Қидирув

от Безак учун бармоққа тақиладиган, турли металлардан ҳар хил шакл ва катталикда ясаладиган ҳалқасимон заргарлик буюми.

Тилла узук. Ёқут кўзли узук. Узукка кўз солмоқ.

Ҳожи хола узукни эт-дор синчалоғига ўтказа туриб, ҳиринглади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Эримбет муштумига бежирим иягини тираб ўтирар, бармоғидаги узуги лунжига ботиб кетган эди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

сфт. Узуги бор, узук тақилган.

[Уста] Сопол обдастадан қўлига сув солиб, узукли қўллари билан бошимни ишқалай кетди. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Валихон бриллиант узукли кўрсаткич бармоғини бигиз қилиб таъкидлади. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

сфт. Уйқусираб, хумор тутиб ёки ноз-ишва билан қисилган, юмилганга яқин, хумор (кўз ҳақида).

— Вой, эсим қурсин! — деди [Лобар], эрига сузук шаҳло кўзлари билан кулиб қараркан. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Қўлимда энг қиммат узугим бўлса, Ундан ҳам қимматли кўзи сузугим. — Ғ, Ғулом

сфт. 1. Бузилган-нетган ери ёʻқ, ишлаб турган ёки ишлай оладиган.

Телевизор тузукми, бузуқми? Мотор тузук ишлаб турибди.

2. Камчилиги, ёмон ери ёʻқ; дуруст, яхши; бинойи.

Тузук йигит. Бу иш тузук ташкил қилинмабди.

Ўзи тузук шоир, бироқ танқидни кўтармагани ёмон. — А. Қаҳҳор, Сароб

Кенжа йигит қишлоқда Тура олди бир ойча, Турмуш тузук бўлса-да, Аммо бахти узоқда. — З. Диёр

3. Дард-касали ёʻқ, соғ, соғлом; соғлиғи қаноатланарли.

Ота, тузукмисиз? Тузук бўлиб кетдингизми?

Хайрият, онангизнинг аҳволи анча тузук бўлиб қолди, иситмаси ҳам қайтди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Дадаси, энди тузукман, қизимни саҳарлари уйғотманг. — А. Қаҳҳор, Бемор

4. рвш. Қоидаси билан, дурустгина, яхшилаб.

Тузукроқ, мазмунлироқ гапирсангиз-чи. Тузукроқ ўтиринг.

Хаёлингиз қаерда, нима сўзлаяпсиз, ойи? Тузуккина гапиринг! — Ойбек, Танланган асарлар

5. тасдиқ юкл. Яхши. хўп, майли, маъқул.

— Эртага китобни ола кел, тузукми? - — Тузук, олиб келаман

— Сиз киргандан кейин мен эшикни устингиздан ёпиб оламан-да, бир оздан сўнг олдингизга келиннинг ёлғиз ўзини киргизаман, тузукми? — Тузук. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от Аёллар билакка тақадиган зийнат буюми, тақинчоқ.

Япалоқ билагузук. Бодомча билагузук. Илонбоши билагузук. Олтин билагузук.

Ҳаммасини этагимга тўкди: билагузук, тилла баргак, тиллақош, марварид-маржон, ҳар хил узуклар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Узун қўнғир сочлар ўтирганда ер ўпар, билагузук таққан билаклари оппоқ, беғубор эди. — С. Зуннунова, Олов

от Калтакесакларнинг кўпинча танаси тўқ кулранг, икки ёнида қорамтир ёʻллари бўладиган тури.