Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Тугал» бўйича 51 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

10 та
тугал

ТУГАЛ ' охирига етказилган', ' чала ери ёʻқ', ' тўлиқ'. Бу ҳўлёзмани т у г а л асар деб бўлмайди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англаттан бу сўз асли ' охирига ет—' маъносини англатган тўкä— феълидан (ПДП, 435; DS, 595) —л қўшимчаси билан ясалган (ПДП, 435; DS, 595); кейинроқ икки унли ора — лиғидаги к ундоши г ундошига алмашган (Девон, ИИ, 259); ўзбек тилида ü унлисининг юмшоқлик белгиси иўқолган: тüкä— + л = тўкäл > тüгäл > тугäл

1. Битган, чала ери ёʻқ, охирига, поёнига етказилган

Энди билишимча, биз ўша даврларда ўйнаган нарсаларимиз ҳали тугал бўлмаган, анча ғўр асарлар эди — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман

Элмурод биринчи куни беш вақт намозни тугал ўқиди. Иккинчи куни учтасини ўқиб, иккитасини қазо қилди — П. Турсун, Ўқитувчи

Она, тугал ёзишдан қаламим ожиз — Ғайратий

2. Тўла-тўкис, бекам-кўст; тўлиқ, бут

Тугал фикр. Тугал жумла

Икки пуд буғдой билан беш пуд шоли бериб қутулмоқчи бўлибди. Жаниш бўлса, тугал берасан, деб туриб олибди — Ҳ. Шаме, Душман

Домлангизни шундоқ катта профессор қилиб, обрў, уй-жойларимиз тугал бўлганда, шуларни ташлаб кетиб қоламанми, деб қўрқаман — Мирмуҳсин, Умид

Тўлиқ мақола →
тугалмоқ

фл. Тугамоқ.

Дарахтлардаги сариқ барглар тўкилиб тугалган, ер юзи ўзининг қишки сариқ кийимини кийган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Вақциз тугалди бебаҳо умринг. — Ғайратий

Тўлиқ мақола →
тугаллик

от Тугал ҳолатдалик, тугал ҳолатга эгалик.

Фикрнинг тугаллиги. Асарнинг тугаллиги.

Ўзбек мусиқасида кўп жанр ва шакллар мавжуд. Хусусан, мусиқий достонлар — мақомлар ўзига хослиги билан ажралиб туради. Мақомлардаги мукаммаллик, тугалликни айтмайсизми! — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман

Тўлиқ мақола →
тугалламоқ

фл. 1. Охирига, якунига етказмоқ, битирмоқ, тугатмоқ. Ишни тугалламоқ. Қурилишни тугалламоқ. Чигит экишни энг қулай агротехник муддатларда тугалламоқ.

Институтни тугаллаганида, у [Умид] рус тилида аъло, тўкис гаплашарди. — Мирмуҳсин, Умид

2. Истеъмол, сарф билан тамом қилмоқ; тугатмоқ.

Пулини тугалламоқ. Ҳамма нарсасини тугалламоқ.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Таърифлар ичида

40 та
ёʻқса

ёʻқса шв Акс ҳолда, бўлмаса. Тезроқ юринг, ёʻқса, кечикиб қоламиз. Ўқиб бераман, рози бўлсангиз — шундай, ёʻқса, аслича босилар. А. Қаҳҳор, Сароб Ҳиндистонга қ

олтовлон

олтовлон бирг. сон Олти киши, олти киши бўлиб, олти киши биргаликда. Олтовлон ола бўлса, оғзидагини олдирар, Тўртовлон тугал бўлса, унмаганни ундирар. Мақол

тўртлик

тўртлик ад. Тўрт мисрадан иборат, тугал мазмун ифодасига эга бўлган шеърий шакл; қитъа; мурабба. Тўрт кишидан иборат бўлган гуруҳ. Тўртлик мажлиси. Тўртлик коми

рубоий

рубоий ад. Тўрт мисрадан иборат, тугал маъно ифодаловчи, биринчи, иккинчи, тўртинчи мисралари ёки тўртала мисраси ҳам қофиядош бўлган мустақил шеър; Шарқ хал

матал

матал а. Тугал маъно ифодаламайдиган образли ибора, ҳикматли сўз (масалан, қизил қор ёққанда, туянинг думи ерга текканда). Қисса, масал. Қулмуроднинг маталдек бўлиб

бемурод

бемурод Бирор-бир мақсадга, режага эга бўлмаган; орзу-умидсиз. У деразадан ташқарига хомуш, бемурод тикилиб тураркан, ҳаёти мазмунсиз романдек зерикарли бўлиб қолган

Ҳаммасини кўриш · 40 →

Эртаклар

1 та
Хўжамурод
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Хўжамурод исмли йигитнинг ўгай онасининг ёмон ниятларидан ўз ақл-заковати билан қандай қутулиб қолгани ҳикоя қилинади. У ўгай онасининг ҳийла-