Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«XON» boʻyicha 1045 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

523 ta
xon
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Turkiy va moʻgʻul xalqlari hukmdorlari unvoni.

Qoʻqon xoni. Xon saroyi.

[Mulla Fazliddin:] Toshkent xoni Mahmudxon ham bizga qarshi qoʻshin tortib kelmoqda emish. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Xonlik qilgan, xon lavozimidagi shaxs ismiga qoʻshilib, unvon ifodalaydi.

Bahodirxon — Xivada, Xudoyorxon — Qoʻqonda xonlik qilgan.

3. Erkak va ayollar ismiga qoʻshilib, hurmatni ifodalaydi.

Oqilxon, Karimaxon.

  • Xon koʻtarmoq Xon qilib belgilamoq. Musulmonqul oʻzini mingboshi eʼlon qilib, aqlsiz bir goʻdakni. [Xudoyorni] xon koʻtarib, el yelkasiga mindi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarShu yerning oʻzida unga Said Jalolxoni sohibqiron deb nom berildi va xon koʻtarildi. — A. Qahhor, Bashorat
  • Oʻzi xon, koʻlankasi maydon yoki oʻziga xon, oʻziga bek Nima xohlasa, shuni qiladi, koʻngli istaganini qila oladi maʼnosidagi ibora. — Xotinlari ham kimsan — oqsoqolning xotinimiz, deb kekkayib, oʻzlariga xon, oʻzlariga bek boʻlib, rosa zugʻumini oʻtkazishadi-da, — dedi Yusvali togʻa. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Toʻliq maqola →
xona
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Turarjoyning alohida ajratilgan har bir boʻlimi; boʻlma.

[Qizning] Koʻzlariga yana yosh quyilib keldi-yu, chopib borib, oʻz xonasiga kirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Ovqatdan soʻng bir oz televizor koʻrib oʻtirishdi. Keyin ota-bolaga shu televizorli xonaga joy solib berishdi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

2. Korxona, tashkilot, muassasalarda muayyan maqsad uchun ajratilgan alohida joy; boʻlma.

U [Aziza] devoriga har xil diagrammalar, portretlar ilib tashlangan oʻqituvchilar xonasidan oʻtib eshikni taqillatdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Bosh vrachning xonasida oʻtirgan ikki kishi professorni koʻrishi bilan oʻrnidan turdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

3. Ayrim buyum yoki organizmlarning ichida biror narsa joylashadigan (yetishadigan yoki saqlanadigan) chuqurcha, oʻyiq.

Ari uya xonalari. Gʻoʻzapoʻchoq xonasi.

Uning tovushi yoʻgʻonlashdi, koʻzlari xonasidan chiqayozdi, yuzlari tirishib, xunuk alomatlar paydo boʻldi. — H. Tursunqulov, Hayotim qissasi

Buncha sochilgan harfni joy-joyiga qoʻyish, qaysi xonada qanday harf turishini bilmagan Saidiy uchun koʻp qiyin ish edi. — A. Qahhor, Sarob

4. Oʻnli sanoq sistemasida yozilgan natural sonda qatnashgan raqamlar oʻrni.

Toʻliq maqola →
xonim
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Ayollarga hurmat yuzasidan murojaat qilganda qoʻllanadigan soʻz.

Qudamiz Mirzakarim qutidorga va qudachamiz xonimga yetib maʼlum boʻlgaykim, bizlar bunda sogʻ-salomatdirmiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hurmat yuzasidan ayollar ismiga qoʻshib aytiladi, masalan,

Mukarrama xonim, Tamara xonim, Halima xonim.

Oy yuzli rafiqam, qunduz qoshli maʼshuqam Kumush xonimga! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Goʻzal, barno ayol; xushbichim juvon.

Hoy-hoy, xonim, yoʻl boʻlsin, Qayerga yoʻrgʻalaysiz! — Qoʻshiqlar

Toʻliq maqola →
xonaki
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. 1. Qoʻlda tayyorlangan; qoʻlda qilingan.

Xonaki non. Xonaki tufli.

Dasturxonda xonaki pechenyelar, atirgul nusxa tort va turli xil mevalar bor edi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

2. Maxsus tayyorlangan; qoʻlbola.

Xonaki choy damlamoq. Xonaki palov qilmoq.

3. Uyda, xonadonda boqiladigan; parvarish qilinadigan; qoʻlga oʻrgatilgan.

Xonaki it. Xonaki gul. Xonaki oʻrdaklar.

Bu shifobaxsh oʻsimlikni [aloeni] istagan har bir kishi xonaki qilib oʻstirishi mumkin. — Saodat

4. Xona yoki uy ichida boʻladigan, uyda bajariladigan.

Xonaki bazm. Xonaki ish. Xonaki hunar.

Sotiboldi tirikchilik uchun xonaki bir kasb qilishga majbur boʻldi — har xil savatchalar toʻqishni oʻrgandi. — A. Qahhor, Bemor

Toʻliq maqola →
xonali
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

sft. 1. Maʼlum miqdorda xonasi bor.

Bektemir doʻstlari Dubov, Asqar polvon va boshqa bir necha jangchilar bilan ikki xonali bir uyga joylashdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Ota-ona vafotidan soʻng u istiqomat qilayotgan uch xonali uy karvonsaroyga aylandi. — Gazetadan

Bir xonali pakana uyin Yoritadi yonib jinchiroq. — H. Poʻlat

2. Maʼlum miqdordagi katagi yoki boʻlmachalari bor; katakli (jadval, daftar, shaxmat taxtasi, bosmaxona yashigi va shu kabilar haqida).

Shaxmat taxtasi oltmish toʻrt xonali boʻladi. Oʻn olti xonali yashik.

3. Maʼlum miqdordagi xonaga ega (

Uch xonali son. Besh xonali son.

100 dan 999 gacha boʻlgan sonlar uch xonali sonlardir. — Matematika

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 523 →

Taʼriflar ichida

191 ta
bajonidil

bajonidil rvsh. Jon-dildan, sidqidildan; jon deb, jon-jon deb. — Xon chaqirgan boʻlsa, bajonidil borayik, — deb shogirdi bilan xonning oldiga ketgan ekan. Luqmoni Hakim

sazan

sazan ayn. Zogʻora baliq Bu suvlarda som, ilonbaliq, sazan, marinka kabi baliqlar serob. Gazetadan Bir kuni xon-zodalar Amudaryoga sayrga chiqibdi. Otam sazan tutib pishi

shohnishin

shohnishin esk. Podsho, xon kabi oliy hukmdor oʻtiradigan, uning taxti qoʻyilgan xona. Bu darvozadan xonning oʻzi yurmas, chunki uning haramga kiradigan yoʻli oʻz mahkama

uygʻunlik

uyg‘unlik Mutanosib, mos holat; mutanosiblik, hamohanglik. U ovozini baland koʻtarmay, xirgoyi darajasiga ham tushirmay, ajoyib bir uygʻunlikda aytayotir. M. Ismoiliy, Fa

yengillamoq

yengilla ayn. Yengillashmoq. Yuki yengilladi. koʻchma Yengil tortmoq, tuzalib, sogʻayib, oʻzini yaxshi his qilmoq. — Xudoga shukur! — dedi Hasanali, —boyagidan bir oz yen

bitikchi

bitikchi tar. Oʻrta asrlarda xon va mahalliy hokimlarning barcha yozuv ishlarini olib boruvchi; kotib. Saroy bitikchisi — belbogʻiga qalamdon qistirgan, koʻk salla oʻraga

Hammasini koʻrish · 191 →

Ertaklar

141 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli olmaxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Hammasini koʻrish · 141 →

Sheva materiallari

185 ta
Chārpāyä
Buxoro viloyati · xontaxta

Xontaxta, stolcha

Qävä
Samarqand viloyati · qama

Hayvonlarni molxonaga qamamoq

Shärxäm
Andijon viloyati · Shahrixon

Shahrixon shahrining mahalliy nomi

a:gʻil
Xorazm viloyati · molxona

Hammasini koʻrish · 185 →

Tashqi resurslar

5 ta
Mutolaa
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Audio va elektron kitoblar kutubxonasi: bepul kitoblar va Premium obuna; roʻyxatdan oʻtish kerak.

Savodxon
Imlo va yozuv vositalari

Imlo tekshiruvi, lotin–kirill oʻgirish va tarjima; Microsoft Office uchun qoʻshimcha. Asosiy imkoniyatlar pullik obuna bilan.

Xurshid Davron kutubxonasi
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Adib asarlari va tarjimalari, oʻzbek va jahon adabiyotidan namunalar.

Ziyonet
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Taʼlim portali va elektron kutubxona.