Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Xafa» boʻyicha 305 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

9 ta
xafa

sft. 1. Gʻamli, qaygʻuli, hasratli.

U [Zulfizar] juda ham xafa, shahlo koʻzlarida nam, mungʻayib qolgan edi. — K. Yashin, Hamza

Kumush juda xafa koʻringanlikdan, uning koʻnglini ochmoqqa toʻgʻri kelar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Ranjigan, ozor topgan, norozi; arazlagan.

Kimdan xafasiz? Mendan xafa boʻlmang.

[Vera:] Maktab bilganida, toʻyingni bir yil keyinga qoʻydirar edi. Yashirding. Hamma sendan xafa. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

  • Xafa boʻlmoq 1. Qaygʻuli holatda boʻlmoq. Xafa boʻlib, yoshga toʻlgandi koʻzim, Oʻlsam, oʻchar Chambildan bosgan izim. — Nurali— Anavi kuni mendan xafa boʻldingiz-a, — dedi u orqasiga qaramay. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solIkromjon xafa boʻlmaganini bildirib iljaydi. — S. Ahmad, Ufq
  • Xafa qilmoq Ranjitmoq, ozor bermoq. Agar u yerda ham uni xafa qilishsa choponini yelkasiga tashlab ketaverardi. — S. Ahmad, Ufq
Toʻliq maqola →
xafalik

ot Gʻamginlik, qaygʻuli holat; ranjiganlik.

Zaynab xafaligi oshgan kezlarda qarindosh-urugʻlarinikiga yurib, chigilini yechar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning [Nigoraning] nozik qirmizi yuzida xafalik, koʻzlarida chuqur oʻychanlik bor edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Toʻliq maqola →
xafaqon

ot 1. Mungli, gʻamgin, xafahol.

Unga oʻz oʻylari chigilini yozib olishga yolgʻizlik, xafaqon qalbiga orom, nafasi boʻgʻilayotgan oʻpkasiga havo kerak edi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Teatrga borganingizda, bironta xafaqon aktyorni uchratib qolsangiz, uning dardi rol ustida boʻladi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

2. Dilsiyohlik bilan oʻtadigan.

Xafaqon, chalkash kunlarning birida Isfandiyorning yana ikki katta amaldori qochdi. — Mirmuhsin, Choʻri

3. Yurakning tez yoki notekis urishini sezish holati.

Xafaqonni davolash va oldini olish kasallikni keltirib chiqargan sabablarga bogʻliq. — OʻzME

4. Qon bosimining ortishi tufayli yuz beradigan kasallik, gipertoniya.

Baʼzi kishilarning aytishiga Karaganda, onam xafaqon kasaliga yoʻliqqan emishlar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

[Bemorlarning] Biri xafaqon, boshqasi sil kasaliga mubtalo, kimgadir chipqon chiqibdi. — M. Qoriyev, Ibn Sino

  • Xafaqon boʻlmoq 1. Diqqat boʻlmoq, siqilmoq; xunob boʻlmoq. — Bugun seni koʻrmaganim uchun juda zerikib, xafaqon boʻlib oʻtirgan edim, — dedi Raʼno Hafizaga. — Mirmuhsin, Umid
Toʻliq maqola →
xafagazak

ot 1. Yalligʻlanish, gazak olish (yara haqida).

Yara xafagazak boʻlibdi.

2. Xafa boʻlgan, arazlagan holda.

Anzirat xafagazak chimirilib, qochib ketdi. — N. Qilichev, Quyun

Toʻliq maqola →
xafalanmoq

fl. Xafa boʻlmoq.

Muallif oʻz asarining bunchalik eʼtirof topganidan mamnuniyat bildirgani holda, baʼzi masʼuliyatsiz oʻzboshimchaliklardan xafalanganini ham izhor etgan edi. — Sh. Rizayev, Jadid dramasi

Abdulaziz Appon cholning rangi oʻzgarib, yuzidagi ajinlari yanayam quyuqlashganini qattiq xafalanish alomatiga yoʻydi. — Yoshlik

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 9 →

Taʼriflar ichida

145 ta
elchilik

elchilik Elchi ishi, vazifa-lavozimi. Biror elga, xalqqa xos rasm-rusum, tartib-qoidalar. Xafa boʻlmaysiz, elchilik.

dor-dunyo

dor-dunyo Dunyo, olam. Bechora qiz, shunday xafa, shunday xafa! Dor-dunyosi qop-qorongʻi! A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

choʻchchaymoq

cho‘chchay Arazlagan, xafa boʻlgan, hazillashgan, hushtak chalgan vaqtda bir oz oldinga choʻzilmoq (lab harakati haqida).

bolasizlik

bolasizlik Farzandga ega emaslik; befarzandlik. Bolasizlik uchun xafa boʻlish kerak emas, hali yoshsiz, bek aka. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

gina-gudur

gina-gudur ayn. Gina-kudurat. Bahor aqlli qiz, meni xafa qilgan eding, deb gina-gudur qilib oʻtirmadi Poʻlatga. Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

mavjudiyat

mavjudiyat esk. kt. Ayn. mavjudot. Borlik, mavjudlik. Menga asrdosh boʻlgan bir kishi oʻz mavjudiyatidan inson boʻlganidan xafa. Gʻ. Gʻulom, Afsona

Hammasini koʻrish · 145 →

Ertaklar

131 ta
Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli olmaxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Arpa
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol-kampirning arpa ekishi va cholning vafotidan soʻng, kampirning arpasini echki yeb qoʻyishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, kampirning arpasini

Hammasini koʻrish · 131 →

Sheva materiallari

20 ta
abaq
Surxondaryo viloyati · xafa

Xafa, ajralish

dilgir
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · xafa
injytmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ranjitmoq, xafa qilmoq

dilsiyoh qilmoq, ranjitmoq, xafa qilmoq

injytmaq
Andijon viloyati · ranjitmoq, xafa qilmoq

dilsiyoh qilmoq, ranjitmoq, xafa qilmoq

Hammasini koʻrish · 20 →