Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«aqlsizlik» boʻyicha 45 ta natija

Filtr
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

37 ta
aql
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Inson miyasining dunyoni aks ettirish va shaxsning voqelikka munosabatini boshqarib turadigan faoliyati; fikrlash qobiliyati.

Jonzotlar ichida birgina odamzodga aql ato etib, yuragiga diyonatni joylabdi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv.

2. Fikrlash qobiliyatining amali; fahm-idrok, zehn.

Aqling bilan koʻr, koʻz aldaydi. — Maqol

Qaysi vazirim aqli ziyrak, donishmandligini bildirsa, xazinamdan oʻn tillo va bosh oyoq sarpo beraman. — Luqmon Hakim.

3. Mulohaza, maslahat tarzidagi fikr.

Koʻpdan koʻp aql chiqar. — Maqol

Endi meni aqlim shukim, oʻshal kandidatingiz tomoniga oʻtganlarni qoʻlga olish uchun Nurmat akamning hovlisiga chaqirib, bir oz ziyofatcha bilan koʻngillarini topib shoyad qoʻlga olib qolarmiz. — Hamza, Burungi savollar

  • Aqldan ozmoq Fikrlash qobiliyatini yoʻqotmoq, es-hushidan ayrilmoq. Birinchi qadah chanqoqni bosish uchun, ikkinchisi — xursandchilik, uchinchisi — kayf qilib huzurlanish, toʻrtinchisi esa aqldan ozish uchun ichiladi. — Gazetadan
  • Aql bovar qilmaslik, aqlga sigʻmaslik Tasavvurga sigʻmaslik, tasavvur eta olmaslik. Nurlan aql bovar qilmaydigan hikoyasini bazoʻr tamomladi. — Gazetadan
  • Aqldan adashmoq yoki aqlini yoʻqotmoq, aqlini yemoq, aqli ketmoq Toʻgʻri fikr-mulohaza yuritish, toʻgʻri idrok etish holatini yoʻqotmoq, es-hushini yoʻqotmoq. Qizning chiroyliligiga bazzoz bola behush boʻlib, aqldan adashib yotib qolibdi. — Luqmon Hakim.Yaxshi koʻrganda, qizlar aqlini yoʻqotib qoʻyadi deyishadi. — P. Qodirov, Uch ildizBobo, xafa qilding menday oʻgʻlingni Aqling ketib, bobo, senga ne boʻldi. — Nurali.
  • Aqldan emas Aql yuritib qilingan toʻgʻri ish emas. Giyohvandlik bilan kurash yoʻlida tabiatni xonavayron qilish aqldan emas. — Saodat.
  • Aqli yetmoq Toʻgʻri idrok etmoq, mohiyatini tushunmoq.
  • Aql kirmoq (yoki bitmoq) Aql bilan ish yutadigan boʻlmoq, es-hushini yigʻib olmoq. Qachon senga aql kiradi?! — Soʻzlashuvdan.
  • Aqlni olmoq Es-hushini ogʻdirmoq, mahliyo qilmoq. Kiygani gulgun qirmizi, Aqlingni olar jodu koʻzi. — Malikayi ayyor.
  • Aqlini tanimoq Aql bilan ish tutadigan boʻlmoq, shunday yoshga yetmoq. Inson tugʻilib aqlini tanigan kundanoq tevarak-atrofni oʻrab turgan borliq haqida oʻylay boshlaydi. — Gazetadan
  • Aql tish
  • Aql oʻrgatmoq Pand-nasihat, oʻgit, yoʻl-yoʻriq tarzidagi fikr-mulohaza aytmoq. Birov qoqilganda, aql oʻrgatuvchilar, taftishchilar koʻpayadi. — S. Nurov, Maysalar ayoz urmaydi
Toʻliq maqola →
aqlan
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

1. Aqliy jihatdan.

Asadbek, faqat jisman emas, aqlan ham oqsoq boʻlganlar valdiraganida jim oʻtirolmasdi. — T. Malik, Shaytanat

2. Aql bilan.

Madaniyatli inson har qanday qiyin sharoitda ham oʻzini yoʻqotmaydi, aqlan yoʻl topib, mushkulini oson qilishga intiladi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
aqliy
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. Aql-idrok faoliyatiga oid, fikr yuritish bilan bogʻliq.

Aqliy mehnat.

Oʻlimigacha bemor aqliy qobiliyatini toʻliq saqlab qolgandi.

Oʻlimigacha bemor aqliy qobiliyatini toʻliq saqlab qolgandi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
aqlli
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Aqli raso; miyali.

Aqlli bola. Aqlli yigit. Aqlli oʻzini ayblar, aqlsiz — doʻstini. — Maqol

Muallim oʻrta yashar, aqlli, yoshlarga mehribon kishi edi. — Oybek, Nur qidirib

Aqlli kishilarning sadagʻasi ketsang ham arziydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Aql bilan vujudga kelgan; fahm-farosatdan, bilimdonlikdan dalolat beradigan.

Aqlli tadbir. Aqlli ish.

Uning [Davlatyorning] baʼzan loʻnda va aqlli gaplarini eshitganda, Elmurod huzur qilardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Ziyrak, fahmli, hushyor (hayvon va qushlar haqida).

Aqlli it.

Davraga eʼlonchi chiqib: — Hov, yaxshilar, hozir biz sizlarga nomerlarni: aqlli otlar oʻyinini koʻrsatamiz, dedi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Toʻliq maqola →
aqlsiz
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Aqli yoʻq, beaql.

Musulmonqul oʻzini mingboshi eʼlon qilib, aqlsiz bir goʻdakni [Xudoyorni] xon koʻtarib, el yelkasiga mindi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Aql ishlatmasdan qilingan, ahmoqona.

— Bundoq aqlsiz ishlarni qoʻyaylik, xotin! — deb muloyimona soʻzlab ketdi [Hoji]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 37 →

Taʼriflar ichida

8 ta
hamoqat

hamoqat kt. Ahmoqlik, tentaklik, aqlsizlik. — Bu siyosat emas, hamoqatdir, — dedi Majdiddin. Oybek, Navoiy

ongsizlik

ongsizlik Ongi yoʻqlik yoki pastlik; aqlsizlik. psxl. Ong ishtirokisiz boʻladigan ruhiy jarayon va holatlar.

Hammasini koʻrish · 8 →