Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«арз» бўйича 270 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

51 та
арз

от 1. Дард-ҳасрат шикоят тарзидаги (асосан оғзаки) гап, мурожаат.

Чол бу бегона йигитнинг вазиятида тараддудланиш сезиб, қайтадан сўради: — Хўш, ўғлим, нима арзинг бор? — Ойбек, Танланган асарлар

Подшойим, бизлар сизга арзга келдик. — Равшан

2. Ер шари ёки унинг бир қисми.

  • Арзи ҳол ёки арзи бандачилик Ўз аҳволи ҳақидаги оғзаки баён; дард-ҳасрат; ўтинчли илтимос. Мен минарман энди аста қушимга, Арзи ҳолим айтдим денг-у дўстимга. — Маликайи айёрҚуш тилини қуш билади деганларидек, Нодиранинг самимий арзи бандачилиги Моҳлар ойим билан Нигор келиннинг юракларини эзди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
  • Арз қилмоқ 1) билганини, ўйлаганини ёки дард-ҳасратини оғзаки айтмоқ, баён қилмоқ; ўтинчли илтимос билан мурожаат қилмоқ. - Мен хонни Тошкентдан жўнатиш олдида унинг холи вақтини топиб, бу фикримни бир даража арз қилиб ўтган эдим, — деди [қушбеги]. — А. Қодирий, Ўтган кунларҒофир бой ва қозиларга: Ҳой, бўрилар! Сўзларингдан қайт! Бўлмаса, ҳокимингга бормайман, мингбошингга ялинмайман, халққа арз қиламан, халққа! — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Арз сўрамоқ Арк — қадим Хоразм шоҳларининг арз сўрайдиган жойи. — Ж. Шарипов, Хоразм
  • Куррайи арз Ер шари. Глобусни боболар Куррайи арз, дебдилар. Яшаган сайёрангни билмоқлик фарз, дебдилар. — А. Орипов
  • Арзи Рум
  • Арз-у само Ер билан осмон, бутун коинот.
Тўлиқ мақола →
арза

от 1. Арз И.

Ҳар тарафга арза қилиб, Номи бекларни йиғарман. — Гўрўғлининг туғилиши

2. Ариза.

[Қодирқул:] Обор, менга арза керак эмас, ерни берсанг, қутуласан — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Тўлиқ мақола →
арзон

сфт. 1. Баҳоси, нархи юқори бўлмаган.

Арзон мол

Қаранг, ҳаммаси арзон нарсалар. — С. Зуннунова, Олов

2. Меъёрдагидан паст нарх, паст нархда.

Бизнинг Қаландарбой кузда камбағалларнинг пахтасини арзон-арзон сотиб олиб, саройига босиб қўяди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
арзгўй

от Арз билан келган ёки мурожаат қилган киши.

Қабулхонада кутиб ўтиравериб тоқати тоқ бўлган арзгўйлар раис олдига киришга интиладилар. — З. Сайд, Н. Сафаров, Тарих тилга кирди

Тўлиқ мақола →
арз-дод

от Тўлиб тошган дард-ҳасрат ва ундан шикоят.

Камбағал ҳар ерда мушт ерди, четга қоқиларди, арз-у додини ҳеч ким тингламасди. — Ойбек, Танланган асарлар

Арз-дод учун борғонларни отиб ташлаб, гуноҳсиз қонларни сув каби ичишни қўмсайсан. — А. Қодирий, Ғирвонлик Маллавой

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 51 →

Таърифлар ичида

30 та
дод-бедод

дод-бедод Ёрдамга чақириб қилинган нола, арз-дод; шовқин-сурон. Сафарқул дарёдан ўтиб, Ширинилар қишлоғига яқинлашганда қишлоқдан чиқаётган дод-бедод! ва вой

бедодлик

бедодлик Арз-додга ҳеч ким қулоқ солмайдиган, адолацизлик, қонунсизлик ҳукм сурган ҳолат. [Ғофир қозига:] Бу қандай зулм, бу қандай бедодликки, севган хотинимни золим

бедод

бедод Зулм, қаҳр, шафқацизлик. Фалак бедодидин, дўстлар, омон ёʻқ. Ёшлик Инглиз қуролларин асрий жавр-у бедодин, Қиссаларда ҳиссасин шарфик халқлардан сўранг. Ғ.

гина

гина Бирор кимсага нисбатан дилда сақланган хафалик, норозилик; кек. Яхшида гина бўлмас. Мақол Гина — адоватнинг қўшниси. Мақол [Ҳусайн] Алишер, эски гиналарни унут

шикоят

шикоят Норозилик, нолиш сўзи; ҳасрат. Уйқусизликдан шикоят қилмоқ. Ҳамманинг тилида шикоят: қимматчиликдан, мардикор олиш воқеасидан, бекорчиликдан шикоят. О

паст

паст Юқори томон ўлчами, қадди, бўйи унча баланд бўлмаган, баландлиги, бўйи нисбатан қисқа; пакана, пастак. Паст девор. Паст бўйли дарахт. Бўйи паст одам. Боғни

Ҳаммасини кўриш · 30 →

Эртаклар

127 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлсиздан нодон маслаҳат олар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Эшчонбойнинг жўхорисига Матчонбойнинг туяси кириб кетиши ва уни қандай чиқариш ҳақидаги воқеа кулгили тарзда ҳикоя қилинади. Қозининг нодон

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Ҳаммасини кўриш · 127 →

Шева материаллари

62 та
Мискарзерча
Фарғона вилояти · мискарзерча

Мискарлик асбоби

Оғишта
Қашқадарё вилояти · қарз

Қарз

Р: оммал
Хоразм вилояти · ро'мол

бошдаги р товуши чо'зиқ р: тарзида эшитилади

апка
Хоразм вилояти · опа

о'зидан катта қиз фарзанд

арғамчи
Сурхондарё вилояти · илон

илон (эвфемик тарзда)

Ҳаммасини кўриш · 62 →