Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«адаш» бўйича 61 та натижа

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Инглизча Туркча
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

17 та
адаш
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

АДАШ И 'исми бир хил (кишилар)'. Иккимиз а д а ш м и з. Бу сўз қадимги туркий тилдаги 'исм' маъносини англатувчи а:т сўзининг ат шаклидан -даш қушимчаси билан ясалган (ЭСТЯ, I, 204), кейинчалик т ундоши д ундошининг таъсирида д ундошига алмашган, сунгра дд ундошларидан бири талаффуз қилинмай қуиган (ТРС, 15); ўзбек тилида а унлилари ä унлиларига алмашган: ат + даш = атдаш > аддаш > адаш > äдäш. АДАШ ИИ: АДАШ БЎЛ- ъоёқ кийимининг бир пойи бошқа бир оёқ кийимининг бир пойи билан алмашиб қол- . Кечаги йиғинда бир пой калишим а д а ш бўлиб ҳолибди. Бу сўз äдäш- феълининг эски ўзбек ти — лидаги исм эши бўлиб, мустақил ишлатилмайди, äдäш бол- қўшма сўзи таркибида келади

1. Исми бошқа бирор кимса билан бир хил бўлган одам, иемдош

Биз иккимиз адашмиз

2. Шундай кишиларнинг бир-бирига мурожаатида қўлланади

-Яша, адаш! — хурсанд бўлиб кетди Қудрат — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Тўлиқ мақола →
адашмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ёʻлини ёʻқотиб қўймоқ.

У ёрқин кундузда ёʻлга чиқиб, қоронғи кечада адашган кишидай, нима қиларини билмай қолди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Адашган кимсадек, Фурқат, қаён боргум билолмасман. — Фурқат

2. Нотўғри (хато) иш тутмоқ, нотўғри ёʻлга кирмоқ.

Ҳа, ўз манфаатини халқ манфаатидан юқори қўйганлар доим адашади. — Уйғун

Адашсанг, тўғри ёʻл сўргил, уялма. — Воқиф

3. Ажраб ёʻқотмоқ.

Ватанидан адашмоқ. Уз тўпидан адашмоқ.

Отардан адашган бир талай қўй-кўзи ўтлай-ўтлай, бир томони зов, супрадай майдонга тушиб қолибди. — С. Анорбоев, Оқсой

..Адашган ошиқлар бир-бирин излар. — Муродхон

Қалпоғим адашибди.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 17 →

Таърифлар ичида

12 та
отдош

отдош Бошқа биров билан исми бир; бир хил исмли кишилар ёки нарсалар; адаш. — Итингнинг оти ўз тусига муносиб экан-ку-я, — деди Қулмуродга Шокир, — эсизки, Қушбе

шошилиш

шошилиш Шошилган, тиғиз ҳолат; шошилинч \аракат Шошилишнинг ҳожати ёʻқ. Шошилишда калиши адаш бўлибди Бу растада минг хил кийимли оломон ёʻқ, шошили

ҳаргиз

ҳаргиз кам қўлл. Асло, сира, ҳеч Ҳаргиз билдирма. Бу гапларни ҳаргиз ҳазил билмагил! Гўрўғли У тарафи билан ҳаргиз ишинг бўлмасин. Ҳамза, Паранжи сирлари Аммо Адас

Ҳаммасини кўриш · 12 →

Эртаклар

20 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Бўз бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай онанинг зулмидан қочиб, ўз бахтини топишга интилган Бўз бола ва унинг садоқатли дўстлари ҳақида ҳикоя қилади. Эртакда муҳаббат, садоқат ва

Давлат билан Аҳмад
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак адолатли подшоҳ Давлат ва камбағал бўзчи Аҳмад ҳақида. Подшоҳ ўз фуқароларининг ҳаётини ўрганиш учун халқ орасига киради ва бир бўзчининг о

Эгри ва тўғри
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Тўғрибойнинг саргузаштлари ва унинг ҳалоллиги туфайли эришган бахти ҳикоя қилинади. Унинг хиёнаткор дўсти Эгрибой эса ўз қилмишлари туфайли

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Шева материаллари

12 та
аптирамақ
Қорақалпоғистон Республикаси · янглишмоқ

янглишмоқ, адашмоқ.

арқадаш
Қорақалпоғистон Республикаси · узоқ қариндош
бадаш
Сурхондарё вилояти · бадаш

Сурхондарё воҳасига хос, асосан, даф (доира) чолғусида ижро этиладиган мусиқий ёʻналиш.

чäрқïрра балг'а
Фарғона вилояти · чорқирра болг'а

"чорси болг'а" ма'носида. Тунукасозликда — тунукадан ясалаётган идишларга сим босиш ва қайириш, қулоқ қадаш, қалин нарсаларнинг қулпагини (замогини) боси

чüнгнгäл
Хоразм вилояти · чунгнгал

қумларда, чо'лларда адашмаслик учун қо'йиладиган белги

эддäш
Қашқадарё вилояти · адаш

адаш

Ҳаммасини кўриш · 12 →