fl. kam qoʻll. Ancha nari ketmoq, uzoqlashmoq.
Tong otdi, qizlar uzab ketdi. — Ravshan
Qidiruv
«UZA=» boʻyicha 27 ta natija: Izohli
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
16 ta- Uzala choʻzilmoq (yoki tushib yotmoq) Bor boʻyi bilan yaslanib, choʻzilib yotmoq. Yormat maysa ustiga uzala choʻzilib, qattiq uh tortdi. — Oybek, Tanlangan asarlarSherniyoz uzala tushib, uxlab qolgan edi. — J. Sharipov, XorazmHovliga chiqib, birpas aylanib kiradi-yu, yana uzala tushib yotib oladi. — S. Siyoyev, Avaz
ot Egarning ikki tomoniga qayish bilan bogʻlab, osib qoʻyiladigan, otga minish va egarda oyoqlarni tirab oʻtirish uchun xizmat qiladigan, metalldan yasalgan ot abzali.
Komil kumush uzangiga oyoq uchini qoʻyib, egarga minib oldi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Malum otliq qutidorning darvozasida otini toʻxtatdi-da, oʻng oyogʻini uzangidan uzdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
fl. 1. Butun boʻyi (gavdasi) bilan choʻzilmoq, choʻzilib yotmoq.
Buni payqagan Otabek, xanjarini qinidan chiqarib, qoʻliga ushlagach, yuztuban yerga uzandi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Gilamga uzanib, boshini qoʻllari ustiga qoʻydi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz
2. Biror narsani olish uchun intilmoq, qoʻl choʻzmoq; choʻzilmoq.
Koʻzlari yorishib ketdi, lablarini yalab, miltiqqa uzandi. — Oybek, Quyosh qoraymas
Tilov uzanib, karavotdan paryostiq oldi-yu, Jamshidga yalt qaradi. — Sh. Xolmirzayev, Togʻlarga qor tushdi
3. ayn. Uzaymoq, choʻzilmoq.
Toʻxtamadi zamon daryosi, Kunlar ortdi, uzandi boʻyim. — M. Shayxzoda
fl. 1. Qoʻlidagi biror narsani boshqa bir shaxsga bermoq, qoʻl choʻzib tutqizmoq, birovga tutmoq.
Choy uzatmoq. Gul uzatmoq.
Raʼno kitobni sekingina yopib, Anvarga uzatdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Tamila unga soʻrgʻich kiygizilgan sutli shishani uzatdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Yuzini roʻmol bilan toʻsgan bir ayol derazadan osh uzatdi. — S. Ahmad, Hukm
2. koʻchma s.t. Pora (pora tarzidagi narsa) bermoq.
Unga biror narsa uzatmasangiz, ishingiz bitmaydi.
3. Biror tomonga yoʻnaltirmoq, choʻzmoq, yozmoq; rostlamoq (oyoqni, qoʻlni).
Sherali dum-dumaloq qoʻlini Karimga uzatdi. S. Karomatov, Oltin qum. U ikkala oyogʻini uza-tib, oʻzini uyqu ixtiyoriga topshirdi. — F. Musajonov, Himmat
4. sprt. Irgʻitib, tepib, ikkinchi oʻyinchiga oʻtkazmoq, yetkazib bermoq; oshirmoq (toʻp, shayba va shu kabilarni).
bir-birlarining qarshi hujumlarini mustahkamlab, toʻpni qisqa va aniq uzatib oʻynar edilar. — Gazetadan
5. Maʼlum joygacha birgalashib bormoq, kuzatmoq.
Uni elektr chiroqli stolba tagigacha uzatib, soʻng xayrlashdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Usta Olim Otabekni koʻchagacha uzatib chiqdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
6. Biror manzilga yoʻllamoq, joʻnatmoq.
Ona bugun uzatadi oʻz oʻgʻlini frontga. — H. Olimjon
Mengboy tanishlarini uzatdi, yana Gʻaffor bilan bufetga qaytib kirdi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa
7. Yetkazmoq, yetkazib bermoq.
Xabarlarni uzatmoq, Elektr tokini uzatmoq.
8. Turmushga chiqarmoq, erga bermoq.
Qiz bola ota-onaga omonat, uzatib tinchiy! — S. Zunnunova, Yangi direktor
Siz uzatishni xohlamasangiz ham, balki u erga tegishni xohlab qolgandir. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Kelin qilsang — yoʻqdan qil, qiz uzatsang — borga qil. — Qanotli soʻzlar
- Koʻrpaga qarab oyoq uzatmoq
- Oyoq uzatib [Fotima:] Men ham dunyoga umid bilan kelganman, oyogʻimni uzatib oʻtirarmikanman, deb oʻgʻil oʻstirganman. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlarPensiyaga chiqib ketib, endi oyoqni uzatib yotaman. — Z. Egamberdiyev, K. Xolmuhamedov, Qari bilganni — pari bilmas
- Qayoqqa uzatsa, qoʻli yetadi yoki qoʻlini qayoqqa uzatsa, yetadi Nimani istasa, shuni udda qiladi; har qanday mushkulotni hal qilishga qodir. [Zuhra:]Kimga gapirsang, gaping oʻtadi; qayoqqa uzatsang, qoʻling yetadi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
fl. 1. Boʻyiga choʻzilmoq, uzunlashmoq.
Yoʻl uzaydi. Quyosh ogʻib, soyalar uzaydi.
Katta-kichik daraxtlarning yerga tashlagan koʻlankalari, gerdayib koʻkka uzaygan haybatli qayragʻochlar sirli, vahimali koʻrindi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Uzoq vaqt davom etmoq, choʻzilmoq.
Kambagʻal roʻza tutsa, kun uzayar. — Qanotli soʻzlar
Sentyabrning oxirlari. Kunlar qisqarib, tunlar esa uzaya boshlaydi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq
Taʼriflar ichida
11 tauzat Qoʻlidagi biror narsani boshqa bir shaxsga bermoq, qoʻl choʻzib tutqizmoq, birovga tutmoq. Choy uzatmoq. Gul uzatmoq. Raʼno kitobni sekingina yopib, Anvarga uzatdi.
olam Butun mavjudot, borliq, koinot, dunyo. — Ayb mening oʻzimda, — dedi u [boy] zardasi qaynab. — Olam bino boʻlgandan beri yaxshilikka — yomonlik, xizmatga — tuhmat boʻ
uza kam qoʻll. Ancha nari ketmoq, uzoqlashmoq. Tong otdi, qizlar uzab ketdi. Ravshan
zam Zam qilmoq (yoki aylamoq) Yovga rahm etmang, uring, haydang, suring, bermang omon, Zarbalik dahshatni aylang zam uza zam, jangchilar. Habibiy
otuvchi Otmoq feʼlidan sifatdosh. Jangovar qurollardan, masalan, miltiqdan oʻq uza biladigan, yaxshi otadigan kishi. [Qoʻrqmas:] Oʻrtoq komandir, yaxshi otuvchi boʻlish u
masrur esk. kt. Shod, sevingan. Boʻlib fayz uzra fayz-u nur uza nur. Hamma mehmon-u mezbon boʻldi masrur. Habibiy Olam toʻla quyosh, qalbing toʻla nur. Oydin bir zamonda