от 1. Бутун мавжудотни ўз ичига олган олам, борлиқ.
Табиат зап қизиқ нарса-да. Унда ҳамма нарса мавжуд, ҳамма нарсанинг ўз ўрни, ўз мавқейи бор. — Н. Фозилов, Дийдор
Табиатнинг ҳеч кимга бўйсунмайдиган, бировдан рухсат ҳам сўраб ўтирмайдиган қонунлари бор. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Кузда табиатнинг жонли ва фаол вакили — одам организми ҳам тиниқади. — Газетадан
2. Инсоният ва ҳайвонотдан ўзга олам.
Табиат билан одам боласи қиёсланса, бир-бирига ўхшаши ақлни ҳайратга солади. — Газетадан
Кетди қирдан турна ҳам, Бўшаб қолди табиат — А. Орипов, Юртим шамоли
Табиатда учрайдиган минералларнинг баъзилари саноат аҳамиятига эга. — Газетадан
3. Ўт-ўлан, ўсимлик ва бошқалар нарсалар банд этган теварак-атроф, қир-адир, ўрмон ва шу кабилар.
Отабек табиатнинг шу кўркам ва латиф кўринишига мафтун бўлиб, бир оз ётгандан кейин, Ул ҳам бўлса эди, деб ўйлади ва узоқ тин олиб қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Табиат сокин, уфқ жимирлайди — А. Мухтор, Чинор
Табиат ўз тилида роз айтиб шивирлар экан, йигит бундан ўз қувончининг мадҳини ўқирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Кечаги чангбости ёмғир табиатга ҳусн бериб кетганидек, одамларнинг ҳам баҳридилини очиб юборди. — Н. Фозилов, Дийдор
4. Ер сатҳининг маълум бир жиҳатини акс эттирувчи белги, хусусият ёки ҳолати.
Бу ернинг гўзал табиати ва зилол сув манбалари одамларга ором бағишлайди. — Газетадан
Бобурномани варақлар экансиз табиат манзаралари чизилган лавҳаларга дуч келасиз. — Фан ва турмуш
5. Инсон руҳиятига хос асосий, турғун хусусиятлар мажмуи; характер, феъл.
— Ўзи жуда оғир ва ақлли йигит, бунинг устига қизиқ табиати ҳам бор, — деди Уста Олим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
У [Вали ака] табиатининг оғирлигига қарамай, ўрнидан сапчиб туриб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Мирзакаримбойнинг қизи Нуринисонинг табиатида енгиллик билан макр устун турар эди. — Ойбек, Танланган асарлар
Доим захда ўтириб ишлаганимданми ёки ўзимнинг табиатимда заифлик борми — ишқилиб, кўп вақтдан бери бедармон тортиб юрибман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
6. кўчма Нарсага хос бирор белги, хусусият.
Планеталарнинг физик табиати.
Туркий тилларда чўзиқ унлиларнинг табиати кўпдан мутахассисларнинг диққатини жалб қилиб келади. — ЎТА
7. Кайфият, руҳий ҳолат.
Тожибойнинг Гулсумга жазманлиги тўғрисидаги гаплар эсига тушиб, табиати бир оз хира бўлди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Аҳмад ўз хонасига кирса, Толиб ака ёʻқ экан. Унинг табиати равшан эди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
8. Дид, фаросат.
Табиати нозик одам. У одамнинг табиатини қарангки
9. Яратувчи, ато этувчи, бошқарувчи илоҳий куч-қудрат тимсоли.
Табиат бу диёрга шундай сеҳрли куч ато этганки, унинг туп-роғида ҳар қандай ўсимлик баҳра олади. — Газетадан
Аслида тупроқни одил табиат Тақсим айлаган-ку ер юзига тенг. — А. Орипов, Йиллар армони
- Паст табиат Зиқна, қизғанчиқ, хасис. [Қодирқул:] Бу бойнинг табиати шунақа пастми? — Ҳамза, Бой ила хизматчи
- Сўфи табиат 1. Характери, қилиғи сўфиларникига ўхшаш; Томма-том қочиб кетаётганимни баъзи уйқуси зийрак, сўфи табиат қари-қартанглар ҳам кўриб қолган эдилар. — Ғ. Ғулом, Шум бола
- Табиати кўтармайди (ёки тортмайди) Мижозига тўғри келмайди, кўнгли тортмайди.
- Тўқим табиат