Қидирув

от эск. айн. Ҳасса.

Соялар тагида — дилкаш суҳбатда Асога суянган кексалар қатор. — Миртемир

от 1. Нарсанинг барча қисмларини тутиб ёки кўтариб турувчи қисми, таянчиғи.

Шамдон асоси. Станок асоси.

2. Ижтимоий ҳаёт ёки табиат ҳодисаларининг негизини ташкил этган нарса; таянч, негиз, пойдевор.

Илмий асос. Назарий асос.

Ижодий меҳнат қадр-қимматининг ҳуқуқий асосларини яратиш керак. — Газетадан

4. Содир бўлган ёки қилинган иш-ҳаракат, айтилган фикр ва шу кабиларни далилловчи нарса.

Мен бу йигитнинг ишини текшириб кўрдим. Маҳкамни айблашга асос тополмадим. — Н. Сафаров, Уйғониш

— Ишонишга асос бор, — деди Рамазонов дадиллик билан. — Шарқ юлдузи

5. ким. Кислоталар билан ўзаро таъсир қилиб, туз ҳосил этадиган бирикма.

сфт. 1. Ром бўлмаган, одамга ўрганмаган, ювош тортмаган.

Асов туя.

Кулги учун бўлса керак, ноиб уни асов бир отга миндирган эди. — С. Айний, Судхўрнинг ўлими

Чўлга ўрганган асов қўй оғилни бузиб юборгудай типирчилайди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

2. кўчма Инсон иродасига бўйсундирилмаган, жиловланмаган (табиат кучлари ҳақида).

Норин. Шўх дарё, асов дарё. Тутқич бермас телба дарё. — Н. Сафаров, Оловли излар

от Озодлик (эрк)дан маҳрумлик, тутқунлик.

[Фурқат] Жуда кўп асарларида зулм ва асорат исканжаларида инграган меҳнаткаш халқнинг орзу-умидини куйлади. — Газетадан

Адолат бошингга озодлик байроғини илди, Асоратдан қутулган меҳри дарё, меҳрибон ўлкам. Воқиф.

1. Асос эътибори билан, умуман олганда.

Тўғон участкасида ер иши асосан битди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Республикамизда кўп болали оналарнинг катта қисми асосан қишлоқларда яшайди. — Саодат

2. (жўналиш келишигидаги сўз билан) кўм. взф. Сабаб, асос муносабатини билдиради; кўра, биноан.

Қонунга асосан. Буйруққа асосан бажармоқ.

сфт. 1. Аҳамият эътибори билан муҳим, бирламчи.

Асосий вазифа. Асосий масала.

Конкурсда ёш тадқиқотчиларнинг диққати фан ва техниканинг энг асосий ёʻналишларига қаратилгани намоён бўлди. — Фан ва турмуш

2. Асос ҳисобланувчи, асосида ётувчи, белгиловчи.

Асосий фонд. Асосий хулосалар.

Мумдан ясалувчи валиклардан нусха олиб бўлмайди, фонографнинг асосий камчилиги ана шунда эди. — Фан ва турмуш

Чекиш энг оғир касаллик — қон томирларининг тиқилиб қолишига асосий сабабчи ҳисобланади. — Газетадан

3. Шахсни иш-фаолият жиҳатдан белгиловчи, унинг ҳаёти асосан боғлиқ бўлган.

Асосий касб. Асосий иш жойи.