ot Eri yoki xotini oʻlib yolgʻiz qolgan; beva, yesir.
Tul xotin. Tul qolmoq.
Qancha-qancha onalar, kelinchaklar tul boʻldi. — Z. Diyor
[Ahmadning] Pastdagi qoʻshnisi tul erkak, juda boʻshang, beozor odam edi. — F. Musajonov, Himmat
Qidiruv
«TUL» boʻyicha 231 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
29 taot 1. Boʻrisimonlar oilasiga mansub, tumshugʻi uzun, dumi mayin uzun junli, oʻta sezgir va ayyor yirtqich sutemizuvchi hayvon.
Qalin maysalar orasida sargʻish ayyor tulki alanglab borar edi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
Kovakni boyvachcha tulki ovlab yurganida koʻrgan edi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina
2. Shu hayvonning moʻynasi va undan tayyorlangan telpak va boshqalar
Oysuluv uygʻonib, ungurning ogʻziga chiqib turgan edi Suvonjon unga quyon rangli tulkini uzatdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Boshiga tulki telpak kiygan bu otliq unga tanish koʻrindi. — H. Gʻulom, Mashʼal
3. koʻchma Oʻtaketgan ayyor, makkor odam haqida.
Ishonmayman-u, lekin qari tulki eridan koʻp narsani yashirishini bilaman. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
Haqiqatda esa, bu tulkilar uni laqillatadilar. — A. Qahhor, Sarob
- Boʻrimi, tulki? Ishning oʻngidan kelgan-kelmaganligi haqida soʻroqni bildiradi. Qani, boʻrimisiz, tulki? — Hamza, Boy ila xizmatchiBoʻrimi, tulkimi? Oq tuyani koʻrganlaring yoʻqmi? — Oysuluv
ot 1. Terisiga poxol tiqilgan buzoq (bolasi oʻlgan sigirni iydirishda foydalaniladi).
2. Ichiga poxol va boshqalar narsa tiqib qotirilgan hayvon, qush va shu kabilar
Ayiq tulumi. Burgut tulumi. Laylak tulumi. Tulum ustaxonasi.
Uning [Polvonning] yoniga bir-muncha oʻrdak tulumlari uyilib qoʻyilgandi. — J. Sharipov, Xorazm
Bolaligidan boqib oʻstirilgan qushni ovga oʻrgatishda quyon, tulki singari hayvon tulumlaridan foydalaniladi. — Fan va turmush
3. Mesh, sanoch.
ot 1. Bulturgi, qari (ikki, uch yillik), tullagan, tullab chiqqan (parrandalar haqida).
Dam olib oʻtirganlarga choy tashiyotgan Tojivoy yurib keta turib. tullakning ovozidan zavqlanardi. — Mirmuhsin, Chiniqish
2. koʻchma Ayyor, makkor, firibgar odam haqida.
Tullak odam.
—Tabiiy, bular roʻparalaridagi yuzdan toʻqsonni urgan va bir haftada toʻrt-besh bozorni oladigan tullaklar edilar. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi
Oʻzi ham ish koʻrgan tullak emasmi, endi bu ogʻir holatdan ustalik bilan chiqib olish yoʻllariga yopishadi. — A. Qodiriy, Obid ket-mon
- Pixini yorgan tullak Oʻtaketgan firibgar, ayyor, makkor. Jinoyatchining kattasi — uning akasi Ziyodilla. Pixini yorgan tullak. — H. Gʻulom, Mashʼal
ot Bevalik.
ot 1. Nasldor, chopqir, uchqur ot; argʻumoq.
Bos oldin, tulporim, chu, azamat, chu. — Gʻ. Gʻulom
Tulpor otlar yel quvib ilgariladi-da, tepalik yonbagʻridan yurib, oʻr-mon ichiga kirib ketdi. — M. Muhamedov, Kichik garnizon
2. Xosa tulpor Boqilgan, chiniqqan, uzoq safarlarda, poygada pishigan nasldor ot.
Maydon boʻlsa, bedov otlar chopilar, Koʻp chopilsa, xosa tulpor sovilar, Xizmat qilsang, yoring koʻngli topilar. — Shirin bilan Shakar
3. folk. Qanotlari boʻlgan afsonaviy uchar ot.
Hotamning bulutga uchadigan tulpori boʻlarkan. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi
Taʼriflar ichida
9 taazobla Jismoniy yoki ruhiy azob bermoq. Kimning dilida nima gap borligi nomaʼlum. Ammo Adolatni urush kimlarni tul qilmayapti degan gap azoblamoqda. I. Rahim, Chin muhabb
dovulboz tar. Dovul chaluvchi, dovul qoquvchi. Men edim necha vaqt elda dovulboz, Tul boʻp qoldi Barchinoyday sarvinoz. Alpomish Qaytarma Chambilning dovulbozini, Oʻgʻlin
yesir Eri oʻlgan, ersiz qolgan xotin; beva, tul. Bu yetim oʻgʻil boʻlib, yesir onaning qoʻlida qolaverdi. Murodxon Eroniylar el-yurtni talab, erkaklarni qul, xotinlarni y
beva Eri yoki xotini oʻlgan va boshqa turmush qilmagan; tul. Beva chol. Beva xotin. Nomardning xotini boʻlguncha, mardning bevasi boʻlgan yaxshi. Maqol Domla bundan uch y
haroratsiz Harorati, issigʻi, tafti yoʻq; sovuq. Endi quyosh yorqin! Lekin mening uchun Yulduz kabi haroratsiz, xayr! A. Muxtor koʻchma Sovuq; zavq-shavq, rohat-lazzat ba
juvon Erga chiqqan, ammo hali yosh ayol. Toʻxta xola atrofga olazarak qarab turgan edi, oʻrta yashar bir juvon kelib qoldi. I. Rahim, Chin muhabbat Yoshi ortib borayotgan
Ertaklar
163 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Xalq ogʻzaki ijodi
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.
Sheva materiallari
30 ta
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oziq-ovqat
Oziq-ovqat
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tulpor
chopqir, nasldor ot
Xorazm viloyati · xotinsiz qolgan erkak
xotini o'lib, xotinsiz qolgan erkak
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · beva
beva
Xorazm viloyati · beva
beva
Namangan viloyati · tulto
qaymoq qizdirilgandan soʻng hosil boʻlgan sariyogʻ quyqasi