Қидирув

«ЁВ» бўйича 357 та натижа: Изоҳли

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

68 та

ёв

Изоҳли луғат

от 1. Уруш, жанг ҳолатидаги қарши томон, душман, ғаним.

Ёв қочса, ботир кўпаяр. — Мақол

Ёвни аяган яра ер, калтагини сара ер. — Мақол

Бир соат чамаси отишгандан сўнг, ёв бизнинг ўқимизга чидолмай, икки дарвоза орасида уч-тўрт юз ўлик қолдириб, қочишга мажбур бўлди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Қарама-қарши мақсаддаги киши; душман, рақиб.

Ёмон ёʻлдош ёв бўлади, охир иши дов бўлади. — Мақол

Қимор қизиб, ҳар кимса бир-бирига ёв. — Ғайратий

Ёв ейдими Нимадан қўрқасан, қўрқма.
Ёв чопди Душман бостириб кириб, қирғин қилди. Бобоқулнинг еттинчи отаси, қишлоққа ёв чопганда, Оқсой кўпригининг остига бекиниб, жонини асраб қолган экан. — С. Анорбоев, Оқсой
Ёв қараш Жаҳл билан, ғазаб билан қараш. Эшон Дадашевга ёв қараш қилиб, эшикни тарақлатиб чиқиб кетди. — И. Раҳим, Тақдир
Ёв қувгандай Жуда тез, чопиб, югуриб. [Тўғонбек] Худди ёв қувгандай, қаттиқ юрди. — Ойбек, НавоийОдамлар, ёв қувгандай, ҳар тарафга тарқалишди. — С. Сиёев, Ёруғлик
Тилсиз ёв Ўт, сув (халқ тилида). Тилсиз ёв бизнинг меҳнатларни зое кетказмоқчи. — У. Исмоилов, Сайланма

Тўлиқ мақола →

ёвон

Изоҳли луғат

от

Қоқо ёвонида ўз арпасини ўриб янчган Ҳайдар энди уни совураётган эди. — С. Айний, Қуллар

Борай, онам ёвондан келгунларича, овқат пишириб қўйишим керак [деди қиз]. — Н. Қиличев, Ёронгул

шв. Қишлоқ; дала.

Матчон тўра ёвон ҳовлисига кирмасдан, шаҳар ҳовлисига от солди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Тўлиқ мақола →

ёвуқ

Изоҳли луғат

сфт. эск. айн. Яқин.

Ёвуқ қариндош.

Бу вақтда ёвуқдан милтиқ овози эшитилиб, унинг тутуни бандилар ва соқчиларни қоплаб олди. — С. Айний, Қуллар

Булдуруқ ҳам тувалоқ, Суқсур, оққув, тустовуқ, Сайранглар менга ёвуқ. — Миртемир

Тўлиқ мақола →

ёвуз

Изоҳли луғат

сфт. 1. Ўтакетган йиртқич; ашаддий.

Энди ёвуз аждар бизларни ютар. — Нигор ва Замон

Қиличдан ўтказамиз, от қўйиб, ёвуз ёвни. — Ҳабибий, Девон

2. кўчма Душман, ёв.

Элмурод ҳайрон бўлиб сўради: — И-й-е. Ҳали сизни биров ўлдирмоқчи ҳам бўлганми? Қандай ёвуз экан у? — П. Турсун, Ўқитувчи

Етиб келди ёвузлар, Одамларни осдилар. — Уйғун

Ёвуз ният Ёмон мақсад. Ким билади, уларнинг юрагида қандай ёвуз ниятлари бор. — Шуҳрат, Шинелли йилларДушман ёвуз ниятига ета олмади. — Н. Сафаров, Оловли излар

Тўлиқ мақола →

ёвғон

Изоҳли луғат

от Гўшциз, зираворларсиз суюқ овқат; фақирона суюқ ош.

Миннатли паловдан миннациз ёвғон яхши. — Мақол

Кечқурун уч-тўрт қошиқ ёвғон ичган, туни билан укол, дори олиб турган бемор тонгга яқин ниҳоят ухлаб қолди. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

Ёт агар қўй сўйса ҳам ёʻлингга, Собир, бормаким, Дўст ила суҳбатни туз ёвғон-у ардоби(нг) билан. — С. Абдулла

Ойим ўчоқбошига бориб, олов ёқади, озгина пиёздоғ қилиб, ёвғон мошхўрдасига урина бошлайди. — Ойбек, Болалик

Тўлиқ мақола →

ёвмут

Изоҳли луғат

от 1. Туркий ва туркман уруғларидан бирининг номи.

От им Аваз, айтадиган арзим бор, Арзимга қулоқ сол, ёвмут сардори. — Хушкелди

У[Ойнагул\ ҳам ёвмут қизи. — А. Ҳакимов, Илон изидан

2. Ёвмутларга хос, ёвмутларга оид.

Ёвмут қалпоқ кийиб, жазойир қилич таққан, кўзига қон тўлган карвонбоши даставвал Сариқни отиб ўлдирди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 68 →

Таърифлар ичида

57 та

аслаҳа

Изоҳли луғат

аслаҳа Уруш-жанг қуроллари, қурол-яроғ. Уруш аслаҳалари. Ҳарбий аслаҳа. Лашкарлар ёв-яроғини ғамлаб, ҳар ким ўз аслаҳасини олиб, жўнашга ҳозирлик кўрди. Мали

ҳадаҳа

Изоҳли луғат

ҳадаҳа шв. Тезлик билан, тездан, дарров. Милициялар ҳадаҳа отланиб, йигирма одам бўлиб, ёв-яроғини осиб, отига қамчи босиб, ёʻл тортди. Очилдов Дўстим, сен ҳад

шер

Изоҳли луғат

шер Мушуксимонлар оиласига мансуб, калта ва сарғиш юнгли (эркаклари эса қалин ёлли) йирик сутемизувчи йиртқич ҳайвон; арслон. Овчининг зўри шер отади, Деҳқонни

ҳисоб-китоб

Изоҳли луғат

ҳисоб-китоб Бажарилган иш, хизмат учун қилинган сарф-харажат ва тўланадиган ҳақнинг ҳисоби. Шу кунгача баъзиларнинг ҳақига хиёнат қилинди. Ҳисоб-китобда улар ўз ҳа

душманлашмоқ

Изоҳли луғат

душманлаш Бир-бирига ёв, ғаним, рақиб бўлиб қолмоқ.

макр

Изоҳли луғат

макр Ҳийла-найранг асосига қурилган иш, хатти-ҳаракат; ҳийла, фириб. Ёв макрини ёлғон яширар. Мақол Бас, бу ҳийлалар, бу макрлар сиздан бошқа кимдан топилсин? А. Қ

Ҳаммасини кўриш · 57 →

Эртаклар

76 та

Ақл билан давлат

Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Ақлли, идрокли, зеҳнли

Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ақлсизга минг сўз оз

Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Аёз

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Беш жонлини бежон қилган Баҳодир

Халқ оғзаки ижоди

Қўрқоқ ва дангаса Баҳодирнинг тасодифан қаҳрамонга айланиши ҳақидаги эртак. Унинг омади ва айёрлиги уни турли хавфли вазиятлардан қандай қутқариши тасвирла

Бир коса заҳар

Халқ оғзаки ижоди

Бир чол билан кампирнинг ёввойилашган мушуги уларнинг жонига тегади. Мушук чакалакзорда тулки билан дўстлашиб, биргаликда қуённи алдамоқчи бўлишади.

Ҳаммасини кўриш · 76 →