Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЕНГИЛ» бўйича 568 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

43 та
енгил
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ЕŊИЛ ъвазни камъ, 'вазмин эмасъ. Юки е н г и л эшак ётагон бўлади (Мақол). Бу сифат қадимги туркий тилдаги ъвазни кам бўл-ъ маъносини англатган еŋи-феълидан -л қўшимчаси билан ясалган: еŋи- + л = еŋил (ЭСТЯ, IV, 189); еŋи- феъли эса ъвазни кам ҳолатъ маъносини англатган еŋ сўзидан -и қўшимчаси билан ясалган (ЭСТЯ, IV, 184): еŋ + и = еŋи-

1. Оғирлиги, вазни кам, вазмин эмас. . ■■

Енгил юк. Енгил тош. Юки енгил эшак ётағон бўлади — Мақол

Мансуров қўзини енгил деб ўйлаб, бўшроқ олган эди, жуда оғир экан, қўлини эгиб, тушиб кетишига сал қол- — П. Қодиров, Қора кўзлар

2. Қалин ва иссиқ бўлмаган, яланг қават; юпқа, юпун

Нури юпқа, енгил рўмол учидаги тугунчакни ешиб, букланган қоғоз чиқарди- — Ойбек, Танланган асарлар

Мезбонлар енгил кийимда, баланд айвоннинг баҳаво ерига қўйилган столнинг икки ёғида хомуш ўтири-шареди — А. Қаҳҳор, Мирзо

3. Кучи, таъсири ортиқ бўлмаган; кучсиз

Ҳаво анчайин салқин эди.. Енгил шамол эсарди — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири

Авазнинг димоғига енгил шароб ҳиди урилди — С. Сиёев, Ёруғлик

4. Аста ва мулойим, ёқимли

Енгил табассум

Кийим ечадиган жойда туриб.. бир йигит билан енгилгина саломлашди — Мирмуҳсин, Умид

Йигирма минут қадар вақт ўтгандан кейин, енгил таъзим билан Гуландом кириб келди — Ойбек, Танланган асарлар

5. Катта куч-меҳнат талаб қилмайдиган; оғир, қийин эмас

Енгил вазифа. шт Бизга сиздай бир одам керак. Бизникида иш минг марта енгил — Ойбек, Танланган асарлар

Чиндан, адам борида ойимга енгил эди.. ишхонасига бориб келишни биларди, холос — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

6. У қадар жиддий, хавфли бўлмаган, оғир эмас

Ҳозир аҳволи анча енгил

Мен жангларда уч марта енгил ва икки марта оғир ярадор бўлдим — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Тепки касаллигида.. нервсистема-сида ҳам ҳар хил ўзгариш бўлиб, енгил ўтадиган менингит ҳам бўлиши мумкин — "Саодат"

7. Руҳан эркин, тетик ҳолатли, ёқимли ҳис-туйғули

Баъзан киши бир-бири билан гаплашиб, кўнглидагини бўшатиб турса, ўзини енгил сезади — П. Турсун, Ўқитувчи

Ўртадаги ноқулайлик, хижолатпазлик ёʻқолди, табиий ва енгил муҳит пайдо бўлди — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

8. Жиддий, расмона бўлмаган, енгил-елпи (фикр, мулоҳаза ва шу кабилар ҳақида)

Бази енгил мулоҳазаларинг онангникидан қолишмайди, Отабек! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мен бир хизматкорларинг бўлсам.. Сиз жуда енгил ўйлайсиз — Ойбек, Танланган асарлар

9. Юзаки фикр юритадиган, ўз иши, гап-сўзига жиддий эътибор билан қарамайдиган; оёғи қинғир

Ўзингга муносиб гапни гапир! Енгил бўлма!А — Қаҳҳор, Майиз емаган хотин

ҳовлиқма, лақма, енгил Лутфинисо бунга чиндан ишонар.. ким кўринса, шунга кўз ёши қилар эди — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
енгилмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. Мағлуб бўлмоқ, мағлубиятга учрамоқ.

Амир енгилди, аскарлари бузилиб, уруш майдонидан қочдилар. — С. Айний, Қуллар

Дунёда зўрлар яшайди, талашларда енгилганлар, ожизлар ёʻқолиб кетади. — Мирмуҳсин, Меъмор

Тўлиқ мақола →
енгиллик
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Енгил эканлик.

Юкнинг енгиллиги. Овқатнинг енгиллиги. Масаланинг енгиллиги.

2. Эркин, енгил ҳолат, шароит.

— Подшоҳларнинг тез-тез ўлиб тургани маъқул, бу эса фуқарога бир қадар енгиллик келтиради, — дерди Меъмор. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Руҳиятдаги ёқимли ҳолат, хуш кайфият.

Одамнинг руҳида шу қадар енгиллик пайдо бўладики, қанот чиқазиб, олис уфқларга учиб кетгинг келади. Ў. — Ҳошимов, Нур борки, соя бор

Поезд қўзғалгандан кейин, Замира ажойиб бир енгиллик ҳис қилди. — П. Қодиров, Уч илдиз

4. Оқибатини ўйламай қилинган ҳаракат, енгилтаклик.

Уйини ташлаб кетиб, енгиллик қилиб қўйдими-а! — С. Зуннунова, Гулхан

Мирзакаримбойнинг қизи Нурини-сонинг табиатида енгиллик билан макр устун турар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Хотинингиз енгиллик қилаётган бўлса, сиз оғирлик қилинг. — С. Аҳмад, Уфқ

5. Имтиёз.

У хизматда ҳам ўзига заррача енгиллик талаб қилмади. — Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин

Тўлиқ мақола →
енгилмас
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Енгилмоқ феълидан сифатдош.

Бирлашган куч — енгилмас. — Мақол

2. Кураш, жанг ва шу кабиларда сира енгилмайдиган, доим ғолиб бўладиган.

Енгилмас қўшин. Енгилмас баҳодир.

Ҳаётни қийинчиликлар, муаммолар олдида енгилмас кишиларгина ривожлантира оладилар. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

Тўлиқ мақола →
енгилтак
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Оқибатини ўйламай иш қиладиган, енгил табиат.

Енгилтак киши.

Меҳнаткаш хотин ўзини ишга урди, енгилтак Ўринбой эса аламига чидолмай, ичиб кела бошлади. — С. Нуров, Янгича тўйлар муборак

2. Одобсиз, ахлоқсиз, суюғоёқ.

У [Фуод афанди] Ҳожи хола сингари енгилтак қиз-жувонларни ахтарар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ўз умрини хазон қилган, бир енгилтак аёлни хотинидан афзал кўрган бу йигит ким ўзи? — Газетадан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 43 →

Таърифлар ичида

465 та
ўпмоқ

ўп Эркалаш ёки севги-муҳаббат ифодаси сифатида кимсанинг бирор ерига лабларини тегизмоқ, ўпич олмоқ. Болани ўпмоқ. Пешонасидан ўпмоқ. Аваз хотинини боладай қўлл

хирқапўш

хирқапўш Жанда кийган; дарвишлик қилувчи, дарвиш. Енгил-юпун кийинган; фақир, камбағал; тиланчи, гадой.

дастёрлик

дастёрлик Яқиндан кўмакдош, суянчиқ бўлишлик; ёрдамчилик. Енгил-елпи ишларда ёрдамлашиш; дастёрчилик. Бўш вақтида далага келиб, Ғайбулшоҳга дастёрл

Ҳаммасини кўриш · 465 →

Эртаклар

22 та
Ақлсизга минг сўз оз
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Бой билан новча
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бойнинг новчаси қозига арз қилиб келади, лекин бойнинг айёрлиги туфайли қози ҳеч нарса ундира олмайди. Эртакда бойларнинг айёрлиги ва қозининг ок

Чўпон йигит билан бой
Халқ оғзаки ижоди

Бир чўпон йигит сеҳрли най ёрдамида хасис бойнинг дардига даво топади. Бу воқеа бойнинг ҳаётини ўзгартириб, унга бахт келтиради.

Дурадгор билан тикувчи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ҳунарманд дўстлар ўртасидаги рақобат ва муҳаббат ҳикоя қилинади. Тикувчи ўз маҳорати туфайли маликага уйланиб, подшоҳликка эришади.

Эркажон
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ўгай она зулмидан қочган шаҳзода Эркажоннинг саргузаштлари, унинг жасорати ва садоқатли тойининг ёрдами билан бахтга эришиши ҳикоя қилинад

Ҳаким балиқчининг ўғли
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал балиқчи чолнинг ўғли вазирнинг ҳийлалари туфайли подшоҳнинг қийин топшириқларини бажаришга мажбур бўлади. Унинг саргузаштлари давомида кутилм

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Шева материаллари

38 та
Бурмак
Хоразм вилояти · енгил танбеҳ сўз

Енгил танбеҳ сўз.

Челвегей
Фарғона вилояти · елвагай

Қо'қонда гелвагей ёки гелва тезаг', я'ни енгил ақлли одам

Ҳäкəри
Қорақалпоғистон Республикаси · енгилтак

1. енгилтак, бефаросат, бефаҳм; 2. танноз

арақчън
Сурхондарё вилояти · арақчин

эркакларнинг телпак тагидан киядиган енгил бош кийими

бä:вäк
Қорақалпоғистон Республикаси · чақалоқ; енгилтак, гўл, содда
чäпош
Сурхондарё вилояти · бош кийим

эркакларнинг телпак тагидан киядиган енгил бош кийими

Ҳаммасини кўриш · 38 →