Buxoro Xalq Sovet Respublikasi
Поиск
По запросу «XS» — результатов: 692: Толковый
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
70ot 1. Yoʻq narsaga muyassar qilmoq, yoʻq narsa bilan taʼminlamoq; ato qilmoq; bagʻishlamoq.
Nigora kechasi togʻ koʻrinishiga afsonaviy ulugʻvorlik baxsh etib, bir tekis guvullayotgan bu sharsharaga borib, uni oʻz koʻzi bilan koʻrishga ahd qilgan edi. — S. Anorboyev, Oqso
Doʻstim, jonni baxsh etaylik Faqat ona-Vatanga. — A. Oripov
2. Bermoq, paydo qilmoq.
Qachonki Tangri biror podshohga yaxshilikni xohlasa, unga sodiq vazir baxsh etadi. — Fan va turmush
ot 1. Pishitilgan loydan ustma-ust bosib qurilgan devor va uning har bir qavati, qatori.
Bir paxsa devor. Paxsa qoʻymoq (urmoq).
Uch kundan keyin eshigimizga qora otliq keldi. Paxsadan boʻynini choʻzib qichqirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
2. Paxsadan iborat, paxsadan qilingan, qurilgan.
Unda-bunda qurilgan paxsa uylar-da goʻyo hayot yoʻqday. — Saodat
Paxsa devorlar nurab, qator tuyalarning oʻrkachlaridek baland-past boʻlib qolgan. — H. Gʻulom, Mashʼal
3. koʻchma Karra, daraja.
Ganjaning kayfiyati yana bir paxsa koʻtarildi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq
- Qoʻlini paxsa qilmoq Kaftini katta ochgan holda qoʻlini tinglovchi tomon choʻzib, dagʻdagʻa bilan gapirmoq. Oqsoqol odamlarni klubga toʻplab, vaʼzxonlik qildi. Qiziq, chol qoʻlini paxsa qilib, shunaqangi gaplar aytdiki, hammasi qulogʻimga mixlanib qoldi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasiBolta muallim tezgina uning oldiga oʻtib, qoʻllarini paxsa qilib, allanimalarni tushuntira ketdi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
ot 1. Jamiyatdagi alohida bir kishi, odam.
Notanish shaxs. Tarixiy shaxs Shaxsga sigʻinish.
Serxarajat toʻylarning palak yozishiga asosiy sabablardan biri, bizningcha, nopok yoʻl bilan pul topuvchi shaxslardir. — Saodat
2. ayn. Shaxsiyat.
Koʻp turli qobiliyatlarni oʻz shaxsida gʻoyat koʻrkam jam qilgan. — Oybek, Navoiy
— Har narsa deyishing mum-kin, ammo oʻzingdan katta odam shaxsini haqorat qilishga haqqing yoʻq! — dedi Umid, oʻsha ikki yonogʻi boʻrtib chiqqan odobsiz yigitga. — Mirmuhsin, Umid
3. tsh. Feʼl va ot turkumiga oid soʻzning uch shaxsdan birini koʻrsatuvchi shakli va shu shaklga xos maʼno. Masalan, oʻqidim, kitobim — 1-shaxs, oʻqiding, kitobing — 2-shaxs; shuningdek, olmoshning shaxsni bildiruvchi turi: men — birinchi shaxs, sen — ikkinchi shaxs.
ot 1. Xalq qoʻshiqlari va dostonlarini yoddan kuylovchi shoir, oqin.
Oʻzbek xa/1q baxshilari. Baxshilar repertuari. Toʻyda soʻz ber baxshiga, Xaridor boʻl yaxshiga! — Maqol
Du-torsiz baxshi boʻlmas, Yomonsiz — yaxshi. — Maqol
Doston va terma baxshilarning repertuarida yonma-yon yashab keladi. — OʻTA
2. etn. Irim-sirimlar qilib, duolar oʻqib, dam solib davolovchi tabib.
Jinga ishongan baxshini tinglaguncha, Chinga ishongan yaxshini tingla. — Maqol
Sotiboldining xotini ogʻrib qoldi. Baxshi oʻqidi. Allaqanday bir xotin kelib, tolning xipchini bilan savaladi. — A. Qahhor, Bemor
Baxshi, kushnoch, azayimxonlarni yigʻib, oʻqitib-choʻqitdi, u ham boʻlmadi, dardi zoʻrayib ketdi. — Bahrom va Gulandom
3. esk. tar. Buxoro xonligida qurilish uchun belgilangan mablagʻlarning hisob-kitobini nazorat qiluvchi lavozimli kishi.
Buxoro xonligida maʼmuriy binolar qurishda mablagʻ hisobini olib boruvchi kishilarni, turkmanlarda urugʻ oqsoqollarini baxshi deb atashgan. — OʻzME
ot Urugʻidan moy, gulidan boʻyoq olinadigan toʻpgulli bir yillik yoki koʻp yillik oʻtsimon oʻsimlik.
Сказки
269
Устное народное творчество
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Устное народное творчество
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Устное народное творчество
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Устное народное творчество
Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl
Устное народное творчество
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Устное народное творчество
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Диалектные материалы
352
Xorazm viloyati · Choʻtirmak
Har qanday daraxtga kallak urilganidan keyin yon-veridan g‘uj-g‘uj shoxlar o‘sib chiqib, ular ham chopib tashlangan keyin qolgan beo‘xshov tana qoldig‘i.
Namangan viloyati · dugurda
miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop
Andijon viloyati · dugurda
miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop
Fargʻona viloyati · dugurda
miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop
Fargʻona viloyati · dulava
miskarlikda mislagan ( || mistovoq) ning bir turi. Lavxuriga o'xshaydi, ammo dulavaning labi tikkasiga qayrilib, so'ng yon tomonga bukilgan bo'ladi
Surxondaryo viloyati · Dug‘boy
Boysun tog‘larida o‘sadigan shifobaxsh giyoh.
Страницы
1Shaxsiy maʼlumotlarni qayta ishlash tartibi.