ot birikki Kabi sanoq sonlar bilan qoʻllanib, narsani shu son bildirgan miqdorda, shuncha yalashlik maʼnosini bildiradi.
Bir yalam asal. Ikki yalam qaymoq.
Qidiruv
«Yalam» boʻyicha 96 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
85 ta- Yalama tuz Yirik, maydalanmagan tuz (chorva hayvonlariga yalatish uchun ishlatiladi).
fl. 1. Yeyish yoki mazasini totish maqsadida biror narsaga tilini tegizmoq; til vositasida ogʻizga olmoq.
Asal yalamoq.
Bol ushlagan barmogʻini yalaydi. — Maqol
Tabib kosadan barmogʻiga bir oz ilashtirib yaladi va darrov tuflab tashladi: — Zahar ichibdi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Lagan boʻshagach, Yoʻlchi qoʻlini tortdi. Qambar laganga barmoqlarini ishqab yaladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Kamolxonov qoshiqdagi yuqni yalab, uzoq taʼmini oldi — haqiqatan qatiqqa oʻxshaydi. — A. Qahhor, Ikki yorti — bir butun
2. Tozalash, hoʻllash va shu kabilar maqsadda tilini surtmoq.
Yangi boʻshangan sovliq qoʻzisini yalardi. — S. Ahmad, Yulduz
Nihoyat, gapira-gapira qaqragan lablarini tili bilan yalab, Lutfiniso jim boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. koʻchma Tegib, urilib taʼsir qilmoq (shamol, sovuq, issiq va shu kabilar haqida).
Havo bulut. Izgʻirin bet yalaydi. — Shuhrat, Shinelli yillar
Yuzni, koʻzni, badanni issiq shamol yalaydi. — Y. Muqimov, Sharofat
Poda ketidan yuraverib, oftob yalagan bugʻdoyrang yuzlari bir oz toʻlishganday — N. Fozilov, Diydor
4. Oʻz yoʻnalishida narsaning sirt qismini uzib, yulqib ketmoq (shamol, suv va shu kabilar haqida).
Poyariqning yoqasidagi kartalarni sel sal qiyalab yalab ketibdi, xolos. — I. Mirzayev, Toʻyboshilar
Shamol qumlarni uchirib, tepaliklarni yalab ketgan — Mirmuhsin, Meʼmor
Chap tirsagi achishib ogʻridi: oʻq yalab ketgan boʻlishi mumkin. — H. Gʻulom, Toshkentliklar
- Yogʻ (yoki moy) tushsa (yoki tomsa) yalaguday
- Ilonning yogʻini yalagan
- Oyogʻini (yoki tovonini) yalamoq Biror shaxsga laganbardorlik qilmoq. Oʻzidan kuchli kimsaning tovonini yalab, oʻzidan ojiz bechorani xoʻrlash, riyokorlik — S. Siyoyev, Avaz
taql. s. Bir marotaba, qoʻqqisdan yuz bergan (koʻringan) nurni (yorugʻlikni) bildiradi.
- Yalt etib 1. Kutilmaganda, birdan nur chiqarib, yarqirab; yaltirab, tovlanib. Chiroq yalt etib yondi. Chaqmoq yalt etib soʻndi;Mahbuba yalt etib yuzimga qaradi. — O. Yoqubov, Tilla uzukNihoyat, xayoliga yalt etib bir fikr kelib qoldi. — Guldasta
- Yalt etmoq Birdan nur paydo boʻlmoq, koʻrinmoq. Qorongʻilikda bir narsa yalt etdi.Oy nurida yalt etar-u, Hushtak chalar havoda. — H. Davron
ot Raqs bilan ijro etiladigan yengil va shoʻx qoʻshiq, ashula.
Oʻynashib, toʻy-toʻylashib, aytib qoʻshiqlar, yallalar, Qilgali ahd-u nikohni keldi mehmonlar bu kun. — Habibiy
Ichkari hovlida esa boy xotinlarining dutor chalib, yalla aytayotganlari eshitilar edi. — S. Ahmad, Oqpadar
Aravalarda, otlarda, piyoda ketib borayotgan yosh-u yalang, qari-yu qartanglar suyunchlari ichlariga sigʻmay, yalla aytishadi kulishadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Bazm avjida. Xalq hofizlari J. Sultonov, M. Uzoqov, Halimaxonim yallasiga Mukarramaxonim va Tamaraxonimlar raqsga tushardi. — N. Safarov, Olovli izlar
- Yalla qilmoq 1. Yengil va shoʻx qoʻshiq aytmoq. Urmonjon Qurbon ota bilan Sidiqjonni sozandalar yalla qilayotgan davradan topdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariAlla, jonim, alla, hozir ishlashga palla, Yigʻim-terimlarni olib, soʻngra qilamiz yalla. — Qoʻshiqlar
ot 1. ayn. Yalla.
Devsifat kishi yallosini toʻxtatdi-yu, jamoatga qarab hayqirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
— Savlatingga, gʻayratingga qoyilman! — degan yalloni aytib qoʻyadi, goʻyo bu bilan oʻzining muvaffaqiyatiga jar soladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon
2. Oʻyin-kulgi, xursandchilik.
Bilasiz-ku ishimni. Hamma vaqt yallo, oʻzim xon, koʻlankam maydon. — R. Fayziy, Hazrati inson
- Yallo qilib yurmoq Hech bir ish qilmay, hech narsaga qaramay, vaqtini oʻyin-kulgi, xursandchilik bilan oʻtkazmoq. [Xolmirza] Valining anchadan beri xotinini tashlab qoʻyib, kasalmand onasiga suv ham tomizmay, boshi oqqan tomonda yallo qilib yurganini eshitgandi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
Ertaklar
2 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga
Xalq ogʻzaki ijodi
Farzandsiz er-xotin tasodifan sichqondan qiz farzandli boʻlishadi. Voyaga yetgan qiz oʻziga eng zoʻr kuyov topishni talab qiladi va ota-onasi uning shartini baj
Sheva materiallari
9 ta
Xorazm viloyati · In qurmoq
In qurmoq.
Xorazm viloyati · biyallamak
tarbiyalamoq, o'stirmoq
Xorazm viloyati · galak
yalama toʻn (oz paxta solingan yupqa chopon)
Xorazm viloyati · tarbiyalamoq
1. tarbiyalamoq; 2. tiymoq, jilovlamoq
Xorazm viloyati · tarbiyalamoq
Xorazm viloyati · yalama
bir tur kasallik (bolalarda uchraydi)