳоуддин Нақшбанднинг Бухорода авлиё сифатида шуҳрат топишида бир воқеа сабаб бўлган экан. — Газетадан
2. с. т. Каромат, башорат қила оладиган, мўжизалар кўрсата оладиган одам.
Мен шундай авлиёманки, агар тош ёки дарахтни чақирсам, олдимга дарров келади. — Латифалар
Тантибойвачча олазарак бўлиб, елкасини қисди ва ерга қараб деди: — Биз авлиёмизми? Қаерда эканини айтиш жуда мушкул. — Ойбек, Танланган асарлар
3. с. т. Кест. Улуғ, зўр фаҳмланувчи одам ёки нарса.
Нима, звено бўлиб, авлиё бўптими? — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Хотин киши эса ожиза, авлиёси ҳам ҳасаддан холи эмас. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
4. с. т. Ҳеч нарса билан иши ёʻқ, дарвешсифат, дарвешнамо одам.
Юрагингда Ўринбой отанинг ўгити бор-да. Даданг пок одам. Қишлоқнинг авлиёси у. Ишонаман. — Ойбек, Қуёш қораймас
Ғор оғзида, баланд ясси тош устида, Яланғоч авлиё — ориқ бир кекса одам гулхан ёқиб ўтирарди. — Мирмуҳсин, Меъмор