Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Xos» boʻyicha 710 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

17 ta
xos

sft. 1. Biror kimsa yoki narsaning oʻzigagina oid, oʻzidagina boʻladigan.

Bolalarga xos qiliq. Rahbarning oʻziga xos ish uslubi.

Klara ayollarga xos chiroyli harakat bilan sochini orqasiga tashlab yubordi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Chol keksalarga xos boqish bilan bir zum tikildi: — Kel, chirogʻim, nima xizmat? — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror shaxsning oʻzigagina tegishli boʻlgan, oʻzigina foydalanadigan; shaxsiy.

Oq otliq Bobur mirzo yuzdan ortiq beklari va xos navkarlari bilan togʻ etagiga yaqinlashib qolgan edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

  • Oʻziga xos Ajralib, farqlanib turadigan. Shahrimiz meʼmorchilik qiyofasi oʻziga xos goʻzallikka ega. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
xoʻsh

1. Soʻroq gap oldida kelib, “aytingchi”, javob bering-chi, tushuntirib bering-chi kabi maʼnolarni ifodalaydi.

[Homid:] Xoʻsh, Sodiq polvon, ishlar qanaqa, Toshkentda nima gaplar bor? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Qistash maʼnosini ifodalaydi.

Hech kim boshlamadi. — Xoʻsh, gapiringlar, — dedi Boʻtaboy. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Nutq jarayonida topilmay qolgan soʻz oʻrnida yoki pauza oʻrnida qoʻllanadi.

Xoʻsh desangiz, Bagʻdod shahrida Abutanbal degan bir yalqov yigit oʻz onasi bilan yashar ekan. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

Toʻliq maqola →
xossa

ot Muayyan narsaning boshqa narsalardan farqini, oʻziga xosligini bildiruvchi belgilar.

Biologik membranalarning yana bir noyob xossasi — ionlarni termodinamik usulda tashishdir. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →
xoslik

ot Biror narsaga xos boʻlishlik.

Bu gʻayritabiiylikni Zulfiqor bilan Zavrak qiz feʼlidagi oʻziga xoslik deb tushunishardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Toʻliq maqola →
xosiyat

ot 1. Ijobiy xususiyat, yaxshi fazilat, xislat.

Mehnatda bor koʻp xosiyat, sharofat. Bel bogʻlasa mehnatga kim, azizdir. — Habibiy

— Rost, bu kelinning husnidan ham boshqa yana tagʻin bir alohida xosiyati borga oʻxshaydir, — deb kular edi [Oʻzbek oyim]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Xosiyat (xotin-qizlar ismi).

  • Xosiyati yoʻq Ijobiy natija bermaydigan; yaxshilikka olib bormaydigan; fazilatsiz. Bu ishning xosiyati yoʻq. Koʻp yigʻlama, koʻz yoshining xosiyati yoʻq.
Toʻliq maqola →
xosxona

ot 1. Katta mansab egalari yoki hukumat boshligʻi turadigan joy, saroy; rezidensiya.

Gilam ustiga xontaxta qoʻyilib, dasturxon yozilgan, shiypon toʻridagi eshikdan kiriladigan xosxona esa butun bir garnitur, anvoyi jihozlar bilan bezatilgan edi. — H. Gʻulom, Senga intilaman

2. Biror shaxsning oʻziga tegishli boʻlgan, oʻzigina foydalanadigan uy, xona.

[Tabibiy va Avaz] Qancha yillardan beri dilga tutash oʻsha qadrdon xosxonaga kirdilar. — S. Siyoyev, Avaz

Zubaydaning xosxonasi. Tokchalarga mis koʻza piyolalar tartib bilan terib qoʻyilibdi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 17 →

Taʼriflar ichida

657 ta

Hammasini koʻrish · 657 →

Ertaklar

18 ta
Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Devbachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda boyning oʻgʻli botir yigitga aylanib, turli sarguzashtlarni boshidan kechiradi. U ajdarni yengib, podshoh qiziga uylanadi va oʻziga oʻxshagan ukas

Gʻulombachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Hunarning xosiyati
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda kambagʻal dehqonning oʻgʻli Rafiqning duradgorlik hunarini oʻrganishi va tushida koʻrgan qizni topish uchun boshidan kechirgan sarguzashtlari hiko

Johil podsho va Abu Ali
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda johil podshoh va Abu Ali ismli donishmand tabib oʻrtasidagi munosabatlar tasvirlanadi. Podshohning kasal xotinini davolash uchun Abu Ali oʻziga xos u

Mehrigiyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Savdogar oʻgʻlining sarguzashtlari va sehrli mehrigiyo yordamida boshiga tushgan mushkullarni yengishi haqida hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, topqirlik va yov

Hammasini koʻrish · 18 →

Sheva materiallari

18 ta
badash
Surxondaryo viloyati · badash

Surxondaryo vohasiga xos, asosan, daf (doira) cholg‘usida ijro etiladigan musiqiy yo‘nalish.

banoxos
Buxoro viloyati · toʻsatdan
gelmoq
Xorazm viloyati · kelmoq

oʻgʻuz lahjasiga xos k > g oʻzgarishi

gezlijg pichaq
Fargʻona viloyati · gezlik pichoq

Bolalar uchun xoslab yasalgan pichoq

ittik
Andijon viloyati · chopqir

juda tez yurar, chopqir (otga xos)

jaxshi
Surxondaryo viloyati · yaxshi

qipchoq lahjasiga xos y > j oʻzgarishi

Hammasini koʻrish · 18 →