Қидирув

фл. 1. Ном бермоқ, от қўймоқ, номламоқ.

Шундан бери одамлар кўприкни Хотинкўприк деб аташади. — Т. Ашуров, Оқ от

Юсуфбек ҳожи [Кумушни] фаришта деб атамоққа ҳам ҳозир эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Деб тилга олмоқ, юритмоқ; айтмоқ.

Болалар уни [Толибжонни] орқаваротдан Отқулоқ десалар, олдида Эргаш тоға деб аташарди. — С. Аҳмад

Ахир, нима қилаётганини билмаган одамларни ким деб аташ керак бўлмаса? — М. Мансуров. Ёмби

3. Тилга олмоқ, айтмоқ (киши исмини).

Хайриятки, исмини атамади, деб ўйлади Яхшибоев, демак, ҳали умид бордай. — М.М. Дўст, Лолазор

4. Бирор киши, тарихий воқеа ва шу кабилар учун бағишламоқ, шунга мўлжалламоқ.

Улуғ бобокалонимиз хотирасига атаб амалга оширилган меъморий ишлар бу билан тугаб қолмайди, албатта. — Газетадан

Ўзбек ойимнинг қутидор, Офтоб ойим ва Ойша кампирга атаб тиктирган саруполари ҳам битди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. дин. айн. Бағишламоқ.

Толеим қурсин, деб ёндим, куйдим. Фолбинларга бордим, азиз авлиёларга назр атадим. — Ойбек, Танланган асарлар

Худойи атаганимизга бир йилдан ошиб қолди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Қишга асраладиган узумни осиб қўйиш учун шип остига қурилган махсус дор, ёғоч. .��

Ишкошар ёқуту ақиқ хазина, қирқ беш ном узум(лар) осилган атан — Ғ. Ғулом

от 1. Шиддатли ҳужум; ҳужумнинг ҳал қилувчи пайти.

Рўпарадан қилинган атака. Ҳаво атакаси. Атака бошламоқ. Атака қилмоқ. Атакага ўтмоқ.

Баталон шу куни кечгача душманнинг ўн уч мартаба қилган шиддатли атакасини қайтарди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. кўчма Бирор нарсага, кимсага қарши жаҳд-у жадал билан олиб борилган кураш.

Чўлга қарши бир атака ясайлик. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

1. Қиздирилган ёққа ун чалиб, сув қўшиб пишириладиган суюқ овқат

Қийма(ли) атала. Ёвғон атала. н Намозгарнамозшом ўртаси уйга қайтиб, аталами, угра ошми, апир-шапир ичиб, яна кўчага чопар эдик — Ғ. Ғулом, Шум бола

2. кўчма Шундай овқат сингари суюқ нарса

Йигитча уни лойи атала бўлиб ётган бир кўчага бошлаб кетди — П. Турсун, Ўқитувчи

от 1. айн. Термин.

2. Умуман, ном.

Лекин шаманни ҳар бир халқ ўз тилидаги ном, атама билан юритиб келган. — Фан ва турмуш

Республикамизнинг ўзидагина 400 дан ортиқ турли-туман қовун атамалари мавжуд экан. — Фан ва турмуш

от 1. Ихтиёрий казак дружиналарининг сайлаб қўйилган бошлиғи. Чор Россиясида: казак қўшинлари ёки қишлоқларида ҳарбий, полиция ва маъмурий ишларни бажариш учун тайинланган ёки сайлаб қўйилган бошлиқ.

Станица атамани. Қўшин атамани.

2. Бирор тўда ёки гуруҳнинг бошлиғи; қўрбоши.

Босқинчилар атамани.