Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«YEL» boʻyicha 241 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

50 ta
yel

2. Biror narsa ichiga damlangan havo; dam

Ballonning yeli chiqib ketibdi

Otabek oʻn besh daqiqalardan soʻng, ichiga yel qamalgan pufakdek, "uff" etib yuborgach, oʻrnidan turdi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Ichakda hosil boʻladigan havo, gaz

Qabziyat ortdida, qabziyat.. Shu vaqt bir yel yurishsa, koʻzim ochilarmidi — Abdulla Qodiriy, Obid ketmon

Toʻliq maqola →
yelmoq

fl. 1. Harakatga kelmoq, esmoq.

Shamol oʻynab, shamol yeladi. — E. Rahim

Qir ustida shabada Bir tekisda yelmoqda. — Z. Diyor

2. Shamolda, shamol kuchi bilan yurmoq, uchmoq.

Haydar ota uning ketida qolib, asta-sekin yelib yurgan sargʻimtir changga qaraganicha xomush qolgan edi. — A. Qahhor, Asror bobo

3. Tez yurmoq, yugurmoq, shamoldek uchmoq.

Askarlar turnaday tizilib, yelib ketishdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Poyezd shu qadar yelmoqdaki, Normatning nazarida poyonsiz dasht chir aylanib, telegraf stolbalari unga qarab chopib ketayotganday. — I. Rahim, Chin muhabbat

Avaz aravaga chiqib ulgurmay, ot yelib ketdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Yeldirmoq.

Maydon-maydon bedovlarni yelinglar — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

Tekis yerda bedov otni yelaman. — Oysuluv

Toʻliq maqola →
yelim

ot 1. Daraxt tanasidan silqib chiqib, qotib qolgan yopishqoq shira.

Mastonbibi konvertni oʻrik yelimi bilan yopishtirib, boyagidek qilib qoʻydi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

2. Ulash, biriktirish uchun ishlatiladigan yopishqoq modda; kley.

Duradgorlik yelimi. Yelim pishirmoq.

Parcha-parcha xaritalarni yelim bilan yamab, koʻk, qizil chiziqlar chizib qoʻyilgan joylarini koʻrsatdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

3. Xiralik qilib yopishaveradigan; shilqim.

Bu toifa odamlardan qochib qutulmasang, boshqa yoʻl bilan qutulib boʻlarmidi. Yelim-ku, yelim ular. — S. Ahmad, Hikoyalar

Nodirbek oʻlgudek shilqim, yelim, yopish-qoq yigit ekan. — M. Qoriyev, Oydin kechalar

4. Baʼzi buyumlarni ishlash, yasash uchun qoʻllanadigan sunʼiy modda; sellyuloza.

Yelim paqir.

Lekin Oʻljayev yopishgan yeridan uzib oʻrgangan, yelim qoshiq odam ekan — Mushtum

Mulozim yigitning yelim patnisda issiq kofe keltirganini ham sezmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Toʻliq maqola →
yelin

ot Urgʻochi sutemizuvchi hayvonlarning sut ajratish aʼzosi, sut bezi; emchak.

Ogʻizginangda oʻting bor, Yelinginangda suting bor. — Boychechak

Podadan qaytayotgan ona qoʻylarning maʼrashlari, yelini chatnab turgan govmish sigirlarning lapanglab yurishlari — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi

Toʻliq maqola →
yelka

ot 1. Qoʻlning tanaga yaqin qismi.

Ahmadjon uni darhol tortib olib qarasa, oʻng qoʻli yelkasidan uzilgan. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Aravakash yelkasini gupchakka tirab itarsa ham, ot toʻrt oyogʻi yerga mixlanganday, qimir etmasdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Har yelkasida menday bolalardan ikkitasi oʻtirsa boʻlar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Tananing ikki yelka, kurak qismi, kift.

Salimboyvachcha oʻz yoniga bir xotinni oʻtqazdi U yelkasi keng, koʻkrakdor, loʻppi yuzli edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kiyimning yelka ustida turadigan qismi.

Koʻylakning yelkasi toʻgʻri kelmadi.

4. Zimma, gardan.

Terimni mashinalar yelkasiga yuklaganmiz. — A. Ahmadjonov, Ish boshi

5. Richagning tayanch nuqtasidan kuch qoʻyilgan nuqtasigacha boʻlgan qismi.

Yelkasini toʻgʻrilab olmoq.

  • Yelkasi yerga tegmagan
  • Yelkaga minib olmoq Yelkamga [xoʻjayinlar] xoʻp minishdi. Endi bas! — Oybek, Tanlangan asarlarMusulmonqul el yelkasiga mindi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yelka(si)ga ortmoq (yoki yuklamoq) Ish yoki vazifani biror kimsa yoki narsa zimmasiga oʻtkazmoq. Hamma ishni oʻrinbosari yelkasiga yuklabdi.
  • Yelkamning chuquri koʻrsin Bundan keyin umrbod koʻrmay. Zunnunxoʻjaning uyini yelkamning chuquri koʻrsin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Yelkasini qismoq 1. Sovuqdan yoki ruhiy azobdan boshini yelkalari orasiga olmoq. Yormat koʻchadan keldi, yelkasini qisib, tanchaga oʻtirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar;— Akang uyga ketdimikin? — deb soʻrashdi Davlatyordan. U yelkasini qisdi, chunki bilmas edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Yelkasidan safar oyi koʻrinmoq Juda nochor ahvolga tushmoq, puturdan ketmoq, xarob boʻlmoq. E, sen, yelkangdan safar oyi koʻrinib qopti-yu, yana menga tik gapirasan-a, gadoyvachcha! — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 50 →

Taʼriflar ichida

47 ta
qovushimsiz

qovushimsiz Qovushmaydigan, yaxshi kelishmaydigan. Yigitning harakatlari qovushimsiz, kabobni kitob muqovasi bilan erinibgina yelpiydi. E. Usmonov, Yel-qin

shildiroq

shildiroq Shildiragan mayin ovoz chiqaradigan. Negadir uning [Hafizaning] birdan orqaga qaytib ketgisi kelib qoldi, agar hoziroq Umid bilan uchrashadigan boʻlsa, bu ajoyi

gimn

gimn Baralla yangraydi gimnimiz kuyi, Va bayroq yel bilan oʻynar hilpirab. J. Jabborov

meteorizm

meteorizm tib. Ich dam boʻlishi — ichakda koʻp yel toʻplanishi natijasida qorinning taranglanishi.

taroqlamoq

taroqla kam qoʻll. ayn. Taramoq. Yel sochimni taroqlab oʻtsa, uygʻonaman shirin uyqudan. R. Bobajon

chamanzor

chamanzor Gulzor, gulxona; gulshan. Tongda kirdim chamanzorimga, Barglar bilan yel oʻynar mayin. Mirtemir.

Hammasini koʻrish · 47 →

Ertaklar

54 ta
Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Hammasini koʻrish · 54 →

Sheva materiallari

90 ta
Chelwegey
Fargʻona viloyati · yelvagay

Qo'qonda gelwagey yoki gelwa tezag', ya'ni yengil aqlli odam

NIMPIYELÄ
Qashqadaryo viloyati · nimkosa

nimkosa

Zog'oma
Xorazm viloyati · Kepchik

Kepchik, don yelpig'ich idish.

Hammasini koʻrish · 90 →