Поиск

ot 1. Tevarakdagi fazo, joy, yer; hamma taraf.

Kun botgan, butun atrof qorongʻilashgan edi. — S. Ayniy, Qullar

Yoʻlchi atrofga koʻz tashlar, shamolda shildiragan har bargdan choʻchir edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kuy kechaning jimligida atrofga ravon oqadi. — S. Zunnunova, Olov

2. Tevarakdagi yaqin joy, yaqin oradagi yerlar.

[Yormat] Atrofdan bironta tarvuz topib keltirish uchun Oʻrozga yalindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qorabuloq qishlogʻi va atrofiga qozilik qiluvchi maʼlum zot edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Biror narsaning gir aylanasi, tevaragi yoki cheti, zihi.

Atrofi qora, oʻrtasi gulli patnis. Dasturxon atrofi. Hovuz atrofi.

Asrorqulning koʻz atrofi qizarib, yuzida soxta tabassum aks etdi. — A. Qahhor, Asror bobo

4. koʻchma Tevarakdagi muhit, kishilar.

Maryamxon oʻzi toʻqiganmi yo atrofdan eshitganmi, har vaqt shunday javob berar edi: Kundosh — boshingda tosh, koʻzingda yosh. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. 3-shaxs joʻnalish kelishigi va oʻrin-payt kelishigi affikslari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (atrofida).

rvsh. Asosli ravishda, har tomonlama, hamma tomondan sinchiklab.

Masalani atroflicha muhokama qilish.

Hayotga chuqur, keng, atroflicha qarash, undan keyin fikrlash va oʻylash kerak. — Oybek, Nur qidirib

rvsh. 1. Atrof soʻzining 3-shaxs birlik oʻrin-payt kelishigidagi shakli. Tevaragida, gir aylanasida.

Maydoncha atrofida odamlar zich. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

2. koʻm. vzf. 1) taxmin bildiradi; chamasi (da).

Ellik kilogramm atrofida. Yuz sentner atrofida.

Yoshi yigirmalar atrofidagi bir yigitcha. — Gazetadan

Shu ikki fikr atrofida munozara juda qizib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

ot Toʻqimalar oziqlanishining buzilishi natijasida aʼzolarning kichrayib, hujayralar sifatining oʻzgarishi.

rvsh. Atrofidan aylanib yoki aylantirib; atrofida davra olib.

Atroflab oʻramoq.

Samovarning kuldonini ingichka sim bilan atroflab kavlab, bir-ikki qism kul tushirdi-da, oʻtxonasiga ikki-uch dumaloq toshkoʻmir tashladi. — H. Nuʼmon, Fasllar