от Бир ёки икки ўркачли, жуфт туёқли, асосан, юк ташиш учун хизмат қиладиган, сувсизликка чидамли сутемизувчи иш ҳайвони.
Туяларни ҳақли равишда саҳро кемалари деб аташади. — Газетадан
Баъзи кунлари [Ёʻлчи] кўмир саройга тушиб, кўмир, таппи, хашак келтирган қозоқларнинг туяларини харидорнинг уйига етаклайди. — Ойбек, Танланган асарлар
Сувсизликни туя кўтаради — А. Қаҳҳор, Мастон
- Бақироқ туянинг бори яхши Оила, жамоа кабиларда тергаб, куткилаб ёʻлга солиб турадиган ота-она, раҳбар, ёши улуғ кишига нисбатан қўлланадиган мақол. Бақироқ туянинг бори яхши, дейдилар. Ота-она борлигида болалар бир-бирлари билан аҳил бўладилар — И. Аҳмедов, Оғир операция
- Камбағални туянинг устида ит қопар Камбағал, ночор шахснинг иши юришмаслиги, ҳар қандай шароитда ҳам унга нимадир панд беришини билдирадиган мақол. Қамбағални туя устида ит қопсин экан-да?! — Муштум
- Нонини туя қилмоқ Бировнинг нарсаси, улуши ва шу кабиларга шерик бўлмоқ, ундан ўмармоқ. Ишонамизки гўдаклар нонини туя қилиб келаётган Унсин Болтабоевани оғир ташвишдан тез халос этиб, у билан узил-кесил гаплашиб қўядиган марди майдон топилур. — Ш. Тоҳиров, Тешик томоқҚачонгача маҳалла ҳисобига кайф-у сафо қилиб, халқ нонини туя қиладилар. — Газетадан
- От билан туя бўлармиди У қадар катта, кўп эмасликни билдирувчи ибора (сумма, нарса ҳақида). Жонфиғон мукофотни ўз гази билан ўлчагани учун бунга ҳам унча парво қилмабди — олган мукофотига от билан туя бўлармиди, дебди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак
- Туя гўшти еган Бирор иш, нарсанинг битиши, амалга ошиши жуда судралиши, чўзилишини қайд этувчи ибора. Туя гўшти еган театр. — Муштум
- Туя кўрдингми — ёʻқ Туя бўлса ҳам, думини кўрсатмай ютиб юбориб, туя кўрдингми — ёʻқ, деб безрайиб тураверадиганлар чиқиб қолди. — Муштум
- Туя чўкса, жой топар Ўтирувчилар тиғиз, зич бўлган ҳолатларда яна бошқа кимса ўтиришни хоҳласа, жой топилишини, сиғишини қайд этувчи ибора. Эшикдан бирин-кетин одамлар кирар сўнгра туя чўкса, жой топар қилиб, у ер— бу ерга сиқилиб ўтирардилар. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Туя ҳаммомни ҳавас қилгандай Ўзига хос ва мос бўлмайдиган, ярашмайдиган уриниш, интилиш, орзу қилиш ҳолатига нисбатан қўлланадиган ибора. Туя ҳаммомни ҳавас қилгандай, сенга ким қўйибди бундай ишларни.Раислигинг ўзингга буюрсин. Мен туя эмасманки, ҳаммомни орзу қилсам. — Т. Малик, Ажаб дунё
- Туяни ютиб, думини кўрсатмайди Ҳар қандай катта (кўп) нарсани ҳам ўзлаштириб, ундан нишон, из қолдирмасликни билдирувчи ибора. Ҳозир у томоғининг қуртини ўлдириш учун туя бўлса ҳам, думини кўрсатмай ютиб юборишдан тоймайди. — МуштумТуяни ют, лекин думи оғзингдан кўриниб турмасин. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
- Туянинг думи ерга тегганда (ёки етганда) Рўёбга чиқмайдиган, амалга ошмайдиган иш, қуруқ ваъда эканликни билдирувчи ибора. Ҳасан сўфи: — Сув чиқади-ю, лекигин бойга яраша чиқади. Бу сувдан бизга туянинг думи ерга етганида тегади, — деди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Ҳайт деган туяга мадор Кичиккина ҳисса, ҳатто бир оғиз сўз ҳам ёрдам бўлишини қайд этувчи мақол. Иш сенсиз тўхтаб қолмайди, аммо ҳайт деган туяга мадор, — деди — А. Муҳиддин, Инсон қалби оташ