Qidiruv

ot 1. Inson yoki hayvon tanasining umumiy koʻrinishi; jussa, qad.

Joʻraboy otaning uzun qotma gavdasi qorongʻida koʻzdan gʻoyib boʻldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Qiz semiz gavdasiga yarashmagan epchillik bilan lip etib oldinga oʻtdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Tan, tana (vujud bilan jon qarama-qarshi quyilganda).

Yoʻq, yurdi emas, oyoqlarini ixtiyoriga qarshi sudradi. Lekin joni qolib, quruq gavdasi ketar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

3. Jonsiz tana, murda, jasad.

Darvozadan oʻn odim narida boshi tanidan uzilgan uch kishining gavdasiga yoʻliqdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Biror narsaning borligʻi, tanasi, koʻrinishi.

Hovli oʻrtasida chirik gavdasi oʻraday oʻpirilgan qari bahaybat tol. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mudhish boʻlib koʻrinar Tunda togʻlar gavdasi. — Gʻayratiy

ot 1. Tovarni sotish, ayirboshlash bilan bogʻliq boʻlgan ikki tomonlama munosabatga doir muomala; oldi-sotdi, savdo-sotiq.

Savdo xodimi. Savdo korxonasi. Tashqi savdo.

Bir kuni qaynotasi Yodgorga maslahat soldi: — Qachongacha qishlik-qirovlik kunlardayam loy changallab yurasiz. Savdoga kiring. Savdoda gap koʻp. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Oʻzingizga maʼlum, savdo ahli zararni yoqtirmaydigan, foydatalab xalq boʻladi. — K. Yashin, Hamza

Birorta odam savdo sohasida ishlasa, darrov odamlarning miyalariga egri fikr keladi. — F. Musajonov, Himmat

2. Oldi-sotdi muomalasida molning narxi toʻgʻrisidagi tortishuv.

Bozorning oʻrtasida qovun-tarvuzlar uyilib yotibdi. Savdo avjida. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

3. koʻchma Savdo-sotiqdan tushgan pul.

Bugungi savdo yuz ming soʻmga yetdi.

sft. 1. Gavdasi, jussasi katta, norgʻul, barvasta; jussali.

Bir vaqtlar gavdali va chiroyli boʻlgan oʻttiz yashar yigit hozir choʻpday ozib ketgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yosh, lekin gavdali bir militsioner yigit kirib, hamma bilan salomlashib oʻtirdi. — S. Zunnunova, Olov

2. Aniqlovchi soʻz orqali ifodalangan jussaga ega boʻlgan.

Yoʻgʻon gavdali.

U oʻrta boʻyli, kichik gavdali, siyrak sariq moʻylovli, tiyrak koʻzli serharakat yigit. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot 1. Gʻalladoshlar oilasiga mansub bir yillik va koʻp yillik oʻsimlik; qora bugʻdoy.

Nazarov boʻlinmasini oshxonaga olib bordi. Qaynoq karam shoʻrva, seryogʻ boʻtqa va javdari non berdi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

2. shv. Jaydari, oddiy, sodda.

Xalqi kabi javdari uning tanida qoni. — E. Oxunova, Men tongni uygʻotdim

sft. Tashvishli, mushkul.

Ayricha koʻringay har kasga dunyo, Borliqning savdoli ishlarin oʻylar. — R. Parfi, Koʻzlar

sft. 1. Aqldan ozgan, telba.

— Jinni boʻlibsan! Savdoyi boʻlib qolibsan! — dedi Salimxon Obidiy unga [xotiniga]. — Mirmuhsin, Umid

Hali oq-qorani tanimagan yigitcha bu qiyinchiliklar, vijdon iztiroblari oldida savdoyidek kalovlanib, taqdirning ayovsiz oʻyinlaridan garang boʻlib qolardi. — S. Ahmad, Ufq

2. Biror kimsa, narsa dardida es-hushidan ayrilgan.

Uning [Salomatning] koʻyida savdoyi boʻlib qolgan edim. — N. Qobil, Unutilgan sohillar

Xotinlar: — Bechora chol! Suyukli qizidan ayrilib, savdoyi boʻlib qoldi! — deb pichirlashar edi. — O. Yoqubov, Izlayman

[Boʻronboy:] Ishq dardi bedavo dard: roʻyirost gapirsam, ishq yoʻlida savdoyi boʻlganman. — K. Yashin, Hamza