Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«aliga» boʻyicha 206 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

174 ta
aʼlo

sft. 1. Sifati, fazilati va sh.k. jihatidan eng yuqori; asil.

Korxonadan har kuni 28 tonna aʼlo sifatli mahsulot olinmoqda. — Gazetadan

Maktabda Sattorni hamma yaxshi koʻrardi: zehnli, oʻqishda ham, xulqda ham aʼlo bola edi. — Oʻ. Usmonov, Qismat

2. Oʻquv yurtlarida: besh balli tizimda eng yuqori baho.

Xoʻp, hozir koʻramiz.. “Yaxshi!“.. “Oʻrta“.. “Oʻrta“.. Qani “aʼlo“? Ruschadan nima uchun yaxshi? — A. Qahhor. Ayb kimda?

3. Aʼlo (erkaklar va ayollar ismi).

  • Arsh(i) aʼlo
Toʻliq maqola →
alp

sft. 1. Qadimgi turkiy xalqlarda ikki qoʻshin oʻrtasidagi jang boshlanishidan oldin yakkama-yakka olishuvda ishtirok etuvchi jangchi.

2. Oʻzbek xalq dostonlarida gʻayritabiiy kuch-quvvati, mardligi, jasorati va shu kabilar bilan ajralib turadigan qahramon sifati.

Oʻzi ekan nomi ketgan pahlavon, Alp Avazni koʻrdingizmi, onajon. — Zulfizar bilan Avazxon

Toʻliq maqola →
alt

ot 1. Umumiy xorda — xonanda xotin-qizlar yoki bolalarning ingichka ovozi (tenordan balandroq eshitiladi).

2. Shu ovoz bilan ashula aytuvchi xonanda.

3. Past registrda kamoncha bilan chalinadigan, skripkadan kattaroq, torli musiqiy asbob.

Toʻliq maqola →
alam

ot 1. Jismoniy qiynoq; azob, ogʻriq.

Komil kaltak alamidan hoʻng-hoʻng yigʻlayotgan boladan yana soʻradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Ruhiy azob, iztirob.

Hijron alami. Judolik alami. Alam chekmoq (tortmoq).

Biz u vaqtlar sevgi nima, sevish, sevilish nima — bularning dard va alami, zavq va shavqi nimaligini ham bilmas edik. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Qasd, oʻch, qasos.

Muncha serpiching boʻlib ketibsiz. Menda shamingiz bormi! Shuhrat, — Shinelli yillar

4. Gʻazab, nafrat; zahr.

  • Alam qildi Erining bosh qorongʻi boʻl, evida boʻl-da degani unga juda alam qildi, xoʻrligi keldi, oʻpkasi toʻldi. — A. Qahhor, Anor
  • Alamini olmoq 1. Qasd, oʻch olmoq. — Meni tashlab ketganingiz alamini Zaynabdan olmasam, kimdan olay, — dedi kulib Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBalki alamini ishdan olgandir? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Isaning alamini Musadan olmoq Birovdan yetgan ranj, ozor qasdini boshqa, aybsiz odamdan olmoq.
  • Alamdan tarqamoq (yoki chiqmoq) 2. Qasdini, oʻchini olmoq. [Sobiraxon:] Yigʻladim. oʻtirib xat yozdim. Bu bilan ham alamdan chiqmay, xatni koʻtarib, Komila xolamning oldilariga arzga bordim. — A. Qahhor, XotinlarMingboshi tek yotmagan edi, qizining alamini chiqarib olish uchun bahona izlardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaSiz qoʻy demaganingizda, ogʻzi-burnini dabdala qilib, bir alamdan chiqay degan edim. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Alamini ichiga yutmoq Gʻazabini sirtga chiqarmaslik, bildirmaslik. alamini ichiga yutib, halovat istaydi. — Gazetadan
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 174 →

Taʼriflar ichida

4 ta
duldul

duldul Diniy rivoyatlarga koʻra, Muhammad paygʻambar mingan va keyincha hazrat Aliga tortiq etgan uchar otning ismi yoki laqabi. Toy oʻssin, naq Duldulday boʻladi. Oybek,

dahshatlanmoq

dahshatlan Ortiq darajada qoʻrqmoq, vahimaga tushmoq. Otabek dahshatlanib, yonidagi Aliga qaradi, Ali esa yotgan jonsiz gavdalarga qarab, labini tishlab turar edi. A. Qod

zulfiqor

zulfiqor Muhammad(sav)ning Badr jangida qoʻlga tushirgan ikki uchli shamshiri; keyinchalik Hazrat Aliga, soʻng boshqa xalifalarga oʻtgan. Boshimga Hazrati Alining muborak

tavoze

tavoze Oʻzini xoksor, odob bilan tutish; xoksorlik, kamtarlik. Gulbahor unga [ayolga\ avval tavoze bilan egilib salom berdi, keyin borib, yelkasini tutib koʻrishdi. S. Zu

Ertaklar

28 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Choʻpon Ali
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim xonning rahmdil oʻgʻli yovvoyi toʻngʻizni oʻldirish uchun oʻrmonga ketadi. Uning halokati haqidagi xabarni xonga yetkazish uchun choʻpon Ali oʻzining zukk

Hammasini koʻrish · 28 →