Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«YARA=» boʻyicha 88 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

28 ta
yara

YARA 'tanada hosil boʻladigan jarohat’, ’chiqiq’. Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, ya r a n i ochdi (Oybek). Bu ot qadimgi turkiy tilda ham 'boʻlaklarga ajrat-’ maʼnosini anglatib, ya:r-tarzida talaffuz qilingan feʼldan -a qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 140); keyinchalik a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ССТТН, II, 323); oʻzbek ti — lida a unlilari ä unlilariga almashgan: ya:r- + a = ya:ra > yara > yärä. Bu ot asli ’biror zarba natija — sida ajralish’ni bildirgan, boshqa maʼnolari shu maʼnodan oʻsib chiqqan

1. Teri yoki shilliq pardaning, shuningdek, teri osti toʻqimalarining turli sabablarga koʻra nobud boʻlgan qismi koʻchib, uning oʻrnida hosil boʻladigan nuqson

2. Tigʻ, zarb va sh.k. taʼsirida hosil boʻladigan shikayet; jarohat

Yomon yara. Tigʻ yarasi. Yarani davolamoq

U., granata oskolkasi oʻng oyogʻini yorib yuborgan, okop devoriga suyanib tipirchilayotgan soldat yoniga borib, yarasini bogʻlay boshladi — A. Ubaydullayev, Qonli izdan

Donli koʻylakni Doratoy ehtiyot bilan tilib, yarani ochdi. Yara koʻkrakda, yurakka yaqin: undan quyuq qon hali ham siljib turar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kuchli qaygʻu, ruhiy azob, alam beruvchi narsa; shikayet. . ■■

Tigʻ yarasi tuza/Sh-di, til yarasi tuzalmaydi — Maqol

Gʻu-lomjon Erboʻtani kalaka qilish uchun emas, oʻz qalbida fasod bogʻlab oʻtgan bolasizlik yarasiga malham bosish uchun oʻynashib edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Baʼzan [Gulnorning] yuragi toshib, butun dardini, yaralarini Unsinga ochishni istaydi — Oybek, Tanlangan asarlar

Aqli kirdi. Bolaligida qalbida boʻrtgan alam yarasi yildan-yilga yiring bogʻlab, fasod yigʻa boshladi — S. Zunnunova, Gulxan

Toʻliq maqola →
yaramoq

fl. 1. Isteʼmol uchun, ishlatish, foydalanish va shu kabilar uchun mumkin, yaroqli boʻlmoq.

Bu suv ichishga yaraydimi? Qurilishga yaraydigan yogʻoch. Bu etiklar kiyishga yaramaydi.

2. Biron ishni bajarishga loyiq boʻlmoq, ishlatishga xizmat qila olmoq.

Bu asboblarning koʻpi ishga yaramaydi.

Murgʻob otlari qumga yaramaydi — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Biror ishga yaroqli boʻlmoq, qoʻlidan kelmoq, bajara olmoq.

Samovarchilikka yaratyaptimi, axir? — A. Qahhor, Asror bobo

Qora yigit stolda yotgan bir dasta pul, tilla soatni olib, xotiniga otdi: — Biz bunaqa soat olib berishga yaramaymizmi? — S. Ahmad, Saylanma

4. Biror talab, ehtiyoj uchun kerak boʻlmoq; asqatmoq, ish bermoq.

Koʻchada yotgan eski taqa, zanglagan mix, shunga oʻxshash balo-battarga koʻzi tushsa, darrov olar edi. Korimga yaraydi bir kun, der ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Koʻp boʻlmasa, ozroq boʻlar: roʻzgʻorga, nevaralarga yarab tursa boʻldi-da. — S. Nurov, Narvon

Yaxshi ham Nazirjon bor ekan, shu bechora kunimga yarab turibdi. — S. Ahmad, Hukm

Toʻliq maqola →
yaraq

taql. s. Juda yorugʻ, yaltiroq nur aksini bildiradi.

  • Yaraq-yaraq qilmoq Shunday nur chiqarmoq, akslantirmoq. Hammasi yap-yangi oftobda yaraq-yaraq qiladi. — H. Nazir, Bir tup gʻoʻza
Toʻliq maqola →
yarali

sft. 1. Biror joyiga yara chiqqan, yarasi bor; yarador.

Yarali kishi. Yuzi yarali. Doʻli yarali.

2. Qattiq ruhiy azob beruvchi holatli, ruhiyatida shunday azob beruvchi narsa bor.

Koʻngli yarali odam.

Zaynabning ham yuragi yarali edi, uning toʻyi yaqinlashgan vaqtda, sevikli kuyov yigit ikki kungina xastalanib oʻlgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
yarash

2. Urush-janjalni toʻxtatish; yarashish

Bu janjal yarash bilan tugadi. Yarash ahdi tuzildi

Ikkala hukmdor yarash bitimi tuzibdilar — M. Osim, Ibn Sino qissasi

Oldin urishib, keyin yarashadiganlar, odatda, bir mayizni ikkiga boʻlib yeydigan juda qalin doʻst boʻlib ketishadi.. Dani, Nus-ratjon, tushing, Ahmadjonning yarash oshini yeb kelaylik boʻlmasa — S. Nurov, Narvoy

Bu saylov milliy yarash siyosati, yangi siyosiy yoʻlning gʻalabasidir — Gazetadan

3. Yarash (erkaklar ismi)

Toʻliq maqola →
yarador

sft. Jarohat olgan, jarohati bor; yarali.

Yarador soldat. Yengil yarador. Ogʻir yarador.

Oʻlgan, yarador boʻlganlarga qaramay, qoʻzgʻolonchilar katta suron bilan ilgari otilib, toshboʻronni kuchaytirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dayilma atrofidagi okoplarda ham uch kishi yarador boʻldi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Hademay shu batalondan yaradorlar kela boshladi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 28 →

Taʼriflar ichida

60 ta
bargizoʻt

bargizo‘t ayn. Bargizub. Yara-chaqa boʻlganlarga kampirning otquloq, zigʻirak, bargizoʻtlardan dori tayyorlab berishi-chi Bu ishni kampir xolisanillo bajaraman derdi. H.

shirincha

shirincha tib. Bolalarda organizmning zaiflashuvi tufayli badanga mayda qizil yara-chaqa toshishi bilan ifodalanadigan kasallik. Shirincha toshgan bola. Shirincha yarasi.

shirincha

shirincha tib. Bolalarda organizmning zaiflashuvi tufayli badanga mayda qizil yara-chaqa toshishi bilan ifodalanadigan kasallik. Shirincha toshgan bola. Shirincha yarasi.

pokizalamoq

pokizala Pokiza qilmoq, tozalamoq. Badanini pokizalamoq. Uyni pokizalamoq. Yoʻngʻichqa [yangi koʻkargan beda.] Issiqlik narsa ichki aʼzolarni meʼyorida tozalaydi siqib ch

figurali

figurali Figuralar hosil qilib bajariladigan ( Figurali uchish musobaqasi haqidagi suratli afishalarni koʻzdan kechirdi. A. Obidjon, Akang qaragay Gulmat Koʻplab geometri

Hammasini koʻrish · 60 →