Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Тўри» бўйича 192 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

160 та
тор
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

сфт. 1. Эни, кенглиги унча катта бўлмаган; энсиз, камбар.

Тор лента. Топ кўча. Топ ёʻлак.

У баланд бўйли, пешонаси тор, ўткир юзли, бети ҳам соқолидай қоп-қора киши. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ҳажми, сиғими унча катта бўлмаган; сиқиқ.

Тор уй. Тор кийим.

Қоратой турди, тор ва дим ҳовлида бўғилган каби, эски, йиртиқ кўйлаги билан елпинди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ушбу кенг дунё кўзимга бўлди тор! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Аваз ярим соатча дам тортиб ўтирди-ю, бу тор, ним-қоронғи устахонадан зерикиб чиқиб кетди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Домла, бошида чамандагул дўппи, эгнида калта ва тор катак кўйлак. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

3. Чегараси, кўлами унча катта бўлмаган, чекли.

Тор соҳа. Тор доирада қўлланадиган сўзлар.

4. Жуда қаттиқ, бахил одам ҳақи-да.

Торга тор дунё, кенгга кенг дунё. — Мақол

5. Дўппи тор келмоқ Ноқулай, ночор, танг аҳволда қолмоқ, аҳволи мушкуллашмоқ.

Баъзи қаллоб одамлар учун нима кўп — важ-корсон кўп. Дўппи тор келганда, оғизларига келганни қайтаришмайди. — Газетадан

Дўппи тор келдими, дарров Жўрабоевнинг паноҳига тиқилишади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Ёлғон чиқиб гапи, дўппи тор келса, Ҳеч ким ёʻғин пойлаб сўрайди узр! — С. Абдуқаҳҳор

кўзи тор савдогарларни сатира остига олади. — Муштум

Ўзлариям ўлгунча кўзи тор, зиқна одам, пул бўлса-бўлгани — Ғ. Ғулом, Шум бола

  • Феъли (ёки юраги) тор 2. Кишиларга яхшилик, хушмуомала билан муносабатда бўлмайдиган, зиқ муносабатли. Уларда пул бўлади, биламан. Лекин аёлларининг феъли тор. Кафанликка дока беришса ҳам катта гап. — Ойбек, Танланган асарларМудиринг нокасроқ, феъли торроқ одамга ўхшайди. Эҳтиёт бўл унақалардан, жиян. — С. Нуров, НарвонАваз ўз феълини билади: у инжиқ, юраги тор, қўрс. — С. Сиёев, ЁруғликҚўявер, ука, эр-хотинчиликда ўтади. Баъзи хотинлар юраги торроқ, ғайирроқ бўлади. — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
Тўлиқ мақола →
тўриқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Қора қизил, тўқ жийрон (от туси ҳақида).

Тўриқ от.

Отабек тўриқ ёʻрғани чиқариб, қутидорга тутди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

— Нигора?! — Шербек қизиб кетган тўриқнинг тизгинидан тортар экан, ўз кўзига ишонмагандек тикиларди. — Қайси шамол учирди? — С. Анорбоев, Оқсой

Тўлиқ мақола →
умумжаҳон ўргимчак тўри (УЎТ)

Интернетдаги ресурсларни излаш ва улардан фойдаланиш учун гиперматн тизими. УЎТ ушбу тармоқдаги компютерларда сақланаётган барча маълумотларни, уларни боғловчи гипермурожаатлар тизими орқали кўриб чиқиш имконини яратувчи Интернет хизматлари мажмуини тақдим этади. Уўтнинг аппарат таъминоти асосини бутун дунёда жойлашган ва Интернетда бирлашган кўплаб компютерлар ташкил этади. Уўтнинг ахборот асосини веб-ҳужжатлар деб аталган, ушбу компютерлар хотирасида сақланаётган гиперматнга асосланган ҳужжатлар ташкил этади. Веб-ҳужжатлардаги ишоратлар орқали фойдаланувчи бошқа ҳужжатларга ўтиши мумкин. УЎТ Интернетдаги компютерлар файллар ва ҳужжатларни узатиш протоколларидан фойдаланганлиги сабабли, ушбу атама одатда умумжаҳон компютерлар тармоғини ҳам, ахборотнинг ўзини ҳам билдиради. Веб-ҳужжатлардан фойдаланиш мижоз-сервер архитектураси асосида амалга оширилади. Сервердан ҳужжатни олиш учун унинг ҳаммабоп ресурс кўрсаткичи (қ: УРЛ) деб аталадиган тармоқдаги манзили қўлланилади. УЎТ мижоз ва серверлари ўзаро мулоқотда бўлган тил ва қоидалар гиперматнли ахборот узатиш протоколи (ҲТТП, қ: гиперматнли ахборот узатиш протоколи) томонидан белгиланади. ҲТТП матн, тасвир, товушларга эга гипермедиа маълумотларини сўраш, қабул қилиш ва акс эттириш имконини беради.инглизчаworld wide web (WWW)русчавсемирная паутина

Тўлиқ мақола →
тўра
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Юқори табақага мансуб киши; зодагон, оқсуяк, аристократ.

Бу икки қаватли катта ҳовли Азлархон тўранинг ҳовлиси эди. — Ойдин, Ҳазил эмиш

2. Хонлар даврида ва чор Россияси даврида Туркистонда катта амалдор, ҳоким.

Унга жавоб қилмай, ҳокимдан сўради: — Нима қилайлик бўлмаса, тўрам? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Элликбоши ўйлади: Маҳкамага бориб, Ҳакимбойваччанинг обрўсини дастак қиламан. Тўраларнинг оғзига уриш учун пулни бойвачча беради. Мандан нима кетади, Қабул қилаверай. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Ҳурмат юзасидан ёки улуғлаб, кишиларнинг номига, унвонига, мансабига, шунингдек, кўчма маънода баъзи нарсаларни билдирувчи сўзларга қўшиб ишлатиладиган сўз.

[Содиқ:] Ҳа-ҳа-ҳа, балли, Мутал тўрам! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Мулладўст ўзига ўзи:] Оббо, ҳай бу кун-эрта ёр-ёр, чилдирма бака-банг, қиблага қараб куёв тўрам ўтирадилар. — Ҳамза, Майсаранинг иши

Қудрат ака, паловхон тўра ўзларини жуда азиз қилиб қўйдилар, қарздормиз. — Н. Сафаров, Уйғониш

Мана, ёнига коняк тўрани қўйиб, тўнғич ҳосил билан дастурхонни безатдим. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

4. Расмиятчи, расмиятпараст, бюрократ.

Бошқарма идорасига жойлашиб қолган икки-учта ўзбилармон тўранинг бебошлиги туфайли ишлар кетга кетганди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар

5. Тўра (эркаклар исми).

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 160 →

Таърифлар ичида

10 та
таомил

таомил Бирор жамиятда, эл-халқда одат ҳукмига кирган тартиб-қоида, расм. Эски таомил. Янги таомил. Таомилга кирмоқ. Тўйнинг тўри азиз меҳмонларга аталади. Урф-одатими

меҳроб

меҳроб Масжид ичида унинг қибла томонидаги деворида тахмон шаклида қурилган жой (намоз шу томонга қараб ўқилади). Ҳужранинг ичи қоронғи бўлмаса ҳам, қоидага биноан

ҳаққоний

ҳаққоний Ҳақиқатга тўри келадиган, асл ҳолатига мос, мувофиқ. Энг асосий гап ҳаётни ҳаққоний, у қандай бўлса, шундай акс эттиришдадир. Газетадан Юрагидагини тўкиб

беқасам

беқасам Ўриши ипак, арқоғи ипдан тўқиладиган, ёʻл-ёʻл гулли пишиқ газлама; шу газламадан тайёрланган кийим. Бир жўра беқасам. Беқасам тўн. Тоға ҳам эгнида беқ

қўр

қўр Майда чўғ аралаш иссиқ кул; майда чўғ. Қўрга кўмиб пиширилган жўхори. Ҳовли ўртасидаги бир бузоқ билан икки қўй гўшти солинган дошқозон тагида ҳамон

қўр

қўр Майда чўғ аралаш иссиқ кул; майда чўғ. Қўрга кўмиб пиширилган жўхори. Ҳовли ўртасидаги бир бузоқ билан икки қўй гўшти солинган дошқозон тагида ҳамон

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Эртаклар

12 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Илм афзал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир ота саккиз ўғли ва бир қизини синовдан ўтказиб, илм ва давлат ўртасидаги фарқни англашга ҳаракат қилади. Доно қизининг жавоблари орқали оила

Кийик билан кади
Халқ оғзаки ижоди

Бир кийик уяси ёнидаги теракка осилган кади сабабли оч қолиб, уни енгишга ҳаракат қилади. Аммо кади билан бўлган кураш унинг қуйруғини узиб юборади ва

Маликаи Ҳуснобод
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг қизи Маликаи Ҳуснобод отасининг зулмига қарши чиқиб, ўз тақдирини ўзи белгилашга интилади. У кўплаб қийинчиликларни бошидан кечириб,

Оч бўри (2)
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўзининг маккорлиги билан ажралиб турадиган тулки ва унинг содда дўсти бўри ўртасидаги муносабатлар тасвирланган. Тулки бўрига нисбатан турли ҳий

Подачининг қизи
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ўгай онасининг зулмидан қутулиш учун ғордаги кампир ёрдамида турли синовлардан ўтади. Охир-оқибат, у подшоҳга турмушга чиқиб, бахтли ҳаёт ке

Ҳаммасини кўриш · 12 →

Шева материаллари

10 та
кüраŋ
Сурхондарё вилояти · тўриқ тусли от

кулранг / тўриқ-жийрон тусли от

пешка
Навоий вилояти · уйнинг тўри
қаражилим
Қорақалпоғистон Республикаси · балиқ тўри

балиқ овлайдиган катта тўр (6-7 одам ушлаб юрадиган тўр)

қаза
Қорақалпоғистон Республикаси · балиқ тўри

балиқ тутадиган айлана шаклидаги четан, қамиш тўр

шилимпäчäк//ширинпечäк
Қорақалпоғистон Республикаси · қовун

ёзги нав қовун; бироз тўри бор, ранги кўкимтир, пўчоғи юпқа, шакли узунчоқ, мағзи қизил

Ҳаммасини кўриш · 10 →