Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«akilladi» boʻyicha 299 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

298 ta
akillamoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. Hadeb vovullamoq, vakillamoq.

It akillamaydi, qushlar sayramaydi. Ular oʻzlarini soyaga olib mudrashadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Boʻlar-boʻlmas gaplar gapirmoq; vaysamoq, valdiramoq.

— E, e, akillay berasan-da, Safar! — dedi buqoq, — biz nima deyapbiz-ku, sen nima deyapsan! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. Hadeb yigʻlayvermoq, arillayvermoq (goʻdak haqida).

Toʻliq maqola →
aka
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Bir ota-onadan tugʻilgan katta oʻgʻil (oʻzidan kichiklariga, ukalariga nisbatan).

Katta aka. Oʻrtancha aka. Kichik aka.

2. Oʻzidan katta er kishiga murojaatda yoki unga hurmat yuzasidan ishlatiladi (bunda yakka holda yoki nutq qaratilgan shaxsni bildiruvchi soʻz bilan qoʻllanadi).

Aka, eski shaharga qaysi avtobus qatnaydi?

— ehqon aka, ehtiyot boʻling, aravangiz nobop, — boshini chayqab gapirdi Yoʻlchi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Birinchi masala yuzasidan Boʻtaboy akaga soʻz berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Akasi Er kishining oʻzidan kichiklarga erkalatish yoki hurmat bilan murojaat etish shakli. Yoʻq, akasi, men bugun ishga chiqa olmaydiganga oʻxshayman. Kuch, majolim yoʻq. — Oydin, Bechora
Toʻliq maqola →
akl

brain, reason

mening bunga aklim yetmaydi (men buni tushunishga ojizlik kilaman) it is beyond my comprehension

  • akl bilan (aklni ishlatib) ish kurish sense, wisdom, prudence
  • akl bilan ish kurishni namoyon etmok (aklliligini kursatmok) manifest wisdom
  • aklga asoslangan rational
  • aklga tugri kelmaydigan contrary to common sense
Toʻliq maqola →
aks
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Biror narsaning silliq, yarqiroq sathda koʻringan tasviri, shakli.

Hovuzning limmo-lim suvi shishaday toza, odamning aksi koʻrinadi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Qarama-qarshi, teskari, zid.

Aks natija. Aks taʼsir.

3. Tutgan yerini kesadigan, gapga koʻnmaydigan, oʻjar, qaysar.

Aks bola.

4. Taʼsir.

Odamning odamga aksi uradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Aks etmoq 1. Silliq, yarqiroq sathda (tasviri) koʻrinmoq. Koʻzguda aks etmoq;Shu birgina soʻz uning [Madumarning] butun ichki va tashqi dunyosini oʻzida aks ettirgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaAsarda obyektiv voqelik aks etgan.
  • Aksini topmoq Maʼlumki, Bosh qomusimizda xalqimiz ruhiga mos keladigan iymon-eʼtiqod, adl-u insof, diyonat, iffat va hayo kabi eng ezgu fazilatlar oʻz aksini topgan. — Gazetadan
  • Aksiga olmoq (yoki yurmoq) 1. Xohish-istakka yoki buyruqqa qarshi ish tutmoq, kesma-kesarlik qilmoq; Aksiga olib, yomgʻir yogʻdi.
  • Aks sado 1. Tovushning uzoqdagi biror narsaga, toʻsiqqa urilib, undan qaytib eshitilishi. Uning [Alim buvaning] ovozi nihoyat darajada yoʻgʻon edi, u togʻ-toshlar orasida gurullab, aks sadolar bilan yoyildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaQuruvchilar majlisida koʻtarilgan bu masala shahardagi hamma korxonalarda aks sado topdi. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Aks holda Shunday boʻlmagan (qilinmagan) taqdirda; boʻlmasa. Har bir madaniyatli ota-ona farzandlari qalbida kechayotgan oʻylar bilan albatta hisoblashishlari kerak. Aks holda, orada boʻshliq paydo boʻla boshlaydi. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
akt
Izohli lugʻat · yana 11 ta lugʻatda

2. Muassasa yoki ayrim shaxs yoki shaxslarga oid xatti-harakat (voqea, hodisa) yoki holatni tasdiqlash, guvohlik asosida qayd etuvchi, birdan ortiq kishi tomonidan tuzilgan hujjat; dalolatnoma.

4. Dramatik asar yoki teatr tomoshasining tugallangan qismi; parda.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 298 →

Taʼriflar ichida

1 ta
gʻazabkor

g‘azabkor kt. Nafrati, gʻazabi toʻlib-toshgan, gʻazablangan, gʻazabli. Xalq gʻamgin, gʻazabkor, yuraklari ezilgan holda tarqaladi. Oybek, Bolalik Olapar hurdi, tegsang, t