Қидирув

фл. 1. Иш-фаолият, ўйин ва шу кабиларга оид нарса (қурол, буюм кабилар) тайёрламоқ, ишламоқ.

Ҳуштак ясамоқ. Арава ясамоқ. Дутор ясамоқ. Тандир ясамоқ. Кет-мон ясамоқ.

Сизлар учун ясадик жажжи уйчалар. — И. Муслим

Деҳқончилик машиналарин бу ясаб, Пўлатга зўрлик қиб, ёʻлга солади. — Фозил Ёʻлдош ўғли

Ўроз ўзи ясаган кичкина дўмбирасини чала кетди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бобожоним қўғирчоқлар ясаб берарди — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

2. айн. Тузамоқ.

Шолча устига эса кўрпачаларни солиб, дастурхон тузабди. — Эртаклар

Жондор вагончи шу уйга ёпишган иккинчи бир кичик уйдан патнис ясаб чиқди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Ҳосил қилмоқ (кўриниш, шакл ва шу кабилар ҳақида).

Юксак дарахтларнинг учлари қучоқлашиб, муаззам яшил чодир ясаган. — Ойбек, Қуёш қораймас

Катта майдонда юз-лаб аравалар давра ясаган. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

4. Безатмоқ, ясантирмоқ.

Нима учун ҳам-ма ёқни палаклар, сўзаналар билан ясамадинглар? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

5. с. т. Пиширмоқ, тайёрламоқ.

Куркадан иккитасини сўй, бир кобили қилиб димлама яса. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Лолахон, боплаб битта палов ясай қол. — С. Зуннунова, Янги директор

6. с.т. кам қўлл. Ўзи бирикиб келган сўз билдирган иш-ҳаракатни қилмоқ, амалга оширмоқ маъносини билдиради.

Бу ҳодиса ўзбек халқи ҳаётида туб бурилиш ясади.

Чўлга қарши бир атака ясайлик. — Ойбек, Танланган асарлар

Кумуш гўё Зайнаб устига ҳужум ясайдигандек ҳурпайди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

7. с. т. Гап-сўз ва шу кабилар билан бопламоқ, адабини бермоқ.

Қуруқ аравани олиб қочаверган эди, кўпчилик олдида роса ясади. — Ёшлик

сфт. 1. Қўлда ясалган; хонаки.

Ясама пичоқча. Ясама радиоприёмник. Ясама стол.

2. Асли ўзиники эмас, тайёрланган; нотабиий, сунъий.

Ясама тиш.

— Сизга бир оғиз сўз айтиб қўйишимни буюрдилар, — деди ясама соқол-мўйлов ёпиштириб олган Қора Қоплон — К. Яшин, Ҳамза

3. Ҳақиқий бўлмаган; ғайритабиий.

Ясама кулги. Ясама ноз. Ясама табассум.

Боя жуда самимий туюлган хушчақчақлиги эса энди қандайдир ясама бўлиб кўринди Жабборга. — О. Ёқубов, Учрашув

Буларнинг ҳаммаси уқувсиз ёш артист томонидан биринчи мартаба биринчи репетицияда бажарилган ролдай ясама чиқди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Асарнинг ясама сюжети, сунъий тили Набижонни ранжитди. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

4. айн. Қалбаки.

Газеталаримиз баландпарвоз, сунъий ва ясама материалларга мутлақо ўрин бермасликлари зарур. — Газетадан

йиғилишларнинг ҳаммасини ўтказиш мумкин бўлмаганлиги учун, ясама қарорлар ёзиб қўйиш билангина чекланилмоқда. — Газетадан

5. тлш. Ясовчи қўшимчалар воситасида ҳосил қилинган, ясалган.

Ясама от. Ясама сифат. Ясама равиш. Ясама феъл.

Содда терминлар ўз ўрни билан иккига бўлинади: туб ва ясама терминлар. — ЎТА

от Ҳашаматли, ҳашамат билан безатилган.

от айн. Ясатиғлиқ.

фл. Ясамоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. 1. Ясан-тусан нарсалари билан безанмоқ.

Тўйга борадиган хотинлардек ясанмоқ. Кўча ясанган одамлар билан тўлган.

У жуда ясанган, билакларида қўш-қўш олтин билагузуклар, бармоқларида бриллиант кўзли узуклар. — Ойбек, Танланган асарлар

Ойша хола менинг ясаниб олганимни пайқади шекилли, сўраб қолди: — Бир ёққа бормоқчимисиз, ўғлим? — О. Ёқубов, Тилла узук

2. кўчма Гўзал, яшнаган кўриниш касб этмоқ; гўзаллик, чиройга бурканмоқ.

Қуёшнинг зар кокили билан Ясанибди кенг пахтазоринг. — Ғайратий

Олам бирданига ясанди-ю, чамандек яшнаб, нурга кўмилди. — Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин