Qidiruv

sft. 1. Aqldan ozgan, devona, jinni.

U betlari yumdalangan, oppoq sochlari yulingan bu telba xotinni oʻzining qirq yillik umr yoʻldoshiga oʻxshata olmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Osiyajon qah-qah urib kulib yubordi, hamma, qiz telba boʻlgan, deb unga qaradi. — J. Sharipov, Xorazm

2. Biror narsaga, kimsaga ortiq darajada berilgan; savdoyi, shaydoyi.

Faqir ham shu fikrning telba bandasidir. — Oybek, Navoiy

3. Telbaga xos, telbalikni aks ettiruv-chi; maʼnosiz.

Telba koʻzlari bilan Bektemirga boqdi-da, ukasining qonli miltigʻini changalladi va shamolday uchib, Bektemirdan ham oʻzib ketdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Siz mening telba soʻzlarimdan achchigʻlanmang. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. koʻchma poet. Jilovlanmagan, asov, quturgan.

Telba daryo. Telba toʻlqinlar.

Joʻsh urib, qirgʻogʻini Hoʻplar edi telba soy. — Gʻayratiy

Telba shamol quturib hamla qildi. Avaylab oʻstirilayotgan nihollarni ildizi bilan qoʻporib ketdi. — A. Nabixoʻjayev, Mandat

Xorazmda Amuni koʻpdan Telba daryo deb atashadi. — E. Rahim

ot 1. Telba ekanlik.

Telba telbaligini tan olmaydi. — Maqol

2. Telbalarga, aqldan ozgan, es-hushini yoʻqotgan kishilarga xos holat, xatti-ha-rakat; jinnilik.

Telbalik izlari yoʻqolib, aql va husn barq urib turgan koʻzlarga boqish unga [Adolatga] sira tengsiz bir lazzat bagʻishlardi. — S. Zunnunova, Gulxan

sft. Telbalar kabi, telbaga oʻxshash, jinnisifat.

Telbanamo kishi.

Karimjon urushga ketgach, Asrora biron oy telbanamo boʻlib yurdi-yu, darrov oʻzini oʻnglab oldi. — S. Ahmad, Ufq

fl. 1. Aql-hushini yoʻqotmoq, telba boʻlmoq.

Laʼli degan bu juvon Abdurahmonboyning kelini boʻlgan. Ammo Boʻronbekka ishqi tushib, uning koʻyida telbalangan. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Telbaga oʻxshash holatga tushmoq.

Sovliqning bunchalik telbalanib chopishiga endi tushundi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

Ziyodillaning qoni miyasiga urdi Alamiga chidolmay, telbalana boshladi. \. — Gʻulom, Mashʼal

3. koʻchma Shiddat bilan pishqirmoq, joʻshga kelmoq, oʻzini har yoqqa urmoq, quturmoq (odatda suv va shamol haqida).

Oqar joʻshqin uraroq, Telbalanib Xonariq. Yuvilar tinmay qirgʻoq, Har yon toshgan hayqiriq. — Gʻayratiy

Telbalarga oʻxshab, aqldan ozgan kabi.

— Hayotim! Topdim, olma or-qasidasiz! — deb yubordi u [Gʻulomjon] telbalarcha quvonib. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Gumonimcha, isitmangiz qattiq ushlagan koʻrinadir va telbalarcha maktubingizni isitma orasida yozganga oʻxshaysiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

rvsh. Bir-biriga bogʻlanmagan, poyintar-soyintar, tartibsiz.

[Gʻofirjon] Roziya xolaning telba-teskari gaplarini koʻngliga olgan boʻlsa, ehtimol. — N. Nazarov, Zamon

Jangchilarimiz telba-teskari otishmadan gitlerchilarning maqsadlarini aniqlash uchun oʻzaro munozara qilishar edi. — N. Safarov, Olovli izlar