от 1. Қаттиқ чайқалиб турган сув бетидаги пўртана; долға.
Дарё тўлқини. Қайиқ тўлқинда қалқиб бормоқда. Денгиз тўлқинга келди.
Денгиз, мунча ҳовлиқасан, Қайиқларни ирғитасан, Тоғдай-тоғдай тўлқинларни Соҳилларга сен отасан. — Ғайратий
Бирдан сув чайқалиб, тўлқин турди. Тўлқин кўтарила-кўтарила, биз томонга етиб келди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
Кўприк тагидан шитоб билан ўтаётган Анҳор тўлқинлари гўё пастдан қайнаб чиқар ва юмалаб-юмалаб оқарди. — П. Қодиров, Уч илдиз
2. кўчма Шакли, ҳаракати ва бошқалар белгиси билан шу ҳодисани билдирувчи нарсаларга нисбатан қўлланади.
Шамол тўлқини. Қум тўлқини.
Ҳаво тўлқини зарбидан дарахтлар эгилар, шохлари синиб тушарди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
Хонга арзга борамиз, Жабр-зулмдан дод деган халқ тўлқини Хивага томон оқиб келаверган. — Ж. Шарипов, Хоразм
Унинг руҳи ашуланинг гоҳ жўшқин, гоҳ ипакдек, нурдек майин тўлқинида оқиб борарди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Тўлқин-тўлқин учиб келар куй, Юрагимни қучиб келар куй. — Г. Жўраева
3. кўчма Ҳис-туйғу, ички кечинма ва шу кабиларнинг жўшқин ҳаракати, тўлғаниши, ғалаёни; туғён.
Ғазаб тўлқинлари.
Янгиер қандайдир катта бир қувонч тўлқинида сузар эди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар
Мамлакатда хон-беклар зулми авжига минди. Буларни ўз кўзи билан кўрган Аваз нафратланиб, юрак тўлқинини қоғозга битди. — Ж. Шарипов, Хоразм
Элмурод, ичидан тўл-қин урган ғазабини яшира олмай сўради. — П. Турсун, Ўқитувчи
4. физ. Физик муҳитдаги тебранма ҳаракат.
Товуш тўлқинлари. Электромагнит тўлқинлар. Қисқа тўлқинлар.
5. Тўлқин (эркаклар исми).